360 duizend besmettingen, 1.800 doden: cholera is Jemens nieuwe vloek

Internationale hulp is hard nodig, maar blijft uit

Het door de burgeroorlog murw gebeukte Jemen heeft nu ook te maken met cholera. Met 1.800 doden zijn er al meer slachtoffers dan in 2015 wereldwijd vielen.

Het ernstig ondervoede meisje Batol, toen Ahmad Algohbary haar ontmoette. Door een inzamelingsactie kon zij aansterken. Deze week overleed ze alsnog - aan cholera.

Het meisje leek nog het meest op zo'n poppetje dat kleine kinderen tekenen: een paar stokjes als armen en benen, met een rondje als hoofd. 'Ze was 5 jaar oud en woog 5 kilo', vertelt de freelancejournalist en activist Ahmad Algohbary (24) vanuit Sanaa. Hij wist via Twitter genoeg geld in te zamelen om het kind te laten behandelen voor ondervoeding. Een maand later, in mei, zag het meisje er weer uit als een gewoon kleutertje. Deze week overleed ze aan cholera.

Jemen wordt al tweeënhalf jaar murw gebeukt door een burgeroorlog, waarbij volgens de Verenigde Naties drie miljoen mensen op de vlucht zijn geslagen en meer dan achtduizend burgers om het leven zijn gekomen. Er is een tekort aan voedsel, aan water en aan medicijnen, en in april kwam daar een volgende vloek bij. Cholera. Ondertussen zijn zeker 360 duizend mensen besmet geraakt, van wie er 1.800 aan de ziekte zijn bezweken. Dat is meer dan het totaal aantal choleradoden dat in 2015 wereldwijd is gevallen.

Rajat Madhok, die voor Unicef in Jemen werkt, ziet elke dag weer hoe mensen worstelen om hun gezin in leven te houden. 'Soms moeten ze een onmogelijke keuze maken: geven we onze laatste cent uit om een ondervoed, verzwakt kind te laten behandelen voor cholera, of gebruiken we het geld om de andere zes te eten te geven?'

Batol nadat zij dankzij de Twitteractie van Algohbary weer was aangesterkt. Het uitgemergelde wezentje met holle ogen was na een maand weer een echt meisje geworden.

De situatie in ziekenhuizen is dramatisch, vertelt Madhok over de telefoon vanuit de hoofdstad Sanaa. 'Ik was onlangs in een van de grootste ziekenhuizen van de stad, en je kunt er nauwelijks over de afdeling lopen vanwege alle patiënten die op de grond liggen, omdat de bedden vol zijn. Veel gezinnen hebben maar één maaltijd per dag, en dan moeten ze het doen met thee en brood. Ze zijn verzwakt, zeker de kleintjes, dus als ze besmet raken met cholera, zijn de overlevingskansen veel kleiner.'

Hulp is dringend nodig, om mensen te voeden, waterbronnen te ontsmetten en kinderen te behandelen, maar de internationale gemeenschap komt niet over de brug. De Verenigde Naties hebben dit jaar 2,1 miljard dollar nodig voor noodhulp, maar heeft niet meer dan 29 procent van dit bedrag ontvangen.

Ondertussen gaan de gevechten gewoon door. De sjiitische rebellen, de Houthi's, vechten tegen het Jemenitische leger van president Hadi. Hij krijgt hulp van het soennitische Saoedi-Arabië en enkele andere Arabische landen, die het land sinds maart 2015 vanuit de lucht bombarderen. Ze houden vol dat ze het hebben gemunt op de Houthi's, maar ook scholen en ziekenhuizen worden geraakt, evenals honderden reservoirs met schoon drinkwater. Meer dan de helft van alle klinieken zijn door de oorlog verwoest. Artsen en verplegers zijn al maanden niet betaald en stoppen soms met hun werk om op een andere manier aan geld te komen - anders hebben hun kinderen ook niets te eten.

Soms is er een paar dagen rust, soms vallen er nachten achtereen bommen en worden er mensen verpletterd onder het beton van hun huizen. In straten die vroeger zoemden van het leven, zijn de rolluiken neergelaten. Winkels en restaurants zijn gesloten of ingestort. Overal zijn bedelaars. Omdat de regering geen salarissen meer uitbetaalt, wordt het vuilnis niet opgehaald. 'Het afval ligt op straat weg te rotten en de waterbronnen waar veel mensen van afhankelijk zijn, raakten vervuild', vertelt activist Algohbary over de telefoon vanuit Sanaa. 'Mineraalwater is te duur, maar het water dat wel beschikbaar is, dat door trucks met tanks wordt verspreid, is vaak besmet.'

Lees verder onder de foto.

360 duizend Jemenieten zijn besmet geraakt met cholera sinds de uitbraak in april is begonnen.

Een met cholera besmet meisje ligt op de grond van het ziekenhuis in de havenstad Hodeidah. Foto reuters

Het lot van de kleine Batol illustreert alle ellende. Algohbary zag het meisje voor het eerst in een kliniek waar hij een ander kind probeerde te helpen. Ze was zwaar ondervoed, maar haar familie kon het zich niet veroorloven om langer in de kliniek te blijven, dus ze keerden terug naar hun dorp. Algohbary besloot geld in te zamelen om haar te helpen, en de foto's van 'voor' en 'na' haar behandeling komen keihard binnen: het uitgemergelde wezentje met holle ogen was na een maand weer een echt meisje geworden.

Maar toen kreeg de cholera het kind te pakken. 'Haar vader belde me', laat Algohbary maandag weten. 'Batol werd ziek, maar ze wisten in haar dorp niet wat cholera was en er was geen auto in het dorp om haar naar een ziekenhuis te brengen. Ze is overleden en haar familie heeft haar vandaag begraven.'

Stilte.

'Er zijn nog heel veel andere kinderen die wel gered kunnen worden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.