2016 was het jaar van de sektarische start-up-cultuur

Ten onrechte werd onlangs treitervlogger verkozen tot Woord van het Jaar. Treitervloggers lijken al uitgestorven voordat het einde van het jaar is bereikt. Inmiddels zijn ze tenminste even zeldzaam als cheeta's op de Drentse heide.

Peter de Waard
null Beeld anp
Beeld anp

Het echte woord van het jaar is wantrepreneur: iemand die een plan heeft om voor zichzelf te beginnen, maar er niet in slaagt om er daadwerkelijk een verdienmodel van te maken. Daar zijn er steeds meer van. Minstens net zoveel als het aantal meeuwen langs de kust en rond vuilstortplaatsen.

Iedereen heeft wel vrienden, buren of familieleden die serieus bezig zijn met het opzetten van een eigen bedrijf, maar blijven steken in goede bedoelingen. Ze ontwikkelen apps, brouwen lokale biertjes, verkopen online exotische producten of gaan - dat is de populairste - managementadviezen geven. Meestal wordt het nooit meer dan een uit de hand gelopen hobby. Honderdduizenden hebben al wel een Kamer van Koophandel-nummer en een deel weet via crowdfunding geld binnen te halen voor hun gewaagde plannen. En er zijn inmiddels ook start-ups die een beursnotering hebben binnengesleept, terwijl ze diep in de verliezen zitten. In de VS worden de grootste, die met een marktwaarde van meer dan 1 miljard dollar, terwijl ze rode cijfers blijven schrijven, unicorns (eenhoorns) genoemd.

Dan Lyons, een ontslagen journalist van het blad Newsweek, werkte afgelopen jaren bij een dergelijke unicorn die onder de naam HubSpot actief is op het terrein van de zogenoemde inboundmarketing: het online selecteren van klandizie. In zijn boek Disrupted hekelt hij de studentikoze sektarische cultuur van deze start-up van jonge MIT-studenten en maakt hij gehakt van het hele concept waarbij werknemers verplicht worden teddyberen mee te nemen naar hun werk die zij als klant moeten leren zien. HubSpot en talloze andere start-ups verkopen volgens Lyons de nieuwe kleren van de keizer. Daarnaast dragen ze nauwelijks bij aan de creatie van nieuwe banen.

Niettemin noteert het aandeel HupSpot nog altijd 43,50 dollar, hetgeen bewijst dat de kritiek in de hype ten onder gaat. Start-ups zijn hot. Ze weten zichzelf als geen andere sector op de kaart te zetten. Ze grossieren in awardceremonieën - voor de Nu.nl Startup Award zijn dit jaar (wie kent ze niet) Ikbenfrits, Inkless, WizeNoze en We4Sea genomineerd. Ze pakken de ruimte die media ze bieden. Het woord tech is voldoende om de rode lopers van televisie en kranten uit te laten rollen.

Als een gevestigd bedrijf een pak koffie of een verzekeringsproduct in de markt wil zetten, moeten ze adverteren. De enige programma's die kunnen aankloppen zijn Radar of Kassa. Maar als een start-up met een of andere robot komt die de geur van een boon kan ruiken of een app die de kans op brand berekent, staan de free publicity kanalen van Galileo c.s. wijd open.

Hopelijk wordt het woord van 2017 gewoon entrepreneur.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden