60

Hij is een allochtoon die oer-Nederlander werd: Donald Duck, zijn tijdschrift bestaat precies 60 jaar. Hoe is zijn succes te verklaren?

Drie jaar geleden las ik de autobiografie van Wim Duk, onder meer hoogleraar bestuursrecht aan de UvA. Zevenhonderd pagina's, bijna niet doorheen te komen, interessante voetnoten. Duk overleed op 5 januari van dit jaar (93 jaar). Ik bekeek de rouwadvertentie om te checken of ik het verhaal de laatste jaren niet mooier had gemaakt dan het was. Maar ook daar bleek: de zoon van Wim Duk heette en heet Donald. Donald Duk. Deze Donald werd geboren in 1948, vier jaar voordat soundmate Donald Duck in Nederland werd geïntroduceerd. Na 1952 zou je voor zoiets uit de ouderlijke macht worden gezet, wegens gelegenheid geven.


De heer Donald Duk, geboren in 1948, in Groningen.


Hé, Groningen! Jubileum Donald Duck in het Stripmuseum aldaar.


Weekblad Donald Duck bestaat dit jaar 60 jaar en hoera, heel Nederland zal dat weten. De eerste Duck verscheen eind 1952 en precies zestig jaar later, op de week af, maakte Donald Duck een special over Groningen. Zonder Duk, trouwens. Donald Duck: het grootste mannenblad van Nederland. Donald Duck: het grootste gezinsblad van Nederland. Donald Duck: het grootste ouderenblad van Nederland. Donald Duck: het grootste stripblad van Nederland. Elke week 300 duizend exemplaren, twee miljoen bereik. Verleden week een Duckspecial over de provincie Groningen, volgende week een special over Flevoland. Donald Duck komt naar u toe. Alle provincies zijn dit jaar aan bod gekomen. En alle provincies werden op de vertrouwde Duckmanier behandeld. Want wat is het geheim van het succes? De vrolijke mengeling van oubolligheid, geestigheid en clichés.


Clichés? Groningen: Martinitoren. Zeeland: 1953, Oom Dagobert: geen cent teveel. Limburg: vlaaien, asperges. Friesland: Elfstedentocht.


Oubollig? In een en dezelfde Donald Duck (nr. 46) vind je de woorden: gevederde soortgenoten, dubbeltjes, het genoegen hebben, verdraaid, in zijn kladden grijpen, een tripje maken, laatste uurtje is geslagen, deksels!, knakker, ouwe reus, Betsies Broodjes, bofkont, kostelijk, kiplekkere haan, om door een ringetje te halen, scheer je weg, duitjes. Maar in diezelfde Duck ook: cool, Duckstadshop.nl, robot, Donaldduck.nl, een vrolijk weekblad een vrolijke website. Donald Duck heeft de 60 gehaald, omdat het nooit is ingedut: pockets, stickers, kalenders, posters, vakantieboeken, prijzen, Donald Duck Junior, glossy Donald.


Ook vertaalde Donald Duck steeds actuele thema's: de introductie van de euro, de zoveelste verkiezingen. De allochtoon Donald werd een verrassende oer-autochtoon: de ene opvallende actie na de andere, op tijd digi-uitstapjes, alles op basis van Hollands kneuter-de-kneuter. Volstrekt logisch dat Donald deze maand gasthoofdredacteur van het blad 100%NL is, Donald is 100% Nederland. (Voorwoord in 100%NL heet niet editorial maar eenditorial, waaruit maar weer blijkt dat dat alleen in Duck-zelf werkt.) En de jubilaris is nog Hollandser dan de meesten denken. Ik heb bij diverse tijdschriften gewerkt en ik kan, mits mes op de keel, veel over de coulissen van Playboy, AnyBody en Ajax vertellen. Maar mijn finest hour beleefde ik drie jaar geleden. Ik hoorde mijn zoontje tegen vriendjes zeggen: 'Mijn vader werkt in het gebouw waar ook Donald Duck gemaakt wordt.' Inderdaad, één gang verder zaten de tekenaars van Oom Dagobert en van De Zware Jongens. Ik at met ze in hetzelfde restaurant! Ik zat weleens bij ze in de auto! Deksels en verdraaid, wat was deze ouwe reus een bofkont in de ogen van die kleine knakkers.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden