30 jaar na Tsjernobyl: radioactiviteit in Wit-Russische melk tienmaal te hoog

Melkveehouders aan de rand van gebieden in Wit-Rusland die besmet raakten als gevolg van de ramp met de kerncentrale van Tsjernobyl, dertig jaar geleden, verkopen melk met een dosis radioactiviteit die tienmaal hoger is dan de maximaal toegestane hoeveelheid in Wit-Rusland. De melk wordt verkocht aan een plaatselijke zuivelfabriek, Milkavita, die een soort Parmezaanse kaas produceert voor de Russische markt.

Beeld anp

Verslaggevers van het persbureau AP lieten de melk testen in een overheidslaboratorium, het Centrum voor Hygiëne en Epidemiologie in Minsk. Dat stelde vast dat de melk tienmaal zoveel strontium-90 bevatte dan toegestaan onder voedselveiligheidsnormen in Wit-Rusland. Volgens die normen mag het stralingsniveau niet meer dan 3,7 becquerel per kilogram zijn, terwijl de geteste melk 37,5 becquerel per kilo bevatte.

De melk komt van een boer die op enkele kilometers van de rand van het Polesski Radio-ecologisch Reservaat woont, een gebied van 2200 vierkante kilometer dat na de ramp met de kerncentrale werd ontruimd. Ruim 138 duizend mensen werden gedwongen het gebied te verlaten, terwijl nog eens 200 duizend mensen die in de buurt woonden vrijwillig vertrokken.

Aanvankelijk was het de bedoeling dat ook de bevolking uit de nabijgelegen gebieden zou worden geëvacueerd, maar dat programma werd na het aantreden van Aleksandr Loekasjenko als president van Wit-Rusland stilgelegd.

Volgens dr. Joeri Bandazjevski, de voormalig directeur van het Medisch Instituut in Gomel, doen de Wit-Russische autoriteiten veel te weinig om de bevolking te beschermen tegen de kankerverwekkende stoffen in het voedsel als gevolg van de kernramp. Bandazjevski werd afgezet als directeur en in 2001 wegens corruptie veroordeeld, maar volgens mensenrechtenorganisaties ging het om een politiek proces. Sinds zijn vrijlating in 2005 zet hij zijn onderzoek naar de gevolgen van de ramp vanuit het buitenland voort.

Tsjernobyl, 30 jaar na de ramp. Beeld epa

Dagtrip Tsjernobyl

In de afgesloten zone van Tsjernobyl krijgen toeristen rondleidingen. Maar de radioactieve straling dan? Verslaggever Dennis Rijnvis meldt zich, aarzelend, aan. (+)

'Vergissing'

De zuivelfabriek Milkavita verwerpt de uitkomst van de test. Volgens hoofdingenieur Maja Fedontsjoek moet het een vergissing zijn. Uit de eigen metingen van het bedrijf blijkt volgens haar dat de melk gemiddeld 2,8 becquerel per kilogram bevat.

Een woordvoerder van de Wereldgezondheidsorganisatie WHO wijst erop dat de VN-organisatie niet bevoegd is toezicht te houden op de voedselveiligheid in Wit-Rusland, aangezien dat de verantwoordelijkheid is van de nationale autoriteiten. In ieder geval heeft de WHO geen 'verontrustende signalen' van de Wit-Russische autoriteiten gekregen.

Dat is volgens Wit-Russische milieuactivisten niet verwonderlijk. De regering heeft volgens hen geen middelen ter beschikking gesteld om de voedselindustrie te controleren. Dat verklaart volgens hen ook waarom er nooit een voedselproducent is vervolgd voor het gebruik van ingrediënten die te hoge doses radioactiviteit bevatten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden