94 procent van de ouderen woont nog thuis en houdt dat graag zo

Steeds meer ouderen wonen thuis: ­inmiddels 94 procent. Vooral onder 85-plussers neemt het percentage thuiswonenden snel toe: van 65 procent in 2012 tot 72 procent in 2016. Dat blijkt uit de eerste Monitor zorg voor ouderen van de Nederlandse Zorg­autoriteit (NZa).

Beeld .

Sinds 2013 is het beleid dat ouderen langer thuis blijven wonen. Uit de monitor blijkt dat de kosten voor ouderen die thuis wonen zijn gedaald. De kosten voor ouderen in de verpleeghuizen zijn sinds 2013 juist gestegen. Gekeken naar alle ouderen zijn de zorgkosten voor hen tussen 2013 en 2015 gedaald. Waarschijnlijk door het beleid om ouderen langer thuis te laten wonen, aldus de NZa.

De meeste 65-plussers zijn vitaal en gebruiken nauwelijks meer zorg dan de gemiddelde Nederlander. Voor 85-plussers liggen de gemiddelde kosten vier keer hoger dan de kosten voor mensen tussen 65 en 75 jaar. Aan de 6 procent van de ouderen die in een verpleeghuis wonen, 189 duizend bewoners, wordt 40 procent van de zorguitgaven voor ouderen besteed.

De gegevens uit de monitor kunnen worden ingezet in de vraagstukken rond de ouderenzorg, aldus de NZa, die er zelf het initiatief toe nam. Een van die vraagstukken is hoe om te gaan met de stijgende zorgkosten als gevolg van de vergrijzing. In Nederland wonen nu ruim 3 miljoen ouderen. In 2040 zal dat 4,5 miljoen zijn, een kwart van de totale bevolking. In deze eerste monitor brengt de zorgautoriteit het totale zorggebruik in kaart voor alle verzekerden boven de 65 jaar.

Dementerenden

Het merendeel van de 65-plussers heeft weinig zorg nodig. 20 procent van de 65-plussers gebruikt 80 procent van de zorguitgaven voor ouderen. Ongeveer de helft van de totale zorguitgaven gaan naar ouderen.

Meer dan de helft van de ouderen maakt gebruik van ziekenhuiszorg en ondergaat vaak intensieve behandelingen. Ouderen boven de 85 jaar maken vooral gebruik van de wijkverpleging en langdurige zorg.

Door de strengere toelatingseisen voor het verpleeghuis en het afbouwen van de verzorgingshuizen is de bevolkingssamenstelling in de ouderenwoonzorginstellingen veranderd. Het percentage dementerenden in deze instellingen is sinds 2012 gestegen van een kwart tot bijna de helft.

Interviews

Elga Klein Kranenbarg (78) uit Utrecht: ‘Als kind kwam ik ondervoed uit de oorlog, daarna heb ik nooit meer iets gehad’

Elga Klein Kranenbarg Beeld Pauline Niks

‘Mijn gehoor en mijn ogen zijn iets achteruit gegaan, maar verder ben ik ontzettend vitaal. Ik ren me rot, ik ben niet te stoppen. Na mijn pensionering – ik werkte in de kunstwereld en ik was statenlid en raadslid voor de PvdA – heb ik mijn eigen bedrijf opgericht, Casa: Cursus aan huis en samen op pad. Daarmee organiseer ik cursussen, kunstreizen en lezingen. Volgende maand gaan we naar België, en volgend jaar naar de Biennale in Venetië.

Tien jaar geleden heb ik een huis gekocht in de Utrechtse binnenstad, vanwege de levendigheid: met bioscopen, de schouwburg en de supermarkt om de hoek. Als ik dan zoals woensdag rond middernacht door de stad naar huis loop na het bezoeken van de bioscoop en een kroeg, denk ik: wat heerlijk dat ik dat kan doen als vrouw.

Ik zie mijzelf niet als een oudere, ik schrik ervan als iemand voor me opstaat in de bus. Het draait allemaal om gezondheid. Als kind ben ik ondervoed uit de Tweede Wereldoorlog gekomen, maar daarna heb ik nooit meer wat gehad. Maar veel leeftijd­genoten om mij heen zie ik kwaaltjes krijgen. Daarom ben ik blij dat er in mijn buurt de buurtcoöperatie ­Wederzijds is. 150 buurtgenoten hebben zich ingeschreven met de doelstelling elkaar te helpen als het nodig is. Nu zijn we allemaal nog redelijk gezond, maar het geeft een veilig gevoel. En je leert elkaar ook kennen. Ik ga nu met een buurtgenote op vakantie naar Valencia. Zo’n coöperatie is een voorbeeld van de participatiemaatschappij, die de overheid voorstaat: voor elkaar zorgen. Maar het komt de regering natuurlijk ook goed uit dat ze zo kunnen bezuinigen.

Vroeger gingen mensen met 65 naar het bejaardenhuis, ik moet er niet aan denken. Ik wil zolang mogelijk zelfstandig blijven. Maar ik hoop ook dat tegen de tijd dat ik het nodig heb, er bijvoorbeeld voldoende thuiszorg is.’

Truus van Rooyen (90) uit Woerden: ‘De snelweg ga ik niet meer op. ‘Doe maar niet’, zeggen mijn zoons’

Truus van Rooyen Beeld Pauline Niks

‘Alsjeblieft niet, naar zo’n verpleeghuis. Ik wil zolang mogelijk zelfstandig blijven wonen in mijn heerlijke huis met dat heerlijke uitzicht.

Ouder worden is niet leuk, je krijgt ongemakken, dat heb je maar te accepteren. Ik loop nu wiebeliger, en voel me de laatste tijd niet zo fit. Maar ik heb een stok en een rollator. En een traplift. Woensdagmiddag wordt mijn huis schoongemaakt. Daarmee red ik het.

Ik rijd nog auto, in de buurt. De snelweg ga ik niet meer op. Omdat mijn zonen zeggen: ‘Ma, doe dat maar niet meer.’ Zij halen en brengen mij als ik ergens heen wil. Zoals eerder deze week naar mijn broer en mijn zus, dan brengt een zoon me, en een andere zoon haalt me op. We hebben een goede familieband. Maar ik wil de jongens niet te veel belasten, die hebben ook hun eigen leven.

‘Met mijn man had ik een touringcarbedrijf. Hij is in 2015 gestorven, we zijn 59 jaar samen geweest. Dan is alleen zijn wel moeilijk. Maar ik ben graag eigen baas. Ik heb met m’n man de hele boel draaiende gehouden. Dan ga je niet zo maar naar een bejaardenhuis waar ze gaan bepalen wat en wanneer je moet eten bijvoorbeeld. Het is veel fijner om alles zelf te regelen.

Vanmorgen was een kennis bij me op bezoek, een vrouw van 85. We bewegen allebei wat onzeker en we zijn bang om te vallen. Ze vertelde dat haar broer net naar een verpleeghuis is gegaan, voor haar is het een schrikbeeld. Maar je hebt het niet voor het zeggen hoe het leven loopt. Als ik op een gegeven moment zelf niet meer voor mezelf kan zorgen, hoop ik maar dat de zorg goed is.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden