Update

21 doden bij gijzeling Mali, noodtoestand uitgeroepen

De radicale islamitische beweging al-Mourabitoun heeft de verantwoordelijkheid opgeëist voor de aanval vrijdag op een hotel in de Malinese hoofdstad Bamako. De groep is gelieerd aan terreurbewegeing al-Qaida en komt uit het noorden van Mali. Volgens de regering van het Noord-Afrikaanse land zijn er 21 doden gevallen, onder wie twee islamitische militanten.

Beeld afp

Rond zeven uur in de ochtend vielen gewapende mannen het hotel binnen. De meeste ooggetuigen meldden dat het ging om zeker tien mensen met vuurwapens en granaten. Zij zouden direct achter een auto met diplomatiek kenteken zijn binnengekomen. Voor de ingang van Radisson Blu staan doorgaans gewapende bewakers.

Naast dertig Malinese personeelsleden waren in het hotel zo'n 140 gasten aanwezig. Een aantal van hen nam deel aan een conferentie die juist ging over de strijd tegen de radicaal-islamitische terreur waarmee Mali al enkele jaren kampt. Onder de buitenlandse gasten waren crews van Air France en Turkish Airlines, en Chinezen. Over Nederlanders is niets gemeld. Één van de dodelijke slachtoffers is een Amerikaan.

Een aantal mensen zou zijn vrijgelaten, omdat zij regels uit de koran wisten te citeren. Een dergelijke 'scheiding' van slachtoffers is eerder voorgekomen in Kenia, bij aanslagen van de islamistische terreurbeweging al-Shabaab in Nairobi en Garissa.

Enkele uren na het begin van de gijzelingsactie werd de tegenaanval ingezet. Daaraan namen zowel speciale eenheden van de Malinese krijgsmacht als Franse en Amerikaanse militairen deel. Eenheden van Minusma, de VN-stabilisatiemissie voor Mali, zorgden voor 'logistieke en technische' ondersteuning.

Tegen vijven was de gijzeling voorbij. Al gauw bleek dat zich nog wel enkele gewapende militanten verschansten op de bovenste verdiepingen van het hotel. Pas tegen tien uur donderdagavond kon het Witte Huis melden dat de operatie in Mali voorbij was. Naast de doden werden er zeven gewonden gevonden. Mali heeft de noodtoestand uitgeroepen voor ten minste tien dagen, met onmiddellijke ingang.

Een gegijzelde hotelgast wordt in veiligheid gebrachtBeeld ap

al-Mourabitoun

De terreurgroep al-Mourabitoun heeft de verantwoordelijkheid voor de aanslag in Bamako opgeëist. De groep is voornamelijk in het woestijnachtige noorden van Mali actief.

De leider van de groep, de eenogige Mokhtar Belmokhtar, heeft vaker opgeroepen tot acties 'tegen Frankrijk', het land waar vorige week vrijdag veel slachtoffers vielen bij aanslagen die zijn opgeëist door Islamitische Staat (IS).

Al-Mourabitoun is officieel niet aan IS, maar aan al-Qaida gelieerd, al opereert Mokhtar Belmokhtar sinds 2013 vaak zelfstandig. Opvallend is dat een van de mensen die uit het hotel wisten te ontsnappen, vertelde dat hij twee gijzelnemers met elkaar in het Engels hoorde spreken. De Europese voertaal in Mali is Frans. Van islamistische groepen in het land is vaker gezegd dat zich daarbij mensen uit het Midden-Oosten, Pakistan en Europa hebben aangesloten.

Het Radisson Blu hotel ligt in een wijk van Bamako waar ook ambassades en populaire uitgaangsgelegenheden zijn. Het hotel is het enige in de stad dat door de Verenigde Naties als veilig werd bestempeld, en kent dan ook vaak vooraanstaande gasten die namens de VN naar Mali komen voor conferenties en andere zaken.

Franse invloed

De meeste buitenlandse burgers in Mali zijn Fransen. Parijs heeft als vroegere koloniale meester nog altijd nauwe politieke en economische betrekkingen met het land.

In Bamako was lange tijd de Franse ambassade de vrijwel enige plek die zwaar beveiligd werd. De Franse diplomatieke missie, die ook bij het centrum van Bamako is gevestigd, wordt onder meer omgeven door betonnen pilaren. Die zijn daar neergezet, nadat de Franse krijgsmacht in 2013 in het noorden van Mali was ingezet om er radicaal-islamitische groepen zoals al-Mourabitoun uit steden als Timboektoe te verdrijven.

Toch gold de hoofdstad van Mali tot voor kort als een van de veiligere plekken in het land. De meeste aanvallen van islamitische groepen, zowel binnenlandse Toeareg-bewegingen als buitenlandse jihadi's, vinden plaats in het noorden van Mali. Daar zijn ook de meeste militairen gelegerd van de VN-missie Minusma.

Militairen in de buurt van het hotelBeeld photo_news

VN-missie

De Nederlandse ambassade in Bamako is niet ver van het Radisson Blu vandaan. Ook voor deze diplomatieke post geldt sinds de onrust in het noorden van Mali extra beveiliging. Maar ondanks de aanslag van maart, en diverse algemene bedreigingen, gold de sfeer in Bamako voor Nederlanders en andere buitenlanders als behoorlijk ontspannen.

Nederland doet met ongeveer 450 militairen aan de VN-missie deel. Het Nederlandse kamp is in Gao, vele honderden kilometers ten noordoosten van Bamako, aan de rand van de Sahara. De special forces binnen het Nederlandse contingent hebben als belangrijkste taak informatie over vooral binnenlandse rebellenbewegingen te verzamelen en door te spelen aan het VN-hoofdkantoor in Bamako.

Eerdere aanslagen

Begin augustus werden er aanslagen gepleegd op drie hotels in Mali. Die werden opgeëist door de militante groepering al-Mourabitoun, een beweging die is gelieerd aan al-Qaida. Bij de aanvallen kwamen zeventien mensen om het leven, onder wie negen burgers. Ook een VN-medewerker kwam om.

In maart van dit jaar openden gemaskerde schutters het vuur op een restaurant in Bamako waar veel buitenlanders kwamen. Toen kwamen vijf mensen om het leven, onder wie een Fransman en een Belg.

Na een militaire coup in 2012 werden grote delen van het noorden van Mali ingenomen door etnische Toeareg-rebellen. Zij werden op hun beurt niet veel later verjaagd door islamitische extremisten, die de islamitische wetgeving invoerden. Frankrijk greep gewapenderhand in en verjoeg de extremisten uit de steden. Er verblijven zo'n duizend Franse militairen in het land. Er zijn ook ongeveer 450 Nederlandse militairen in het land.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden