Bellen met Correspondent Sterre Lindhout

30 jaar na de val van de Muur: ‘Mensen herdenken vooral de euforie van toen’

De show bij de Brandenburger Tor waar zaterdagavond de val van de Muur wordt herdacht. Beeld EPA

Precies dertig jaar geleden viel de Berlijnse Muur, die dwars door de huidige Duitse hoofdstad liep en mensen 28 jaar lang van elkaar gescheiden hield. Correspondent Sterre Lindhout ziet dat mensen niet zo warm lopen voor de officiële herdenkingen, maar wel veel herinneringen ophalen. ‘Ze vertellen waar ze waren toen het gebeurde. Hoe ze in een Trabantje naar de Muur reden, en eindelijk hun familie weer konden zien.’

Wordt de herdenking in Berlijn groots aangepakt? Met acties in de supermarkt en spetterende feesten?

‘Nee, het is hier zeker geen volksfeest zoals bijvoorbeeld Koningsdag, het is… plechtiger. Er zijn de hele week al wel allerlei projecten in de stad, en zaterdag is er natuurlijk de herdenking, maar echt uitbundig wordt het niet. Dat komt enerzijds omdat de eenwording van Duitsland niet alleen maar een succesproject is gebleken, maar ook door de datum. In 1938 werd in de nacht van op 9 op 10 november een enorme pogrom gehouden, die nu bekend staat als Kristallnacht. Daardoor kan er op deze dag natuurlijk niet al te uitgelaten worden gefeest.’

En die projecten in de stad, wat is dat voor iets?

‘Op zeven historische plaatsen in Berlijn zijn er allerlei openluchttentoonstellingen. Zo worden er bijvoorbeeld levensgroot historische beelden geprojecteerd van hoe de stad er toen uitzag. Het is fascinerend om te zien hoe alles is veranderd. Ik heb hier zelf in 2005 nog even als student gewoond, en ik zie ook hoe hard dat is gegaan – zeker in de afgelopen tien jaar, toen Berlijn hip werd, en de bouw aantrok. Alle grauwe gevels van toen zijn verdwenen achter pastelkleurige verf.

Gevels in Oost Berlijn in 1988. Beeld AFP

‘Verder zijn er natuurlijk de officiële plechtigheden. Zaterdagmorgen was er een plechtigheid met de presidenten van Polen, Slowakije, Tsjechië en Hongarije. Zaterdagavond is er bij de Brandenburger Tor een heel programma met toespraken en concerten.’

Komen daar veel mensen op af?

‘Ik verwacht daar wel enige drukte, maar de interesse in die plechtigheden is niet erg groot. Het leeft wel hoor, de val van de Muur, maar meer op het persoonlijke niveau. Mensen halen herinneringen op: waar ze waren toen het gebeurde, hoe ze in een Trabantje naar de Muur reden en eindelijk hun familie weer konden zien.’

Een Trabant rijdt in november 1989 bij Checkpoint Charlie naar West-Duitsland. Beeld AFP

Hier pakken de media er flink mee uit – hoe is dat in Duitsland?

Je ziet veel analyses over de vraag waarom er nog steeds zoveel verschillen zijn tussen Oost- en West-Duitsland, maar ook zijn er vooral veel verhalen over de euforie van toen. De regionale publieke omroepen bijvoorbeeld, hebben op verschillende plekken open podia waar mensen hun verhaal kunnen vertellen. Zo zitten ze zaterdag in de metro op een lijn die door zowel Oost als West loopt. Aan dat soort programma’s doen mensen heel enthousiast mee. Misschien komt het ook wel doordat vrijwel iedereen die het heeft meegemaakt nog steeds leeft: het herdenken is persoonlijk. Een moment om herinneringen op te halen.

LEES VERDER:

Zijn vader was de rechterhand van de West-Duitse bondskanselier Willy Brandt. Dacht hij. Op zijn 17de ontdekte Pierre Boom (62) dat zijn ouders DDR-spionnen waren. Hoe heeft dat zijn leven bepaald?

Bij enorme aandacht in de Duitse media voor de val van de Muur, gaat ook over de groei bij de ‘Ossi’s’ van nostalgie naar de DDR-tijd.

Duitsers hebben het gevoel dat het oosten en het westen steeds verder uit elkaar groeien; de Muur is nooit volledig gevallen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden