'300 doden? Het is zeker het dubbele'

AMSTERDAM - In de berichtgeving over de Egyptische revolutie duikt geregeld het getal van driehonderd doden op. Volgens Heba Morayef, die de mensenrechtenschendingen in Egypte onderzoekt namens Human Rights Watch (HRW), is dat slechts 'een bescheiden tussenstand'. Zij gaat uit van minstens het dubbele aantal.


Morayef werkt samen met een Egyptische mensenrechtenorganisatie. Samen proberen ze het aantal 'doden, gewonden en gevangenen van de revolutie' in kaart te brengen. Makkelijk is dat niet. 'Vooral niet die eerste dagen na het harde optreden van de oproerpolitie op 28 en 29 januari, die traangasgranaten en kogels op de betogers afvuurde. 'Op die dagen vielen de meeste doden en gewonden', zegt Morayef, zondagmiddag telefonisch vanuit Caïro.


Haar medewerkers bezochten heimelijk acht 'strategische ziekenhuizen' in steden waar stevig is gedemonstreerd: vijf in Caïro, twee in Alexandrië en een in Suez. Ze bekeken dodenlijsten, spraken met artsen en met nabestaanden. Morayef: 'We telden 302 doden, het merendeel jongeren van begin 20. Ze zijn omgekomen door rubberen kogels en traangasgranaten die van dichtbij op hen zijn afgevuurd.'


In andere steden is ook gedemonstreerd en geschoten, zegt ze. 'De doden die daar zijn gevallen, hebben we nog niet kunnen tellen.' Morayef heeft 'van diverse bronnen' gehoord dat het ministerie van Gezondheid binnenkort met een eigen dodental naar buiten komt. Of dat betrouwbaar zal zijn? 'Wie weet, de stemming is na de val van Mubarak omgeslagen. Ook de staatszenders steunen nu openlijk de revolutie.'


Het ministerie van Gezondheid stelde vrijdag het aantal gewonden officieel op 5.500. Morayef: 'Dat zijn er waarschijnlijk veel meer. Maar daar is heel moeilijk een vinger achter te krijgen. Wij hebben een groot aantal gewonden gezien met ernstig oogletsel, veroorzaakt door rubberen kogels en granaatscherven.'


Het afgelopen weekeinde zijn veel politieke gevangenen vrijgelaten. 'Maar het is onmogelijk vast te stellen hoeveel er nog vastzitten', zegt Morayef. 'Politieke gevangenen zitten in beperking. Ze verdwijnen, niemand heeft contact met hen. Familie van verdwenen personen weet vaak lange tijd niet of ze dood zijn of ergens gevangenen zitten.'


Volgens Morayef manifesteren de nabestaanden zich nu openlijk. Ze beginnen zich langzamerhand ook te organiseren. 'Ze zijn verdrietig, maar toch ook wel trots. Inmiddels is 7 februari tot herdenkingsdag uitgeroepen. Op die dag verschenen de eerste herdenkingsposters op het Tahirplein en werden de namen van de martelaren van de revolutie opgelezen.'


HRW is met hulp van advocaten bezig om, namens de nabestaanden, een klacht in te dienen bij de overheid en aan te dringen op een onafhankelijk onderzoek.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden