307 gekwetste ogen en 16 ogen blind

ALKMAAR - Johan Broer en Bas Zwinkels, beiden 14, slenteren door winkelcentrum De Mare in Alkmaar. Ze slijten er hun vakantiedagen in afwachting van Oud en Nieuw. De jaarlijkse verkoop van vuurwerk begint vandaag, onder andere bij de fietsenwinkel in het winkelcentrum. 'Ik mag wel wat kopen, maar niet te veel', zegt Johan. 'Meestal koop ik alleen maar rotjes.' Op Oudjaarsdag is hij de hele dag op straat knalvuurwerk aan het afsteken. Net als Bas. 'Mijn broer', zegt die, 'koopt altijd veel en ik ga dan mee. Ik hoop dat ik van mijn moeder morgen nog rotjes en strijkers mag kopen.'


Hebben ze dan ook een vuurwerkbril? Nee, daar zien de tieners niets in. 'Ik wil niet als enige met zo'n raar ding lopen', zegt Bas.


Jaarlijks lopen behoorlijk wat mensen tijdens Oud en Nieuw oogletsel op. Het Nederlands Oogheelkundig Gezelschap houdt cijfers bij, op basis van het aantal getroffen ogen. Vorig jaar werden 16 ogen blind en moesten 307 ogen bij 251 patiënten wegens letsel worden behandeld. De helft van de patiënten is jonger dan 20. Verzekeringsmaatschappijen, opticiens en ziekenhuizen willen dat de vuurwerkbril net zo bij de jaarwisseling gaat horen als oliebollen - niet alleen voor de vuurwerkafstekers, maar ook voor de omstanders.


Vuurwerkpreventie, een organisatie voor vuurwerk en veiligheid, levert dit jaar samen met onder andere het Oogfonds ruim 500 duizend brillen. En bij Pearle Opticiens kunnen personen die zijn verzekerd bij Univé, VGZ, IZA of Trias gratis een vuurwerkbril afhalen. Er zijn er 100 duizend op voorraad.


In de etalage van Pearle in het winkelcentrum De Mare staat een groot bord dat de vuurwerkbril aanprijst. Inge van Zetten, moeder van Maya (8) en Lise (6), heeft nog geen brillen in huis. 'Ik houd mijn meiden liever gewoon binnen, maar als ze wat ouder zijn, is zo'n bril een goed idee.' Dochter Maya is geen fan van vuurwerk. 'Sterretjes vind ik wel leuk', zegt ze. Vorig jaar keek het gezin van achter het raam naar het vuurwerk. 'Dan ziet het er net zo mooi uit', zegt moeder Inge.


Bij de polikliniek oogheelkunde in het Medisch Centrum Alkmaar worden de vuurwerkbrillen van Vuurwerkpreventie verkocht (4 euro per stuk). Oogarts Henk Dragt juicht de groeiende aandacht voor de vuurwerkbril toe - na een paar jaar lijkt de bril zijn doorbraak te beleven. 'Ouders moeten het goede voorbeeld geven. Het gaat om het aanpassen van een gewoonte. Dat duurt even.' Als jonge kinderen nu opgroeien met een vuurwerkbril op Oud en Nieuw, is het voor hen later vanzelfsprekend, hoopt de oogarts.


Het op een centrale plaats afsteken van vuurwerk, zoals in Rotterdam gebeurt, is volgens Dragt een goed begin om het aantal slachtoffers terug te dringen. 'Je laat specialisten het vuurwerk afsteken en iedereen mag komen kijken. Steden als Berlijn en Parijs doen dat ook. Daar steekt niemand zelf vuurwerk af.' Dragt heeft dienst tijdens Oud en Nieuw. 'Maar als het aan mij ligt, knallen alleen de kurken van de champagne.'


ILLEGAAL VUURWERK KOMT UIT DUITSLAND, ITALIë EN TSJECHIË

Nederlanders halen hun illegale gevaarlijke vuurwerk steeds dichter bij huis. Voorheen kwam de grootste toevoer van zwaar knalvuurwerk uit China, maar door strengere afspraken tussen het voormalige ministerie van VROM en China halen vuurwerkfanaten hun lawinepijlen en cobra-knallers nu gewoon uit Duitsland, Italië en Tsjechië, zegt officier van justitie Gustaaf Biezeveld, vuurwerkexpert bij het Openbaar Ministerie (OM). Hoewel het OM de indruk heeft dat het totale aanbod van illegaal vuurwerk afneemt, neemt het aandeel gevaarlijk vuurwerk toe. 'In het meeste knalvuurwerk zit slechts een paar gram kruit. Maar in de vuurwerkbommen zit soms 50 gram kruit, al dan niet vermengd met metalen.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden