Column

2050 komt dichterbij, we kunnen niet meer aankloten

Het adviesbureau McKinsey publiceerde gisteren het rapport 'Accelerating the energy transition: cost or opportunity'. Dat gebeurde toevallig op de dag waarop het kabinet het wetsontwerp betreffende de ratificatie van het klimaatverdrag van Parijs goedkeurde en een paar dagen nadat de regering het 'Rijksbrede programma Circulaire Economie' naar de Kamer stuurde.

null Beeld null

In 2050 moet de CO2-uitstoot met 80 tot 95 procent zijn afgenomen ten opzichte van 1990. Tussen 1990 en 2015 gebeurde dat per jaar gemiddeld met 0.7 procent, en in dat tempo gaan we het niet halen. McKinsey rekende uit dat het naar 2 procent per jaar moet. Dat lijkt niet opzienbarend veel, maar dat is het wel. Het is zelfs nog nooit ergens anders gepresteerd en het zou een wereldrecord betekenen.

Volgens de onderzoekers staat Nederland voor 'de ingrijpendste transformatie uit de historie'. Dat krijg je ervan als je decennialang maar een beetje hebt lopen aankloten: dan moet alles ineens in een noodtempo. Maar het mooie van het McKinseyrapport is de optimistische toon: het kan. Het kost twintig jaar lang tien miljard per jaar, en dan halen we de tachtig procent reductie. Voor vijftien miljard per jaar zitten we in 2050 zelfs op 95 procent.

Bij BNR hoorde ik gisteren staatssecretaris Sharon Dijksma, en zij vond het een 'goed idee' van McKinsey. 'Het is haalbaar', zei ze, 'maar niet gemakkelijk'. We moeten volgens Dijksma bijvoorbeeld 'massief' gaan investeren in zonne-energie. Wat doet vermoeden dat ze op Dijksma's ministerie inmiddels zijn overgestapt op Engels als voertaal. Maar dat er enorm geïnvesteerd moet worden klopt.

Er moeten 63 miljoen zonnepanelen bij, een oppervlak van 120 vierkante kilometer, een derde van al onze daken. In de Noordzee dienen er nog 47 offshore-windparken te worden gebouwd, per jaar moeten er 400 duizend vervuilende personenauto's worden vervangen door electrische, alle vrachtwagens moeten gaan rijden op waterstof en alle huizen moeten geothermisch of met biogas worden verwarmd - voor zover dat althans nog nodig is, met de stijgende buitentemperaturen en de superieure isolatie.

U zult, sceptisch geworden door het verleden, misschien zeggen: dat kan niet; maar het kan dus wel, volgens McKinsey. Er zijn ook grote voordelen aan verbonden: tienduizenden banen, krachtige innovatie waardoor Nederland wereldleider wordt op diverse hoogtechnologische terreinen, een betere handelsbalans en economische groei.

En dat in een land waar afval een begrip uit het grijze verleden zal zijn geworden. De economie gaat circulair, alles wordt gerecycled. In het magische jaar 2050 zal het zover zijn. Alleen het Rijksbrede Programma Circulaire Economie zal al een CO2-reductie van 25 procent tot gevolg hebben. Straks dreigen we nog over die 95 procent heen te gaan.

Het moet dus alleen nog even gebeuren. Vorig jaar moest de rechter eraan te pas komen om de regering ertoe te bewegen een beetje vaart te zetten achter de CO2-reductie. De staat ging tegen dat vonnis in beroep. Voorlopig sukkelt Nederland nog ergens in de Europese achterhoede.

Je zou zeggen: er kleven louter voordelen aan de transformatie naar een schonere, energie-efficiënte en innovatieve samenleving. Maar transformaties vormen een risico voor gevestigde belangen: die gaan dwarsliggen. Die tegenwerking overwinnen is moeilijker dan het bouwen van vijftig windmolenparken, de electrificatie van de binnenvaart en het beleggen van alle daken met zonnepanelen bij elkaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden