5 manieren om aan een vast contract te komen

Het lijkt bijna onmogelijk om nog een vast contract in de wacht te slepen. Toch zijn er kansen. Vijf tips van kenners hoe je je kansen kunt vergroten.

Beeld Thinkstock

Werkgevers lijken steeds minder geneigd om mensen in vaste dienst te nemen. Volgens uitkeringsinstantie UWV kregen vorig jaar maar tweeduizend mensen direct een permanent contract, een daling van 97 procent ten opzichte van 2010. Langdurige tijdelijke aanstellingen eindigen in de meeste gevallen ook niet in een contract voor onbepaalde tijd. Wat kun je doen om toch kans te maken op zo'n schaarse vaste aanstelling? Tips van de kenners.

1) Tekort
Zelfs in tijden van crisis zijn er sectoren die een tekort aan geschoold personeel hebben. Zij zullen hun best doen goed opgeleide mensen aan zich te binden door middel van een vast contract, simpelweg omdat de werknemer niet zomaar in te ruilen is voor een ander. Je kunt dus hardere eisen stellen bij de onderhandelingen. Dat geldt bijvoorbeeld voor de zorg, maar ook in de techniek en metaal', zegt Evert Verhulp, hoogleraar arbeidsrecht aan de Universiteit van Amsterdam.

'Verplaats de accenten binnen je opleiding of bijscholing dus naar die sectoren met vraag. Tijdens stages, cursussen, of zelfs bij het schrijven van een scriptie, kun je een heleboel met die sectoren doen. Zo maak je alvast contact met werkgevers en toon je affiniteit met de beroepsgroep.' Allemaal nuttige stappen om je kansen te vergroten.

2) Grote bedrijven
Grote multinationals die van oorsprong een traditie hebben van vaste contracten, zoals Shell en KLM, zullen ook nu nog banen voor onbepaalde tijd aanbieden, denkt Ton Wilthagen, hoogleraar arbeidsmarkt aan de Universiteit van Tilburg. Ook bij die bedrijven wordt gewerkt met tijdelijke (uitzend-) contracten, maar slechts op kleine schaal. 'De bulk van de werknemers is vast, dus je kunt specifiek op vacatures bij die bedrijven zoeken. En grote bedrijven die stabiel liggen op de arbeidsmarkt, zijn er nog genoeg.'

3) Sideletters
Het aantal vaste contracten loopt terug omdat bedrijven bang zijn dat ze niet meer van een werknemer af kunnen komen in tijden van crisis. Sommige werkgevers hebben hier een oplossing voor gevonden. Ze bieden wel een vast contract aan zodat de werknemer een hypotheek bij de bank kan krijgen en voorlopig een gegarandeerd inkomen heeft. Maar daarbij spreken ze in een bijgevoegde brief (een sideletter) af dat de werknemer vrijwillig ontslag neemt, mocht het met het bedrijf financieel zo slecht gaan dat het moet inkrimpen. Zelfs met een vast contract.

'Dat werkt natuurlijk alleen als beide partijen zo'n overeenkomst goed vinden', zegt Wilthagen. 'Je kunt het wel als onderhandelingspunt gebruiken bij een toekomstige werkgever die alleen een tijdelijk contract aanbiedt.'

De vraag is wel of zo'n overeenkomst juridisch geldig is. Een werknemer in vaste dienst kan na gedwongen ontslag naar de rechter stappen, ook met een sideletter. 'Je kunt zeggen dat een sideletter niet mag of kan. Maar het is bij veel bedrijven nu wel de praktijk', aldus Wilthagen.

4) Val op
Wie goed op de arbeidsmarkt ligt en kwaliteit levert, kan een vaste arbeidsovereenkomst afdwingen, denkt Wilthagens collega Verhulp. 'Welk beroep je ook hebt, als je opvalt omdat je goed en onmisbaar bent, zal je altijd interesse bij werkgevers wekken.'

Dat opvallen kun je sturen, bijvoorbeeld door mee te dingen naar prijzen of tijdens je studie uitgebreid onderzoek naar een bedrijf te doen. Op die manier maak je alvast contact met toekomstige werkgevers en zorg je dat je een bekende naam bij ze bent. Dat kan later van pas komen als je een sollicitatiebrief stuurt.

Als een werknemer zich onderscheidt, is een vast contract niet per se nodig, zegt Huub van Zwieten, schrijver van het boek Het merk ik en directeur van Talent First.

'Zekerheid van werk vind je alleen door blijvend toegevoegde waarde te leveren aan de mensen voor wie je werkt. Zorg dat je weet waar jij het verschil mee kan maken en vraag je bazen en collega's waar zij op zitten te wachten. Alleen daarmee creëer je zekerheid, in loondienst of op een flexibel contract.'

5) Let op
Een werkgever mag iemand drie keer een tijdelijk contract geven in drie jaar tijd. Daarna wordt een tijdelijke aanstelling automatisch verlengd naar een contract voor onbepaalde tijd, een vast contract dus.

'Maar in een aantal gevallen zie je dat dat niet gebeurt', zegt Wilthagen. Als werknemer moet je dus goed op de regels letten en zelf in de gaten houden of een contract kan worden verlengd. Misschien heb je allang recht op een vast contract maar is het nog niet toegekend. De kans bestaat natuurlijk ook dat je tijdelijke aanstelling niet wordt verlengd. Wilthagen: 'Goed opletten kan voordelig uitpakken, maar je kunt ook voor een vervelende verrassing komen te staan.'

Lees ook:
'Direct een vast contract aanbieden werkt'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden