A capella op pumps

Als professionele vrouwelijke a-capellagroep is Wishful Singing uniek in Nederland. 'Wij kunnen een ander verhaal vertellen.'

De knalblauwe pumps hebben zangeressen Marjolein Stots en Anne-Christine Wemekamp van damesensemble Wishful Singing vandaag thuisgelaten. Vrijdag doen zij ze weer aan, want dan treden ze op in het Concertgebouw in Amsterdam in het kader van de Robeco Zomerconcerten. De pump is het handelsmerk van het vijfkoppige vrouwenensemble dat a capella zingt, van klassiek tot volksmuziek. De kleur past bij de cd-titel New Blue. En de hoge hak benadrukt hun vrouwelijkheid; dat is wat hen onderscheidt van andere ensembles.

A-capellazanggroepen bestaan vaak uit mannen - denk maar aan zeebonkenkoren of barbershopgroepen. Een professioneel vrouwenensemble is in Nederland uniek. 'We kunnen daardoor een ander verhaal vertellen', zegt Wemekamp. De zangeressen, allen rond de 30, geven de vrouwenkarakters in volksliederen een gezicht. Op vaak theatrale wijze. In Herr Olof och havsfrun waarschuwen ze ridder Olof met vileine vrouwelijkheid voor de verleiding van de zeemeermin. Wemekamp zingt een fragment: de tekst van ridder Olof met een krachtige stem en stoere blik, de Zweedse woorden van de zeemeermin daarentegen klinken liefelijk en uitdagend. 'Kom hier en drink van de wijn', vertaalt Wemekamp. Ze houdt haar hoofd een beetje schuin en gebruikt haar meest sensuele blik.

De bezetting van Wishful Singing bestaat uit twee alten, één mezzosopraan en twee sopranen. 'Wij zijn kop en staart van het kwintet', zegt sopraan Wemekamp, terwijl ze op zichzelf en haar collega, de lage alt Stots, wijst. Een bas- en tenorstem heeft Wishful Singing niet. 'Marjolein heeft een bijzondere stem. Ze produceert een dragend laag geluid, dat bijna overeenkomt met een mannenbas. Niet dezelfde laagte, maar wel met net zo'n power', zegt Wemekamp. Hoewel de zangeressen de lage stemmen niet missen in hun samenzang, is het wel lastig om geschikt repertoire te vinden - er is van oudsher weinig geschreven voor louter vrouwenstemmen. Op het internet zoeken ze gericht naar bladmuziek met de zoektekst 'sopraan, sopraan, alt, alt'. Als de juiste partij niet voorhanden is, dan laten ze die arrangeren of componeren. Het 'mannenrepertoire' hoeven zij dus niet te laten liggen.

Het kwintet zingt een breed repertoire. 'Klassieke muziek, afgewisseld met close harmony en volksmelodieën', vat Stots samen. De zangeressen kiezen bewust niet voor één genre, omdat zij op de 'zapcultuur' willen inspelen. 'Het is onze uitdaging om naar het volgende lied te zappen voordat de luisteraar verveeld raakt', zegt Stots. Tijdens het Robeco-concert brengen ze bijvoorbeeld Ode en Sonnet uit Chansons van Frank Martin ten gehore, om daarna het Engelse volkslied Barb'ry Ellen te zingen. Het eerste lied gaat om de intense klank, het publiek kan achteroverleunen in de stoel. Met het volkslied vertelt het vijftal juist een verhaal dat het publiek op het puntje van diezelfde stoel moet krijgen. In de a-capellazang van Wishful Singing gaat het vaak om de overdracht van een verhaal. Het publiek krijgt bij verhalende liederen een korte introductie en de zangeressen benadrukken de woorden met sterke expressie. Hoewel veel liederen in een vreemde taal worden gezongen, kan het publiek toch meeleven.

De zangeressen zijn klassiek geschoold op het conservatorium, maar ook andere muziekstijlen gaan hun gemakkelijk af. Jaren geleden zongen ze met elkaar in het Nationaal Jeugdkoor Vrouwen, dat net als hun ensemble uit alleen alten en sopranen bestaat. Daar groeide de liefde voor het a-capellarepertoire. Ook hun samenzangkwaliteiten zijn een erfenis van het koor. 'Een gelijke inzet, daar denken wij niet eens over na', zegt Wemekamp, 'andere ensembles vragen steeds hoe we dat doen.'

In 2005 vormden de vriendinnen van het Jeugdkoor tijdens een zeilvakantie een kwintet. In 2009 volgden ze een workshop bij hun grote voorbeeld de King's Singers. Het mannensextet wordt wereldwijd geroemd om zijn samenzang, dynamische optredens en zijn grenzeloze repertoire. 'Het Britse ensemble gaf ons de aansporing om serieus met Wishful Singing aan de slag te gaan', zegt Stots. Toen ontstond de ambitie ook in landen met een stevige a-capellatraditie, als Duitsland en Japan, hét vrouwenensemble uit Nederland te worden.

Wishful Singing is een ensemble zonder dirigent. Dat is niet per se nodig, vinden ze: 'We zijn een heel democratisch gezelschap en kennen elkaars sterke punten. We weten wie wanneer het voortouw moet nemen. En als iemand tijdens een repetitie iets geks doet wat goed bevalt, dan moedigen we diegene aan dat tijdens een uitvoering vooral ook te doen. We laten ons bij dat soort invallen leiden door de muziek.'

In augustus gaat het ensemble op uitnodiging van de Japanse componist en koordirigent Ko Matushita naar Japan voor vijf concerten en een masterclass aan deelnemers van het Karuizawa Choral Festival. 'Japanse vrouwen gaan volgens Matushita meer op in het collectief', zegt Wemekamp, 'wij laten juist in het collectief ons eigen gezicht zien.'

Wishful Singing. 12 augustus, Robeco Zomerconcert, Concertgebouw, Amsterdam. wishfulsinging.nl

-------------------

Japan

Van 17 tot en met 24 augustus is Wishful Singing op tournee in Japan. Ze geven er vijf concerten en op het Karuizawa Choral Festival ook een masterclass. De zangeressen studeren hard op hun Japanse uitspraak, zodat ze kort aan het Japanse publiek kunnen vertellen waar de veelal Europese liedjes over gaan.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden