'320 duizend dierenvirussen'

AMSTERDAM - Er waren maar liefst 320.000 virussen rond in de zoogdierenwereld. Dat is de conclusie van een onderzoek van Columbia University dat dinsdag in vakblad mBio verscheen. Daarmee maken de onderzoekers voor het eerst een schatting van het aantal dierenvirussen.


Het is belangrijk te weten wat voor virussen er bestaan in de dierenwereld, omdat veel menselijke pandemieën hun oorsprong vinden bij dieren. Ebola, SARS, hiv/aids, griep en recentelijk MERS begonnen allemaal als dierziekten. Wanneer bekend is welke gevaarlijke virussen bestaan, neemt de kans op massale besmetting af doordat er eerder maatregelen genomen kunnen worden.


Biologen konden niet alle dieren ter wereld onderzoeken op virussen. Daarom maakten ze een schatting aan de hand van één dier: de vliegende vos. Deze vleermuisachtige is in het verleden de bron geweest van het Nipahvirus - nog zo'n beestenziekte die op mensen oversloeg.


De biologen verzamelden bijna tweeduizend monsters van de vliegende dieren, waarin 55 virussen werden ontdekt. 50 hiervan waren nog niet eerder in kaart gebracht. Door dit aantal virussoorten in één soort te vermenigvuldigen met het aantal zoogdiersoorten op aarde kwamen ze op de schatting van 320.000 virussen.


Hoeveel hiervan gevaarlijk zijn voor de mens, is onmogelijk te zeggen. Toch is het volgens de onderzoekers de moeite waard om een project te starten dat alle virussen in kaart brengt. De kosten daarvan zouden veel lager zijn dan de kosten van één SARS-achtige pandemie. Die leidde tot bijna achthonderd doden en een economische schade van 16 miljard dollar. Het identificeren van het grootste deel van de virussen zou volgens de onderzoekers slechts 1,4 miljard kosten.


Viroloog Ab Osterhaus van het Erasmus MC heeft zijn twijfels over de schatting: 'Het is niet helemaal eerlijk, aangezien vleermuisachtigen berucht zijn omdat ze zoveel virussen bij zich dragen. Als virologen op zoek gaan naar de bron van een nieuw virus is de vleermuis vaak de eerste verdachte. Andere zoogdiersoorten dragen waarschijnlijk minder virussoorten bij zich. 320.000 lijkt mij dus een overschatting van het reële aantal virussen.'


De onderzoekers vermoeden juist dat het aantal hoger zal uitvallen. Dat kan, zegt Osterhaus. 'Die 320.000 is een maximum voor de bekende families van virussen. Maar het zou kunnen dat we nieuwe families ontdekken - dan komen er weer duizenden mogelijke virussen bij.'


Osterhaus onderschrijft ook het belang van het in kaart brengen van virussen. 'Uiteindelijk zal zo'n zoektocht ons helpen om patronen te herkennen. Zo hopen we steeds betere voorspellingen te doen over of en wanneer een virus overslaat op de mens.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden