2013 was een heel raar jaar

Op een smalle weg rijden twee auto's op topsnelheid op elkaar af. De eerste die wegstuurt om een botsing te vermijden, is de chicken, de angsthaas. In de ene auto zitten Merkel, Rutte, Barroso en Van Rompuy. Zij hebben afgelopen week op de EU-top in Brussel besloten om de Grote Europese Sprong Voorwaarts te maken. Met de Bankenunie en de 'elkaar wederzijds afbindende lidstaatcontracten' die een Eurocratische verkrachting van de nationale beleidsautonomie met zich mee brengen.


In de andere auto zit de 'Nationalistische Internationale'. Dat is de alliantie van Geert Wilders, Marine Le Pen en geestverwanten die een allesverzengende aanval op de Europese Unie voorbereiden bij de verkiezingen voor het Europees Parlement in mei volgend jaar.


Hoe gaat deze brute racewedstrijd aflopen? Wie trekt het eerst aan zijn stuur? En bekommert iemand zich nog om de toeschouwers, de meerderheid van Europeanen die noch nationalistisch noch 'Europistisch' is? Zij dreigen te worden platgereden door twee nietsontziende wegpiraten. Zie daar het levensgevaarlijke chicken game dat sinds vorige week, op de valreep van 2013, in Europa gespeeld wordt. Te vrezen valt dat 2013 slechts het voorspel is van het bloedige Europese rampjaar dat ons in 2014 te wachten staat


'Een heel ingewikkeld jaar'. Zo noemde een aantal ministers van het kabinet Rutte II het jaar 2013 in een terugblik van de NOS. Ze hebben gelijk. 2013 was een knap ingewikkeld jaar. Politiek, economisch, Europees en moreel.


Qua Haagse politiek was het een heel raar jaar. Met een regering die op zoek was naar regeren, en een oppositie die op zoek was naar regeren. Ze vonden elkaar uiteindelijk in een baaierd van akkoorden. Met kunst- en vliegwerk werd er zo toch nog enige regeerbaarheid en politieke rust tot stand gebracht. Voor zolang het duurt. Want het nachtje van Adri Duijvestein dat maar geen Nacht wilde worden, maakte duidelijk dat er nog veel suspense vanuit de Eerste Kamer verwacht mag worden.


2013 is ook het jaar van de strijd voor homorechten. Het Rusland-Nederland Vriendschapsjaar werd er geheel door overschaduwd. COC-diplomatie zette Poetin onder druk. Terecht werd er actie gevoerd tegen de gewelddadige homofobie die zich in Rusland voordoet en die gesymboliseerd wordt door de Russische anti-homowet. Deze actie zal zijn climax bereiken bij de Olympische Winterspelen in Sotsji. Allemaal goed en wel. Maar soms krijg je de indruk dat identiteitspolitiek mensenrechtenpolitiek vervangen heeft, en het homohuwelijk als het absolute summum van de westerse beschaving wordt ingezet tegen minder gemoderniseerde en geïndividualiseerde culturen. Dat mag wel een tandje nuchterder. Al overdrijft de Maastrichtse burgemeester van besproken gedrag, Onno Hoes, dit weer mateloos door van zijn homohuwelijk in woord en daad een contradictio in terminis te maken.


2013 is tevens het schizofrene jaar waarin een 'racistisch' Nederland rouwt om de dood van Nelson Mandela en stilstaat bij de grote Nederlandse anti-apartheidsbeweging. De Nederlandse gezelligheidscultuur lag opeens onder vuur van een heftig racisme-verwijt, in wat je een omgekeerd integratiedebat zou kunnen noemen. Door zijn ongevoeligheid voor de racistische inborst van het Sinterklaasfeest zou ons land lijden aan 'institutioneel racisme'. In Vlaanderen, waar de Zwarte Pieten ook heel zwart zijn, doofde dit debat binnen een dag als een nachtkaars uit. In Nederland was het de grote partykiller op feesten en partijen, een splijtende discussie dwars door vriendenkringen en families heen. Het zou zomaar kunnen, dat Zwarte Piet, treurig maar waar, in 2013 een weinig zachte dood is gestorven.


2013 is natuurlijk ook opnieuw het jaar van Serious Request. Men kan in het Glazen Huis in Leeuwarden plaatjes aanvragen voor Afrikaanse baby's die aan diarree sterven. Niet voor de doodgeschoten en gemartelde kinderen in de burgeroorlog in Syrië. Dat is blijkbaar all too serious.


Het blijft bijzonder dat Serious Request elk jaar zo'n enorm succes is, terwijl het draagvlak voor gewone ontwikkelingssamenwerking vrijwel geheel ten prooi is gevallen aan cynisme en ongeloof. Serious Request laat zien dat de participatiesamenleving voor het goede doel werkt als een tierelier. In elk geval in gewijde kerstsfeer en in een Glazen Huis zonder strijkstokken. Daarom proost! Op een gelukzalig 2014!

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden