6 september 1970: Uit haar bh trok ze twee handgranaten

Het waren de jaren dat je nog ongecontroleerd van alles kon meenemen aan boord van een vliegtuig. Het ‘echtpaar’ dat op 6 september 1970 op Schiphol aan boord van een El Al Boeing stapte kon, na het tonen van Hondurese paspoorten, rustig plaatsnemen op de tweede rij van de economyclass. Doel van de reis was New York.

Rolf Bos

Het tweetal was in transit. Ze kwamen uit Duitsland en gingen op Schiphol aan boord van het El Al-toestel dat vier uur eerder uit Tel Aviv was opgestegen. Hun bagage was in de kelder van het Nederlandse vliegveld nog wel doorzocht, vanwege, zo vertelde een veiligheidsfunctionaris het tweetal, ‘al die kapingen’.

In het licht van deze uitspraak is het wellicht bizar dat het tweetal zelf niet gefouilleerd werd, want het toestel was nog maar net vertrokken of de man en vrouw stonden op. De vrouw trok twee handgranaten uit haar bh, de man haalde een pistool en een granaat tevoorschijn. De vrouw snelde door het gangpad naar de cockpit, terwijl ze met haar tanden de veiligheidspinnen uit de granaten haalde. De man volgde.

De piloten weigerden de cockpitdeur echter te openen. Veiligheidsfunctionarissen aan boord wisten het tweetal te overmeesteren. De mannelijke kaper, een Nicaraguaan genaamd Patrick Arguello, vond daarbij de dood. De vrouw, die een granaat had gegooid die niet afging, werd vastgezet. Het vliegtuig maakte een noodlanding in Londen. Daar bleek dat de kaapster niemand minder was dan Leila Khaled, de postergirl van het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina.

Het Volksfront had toen al een hele reeks kapingen en aanslagen gepleegd. Khaled had naam gemaakt met de kaping in 1969 van een TWA-toestel. Dat vliegtuig was gedwongen naar Damascus te gaan, en, nadat de passagiers het toestel hadden verlaten, opgeblazen. Tijdens de vlucht had Khaled de piloot gedwongen boven haar geboortestad Haifa te vliegen, de stad waar ze als Palestijnse uit verdreven was. Niet lang na de kaping maakte oorlogsfotograaf Eddie Adams een beroemde foto van haar. Een jonge vrouw met een zwart-wit geblokte keffiya om het hoofd, de AK-47 aan de schouder.

Was ze een jaar eerder nog succesvol geweest, deze kaping vanaf Schiphol mislukte dus. Maar drie vliegtuigen die vrijwel tegelijkertijd gekaapt werden door leden van het Volksfront, werden wel gedwongen naar het Midden-Oosten te vliegen. Twee landden er op een afgelegen airstrip in Jordanië, een derde toestel ging naar Caïro.

Het kon niet op, destijds in die onrustige septembermaand: nadat Leila Khaled in Londen in de cel verdwenen was, werd nog een vijfde toestel gekaapt, van BOAC, om de Britten onder druk te zetten Khaled vrij te laten. Dat laatste vliegtuig werd ook in het zand van Jordanië neergezet. Persfotografen maakten surrealistische foto’s: van passagiersvliegtuigen, met op de voorgrond kamelen. Op 12 september werden de – lege – toestellen opgeblazen.

Voor de Jordaanse koning Hussein was daarmee de maat vol. De vorst ergerde zich al langer aan het autonome optreden van de Palestijnen in zijn land. Zijn troepen vielen de Palestijnse strijders in hun kampen aan, hetgeen resulteerde in duizenden doden. Het was de periode die bekend werd als de ‘Zwarte September’, later eufemistisch de ‘periode van betreurenswaardige gebeurtenissen’ genoemd. Hussein kwam na maanden vechten, waar ook de Syriërs en Israëli’s aan deelnamen, als overwinnaar uit de strijd. Hij dwong de Palestijnse strijders te verkassen, naar Libanon.

Nog in 1970 werd de terreurorganisatie Zwarte September opgericht, die vooral berucht werd vanwege de moord op elf Israëlische sporters tijdens de Olympische Spelen in München in 1972. Leila Khaled was daar niet meer bij betrokken. Tegenwoordig woont ze, 66 jaar oud, in Amman.

Leila Khaled Beeld AP
Leila KhaledBeeld AP

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden