7 trucs voor een geslaagd sollicitatiegesprek

De meeste sollicitatiegesprekken volgen een vast stramien, interviewers stellen vaak dezelfde vragen. Met die wetenschap kun je jouw voordeel doen. Volgens psycholoog en coach Jack van Minden mag je zelfs een leugentje verkopen. Hij geeft 7 tips voor het voeren van een geslaagd sollicitatiegesprek.

© GETTY

Het is natuurlijk wel zo dat elk sollicitatiegesprek anders is. Logisch, want iedere sollicitant is uniek, functies verschillen en geen organisatie is hetzelfde. Je zult je dus op elk gesprek apart moeten voorbereiden. Dat gaat verder dan nog eens nalezen wat je in je sollicitatiebrief hebt geschreven en wat in je cv staat. Wat wil de vrouw of man aan de andere kant van de tafel straks van me horen? Verwachten ze dat ik nette kleren aantrek?

Overeenkomsten
Maar als 'het sollicitatiegesprek' niet bestaat, dan zou je kunnen stellen dat een cursus sollicitatiegesprekken voeren onzinnig is. 'En dat is niet waar', legt Jack van Minden uit in zijn boek Alles over sollicitatiegesprekken. 'Sollicitatiegesprekken hebben opvallend veel overeenkomsten en interviewers stellen veelal dezelfde vragen.'

'Zo is de kans groot dat je gesprek ongeveer een uur duurt. Dat gesprek bestaat vrijwel altijd uit drie delen: een welkom (met een handdruk en het aanbod van iets te drinken), een middenstuk en een slot (over hoe de procedure verder verloopt).'

'Je krijgt een serie vragen voor je kiezen, soms moeilijke of opmerkelijke en je gesprekspartners letten (on)bewust op je lichaamstaal. Je houding (zit je rechtop, kijk je naar de grond?) is dus van belang. En verwacht dat je gesprekspartner gaat vissen naar een persoonlijk onderwerp: je hobby's bijvoorbeeld. Om je te leren kennen, maar bijvoorbeeld ook om te kijken of jij het gesprek weer een andere kant op kan sturen, of om te ontdekken of je blijft doorratelen over dat waaraan je eigenlijk veel liever je werkweek zou besteden,' aldus Van Minden.

Tips
Volgens Van Minden kun je wel degelijk sollicitatiegesprekken 'leren' voeren. Een zevental, willekeurige tips uit zijn boek:

1. Het is vrij gebruikelijk dat bij een van de gesprekken een toekomstig collega en/of directe leidinggevende zit. Realiseer je dat zij minder ervaren kunnen zijn in het voeren van sollicitatiegesprekken en dat ze mogelijk met heel andere vragen zitten dan een HR-medewerker. Gaat het ze veel moeite kosten om je in te werken? Pas je in het team? Is je kennis up-to-date? Ben je van plan een tijd te blijven of zoek je eigenlijk een tijdelijke baan?

2. Liegen mag best. Als je het niet te gek maakt natuurlijk. Een sollicitatiegesprek is voor jou een verkoopgesprek, voor je tegenstander een inkoopgesprek en de beste acteur wint, stelt Van Minden. Overdrijven mag, dat doet een autoverkoper ook. Het wordt zelfs van je verwacht. Je kunt daarin verder gaan dan de nadruk leggen op je aantrekkelijke kanten, je kunt ook zwaar overdrijven. Waarheid is een rekbaar begrip, vindt hij. Als je besluit een verhaal flink op te poetsen, zorg dan wel dat je goed liegt. Je gesprekspartner moet je geloven en je bedrog mag nooit uitkomen.

3. Legt de vragensteller de vinger op een zere plek (Waarom ben je toen ontslagen? Waarom heb je die opleiding niet afgemaakt?), geef dan één, heldere verklaring. Laat je ook niet verlokken tot het geven van een tweede, of derde oorzaak. Een veelvoud aan excuusjes maakt je verhaal ongeloofwaardig.

4. Jezelf willen blijven is onzin. Iedereen past zich wel eens aan. Doe dat ook in een sollicitatiegesprek. Trek een jasje aan als dat past bij de organisatie waar je solliciteert. Wil je dat niet, dan past de cultuur van de organisatie je ook niet. Solliciteer dan ergens anders.

5. Niet alleen de beste krijgt een baan. Recruiters zijn meestal niet op zoek naar 'de beste' kandidaat. Ze weten vaak niet eens wie dat is, maar belangrijker nog is dat organisaties vaak niet zitten te wachten op ster-kandidaten. Die zijn veeleisend en vertrekken vaak snel. Ben je bang dat je niet goed genoeg bent? Dat valt waarschijnlijk reuze mee.

6. Heb minimaal twee vragen paraat. Iedere interviewer zal informeren of jij ook vragen hebt. Zorg dat je vooraf weet wat je wilt vragen. Vraag naar iets vakinhoudelijks en stel een vraag over het verdere verloop van de procedure.

7. Drink lekker een kopje koffie of thee. Je krijgt dit zeker aangeboden. Accepteer. 'Samen drinken betekent (het begin van) samen werken', adviseert Van Minden.

Ook belangrijk: het is niet zo dat alleen jij wordt gekeurd, vergeet niet zelf de baan en de organisatie te keuren. Laat je niet de procedure inzuigen, misschien is de baan wel helemaal niets voor jou.

Jack van Minden, de auteur van Alles over sollicitatiegesprekken, is psycholoog. Hij geeft loopbaanadviestrainingen en heeft verschillende boeken geschreven, over solliciteren, carrière maken en bijvoorbeeld het regelen van een salarisverhoging.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden