Column

2016: het jaar van het herstelde zelfvertrouwen

Op de voorlaatste dag van het jaar onzes Heren 2015 verklaarde Diederik Samsom in een interview met het Nederlands Dagblad dat Nederland de komende jaren nog zeker 200 duizend vluchtelingen extra kan opvangen. 'We kunnen dit', zei Samsom, naar het beroemdste Duitse zinnetje van dit jaar: 'Wir schaffen das.'

Diederik Samsom, 2014. Beeld anp

Dezelfde dag verscheen Burgerperspectieven 2015/4, van het SCP. Daarin stond dat immigratie in het vierde kwartaal met stip naar de eerste plaats was gestegen in de top-10 van het 'nationale probleembesef'. Van de ondervraagden vond 28 procent 'immigratie en integratie' het grootste probleem. 'Samenleven' werd van de eerste plaats verdreven.

Die 28 procent is hoog, maar er staat wel tegenover dat nog altijd 72 procent van de Nederlandse burgers 'immigratie en integratie' níet als het grootste probleem ziet.

Mij is overigens weer eens niks gevraagd. Het is me altijd weer een raadsel hoe je na het ondervragen van duizend mensen ook weet hoe de andere 16.999.000 Nederlanders erover denken: elke geïnterviewde staat voor 16.999 landgenoten. Het heeft te maken met een heilig geloof in de statistiek. Er wordt ons in het Continu Onderzoek Burgerperspectieven vier keer per jaar een spiegel voorgehouden, en de afspraak is dat we accepteren dat we daarin de werkelijkheid zien, en geen schijnwereld. Voordeel van de methode is dat hij praktisch gezien niet op juistheid valt te controleren.

Je kunt vinden dat Samsom zijn interview met het ND ongelukkig heeft gepland. Uitgerekend op de dag waarop óók naar buiten komt dat de helft van alle Nederlanders vindt dat er genoeg vluchtelingen zijn toegelaten, knalt Samsom er vol in met de opmerking dat hij 200 duizend extra vluchtelingen een 'overzichtelijke hoeveelheid' acht.

Er zijn minder pittige uitspraken als 'politieke zelfmoord' omschreven - en de PvdA hééft al zo weinig zetels over. Samsom leek op de soldaat die uit zijn loopgraaf komt, in het volle besef dat ze hem met mitrailleurs staan op te wachten. Die 200 duizend was geen rood stuk vlees, zoals Mark Rutte provocaties noemt, Diederik joeg een hele koe de arena in, klaar om door de wolven te worden verscheurd.

Misschien was het de moed der wanhoop, misschien de moed van een man die weinig meer te verliezen heeft - Samsom sprak in het ND blijmoedig over zijn mogelijke afscheid in 2017, ik denk dat hij terugverlangt naar de actie.

Maar moedig was het. Heel erg moedig. Eindelijk durfde een politiek leider het aan zijn oren niet te laten hangen naar de opiniepeilers, in te gaan tegen de wetten van het populisme, tegen de onderbuik, tegen het hysterische geschreeuw en de angst. En niet met een paar morele terzijdes, maar concreet, met harde cijfers: dit kunnen we aan.

Ik hoop dat Samsom het zaadje heeft geplant en dat zijn opmerkingen het begin zijn van een ommekeer, van een offensief van de rede. Van een laffe, meeheulende populist als zijn VVD-collega Halbe Zijlstra valt weinig meer te verwachten dan principeloos opportunisme; hopelijk zien we in 2016 de renaissance van de ware liberale geest die toch érgens in de VVD nog aanwezig moet zijn - misschien zelfs in het achterhoofd van de premier.

Laat 2016 het jaar worden van het herstelde zelfvertrouwen, van de open blik naar de wereld, van het einde van de doodsbange, defensieve houding. Laat het een jaar worden van gedurfde initiatieven en creatieve oplossingen. Laten we in 2016 weer eens voorop durven lopen.

Laten we er een mooi jaar van maken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden