20.000 zwangere zzp'ers krijgen geen uitkering

De twintigduizend zzp'ers die tussen 2004 en 2008 zwanger waren, krijgen geen zwangerschapsverlofuitkering van de overheid. Nederland zou hen volgens het VN-Vrouwenverdrag hebben achtergesteld in vergelijking met vrouwen in loondienst. Maar de argumenten die worden aangedragen, snijden geen hout, stelt minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in een brief die hij gistermiddag naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.

Zzper Yolanda Huntelaar met haar zoon Rijk (8) in haar studio. Zij is een van de vrouwen die naar de VN zijn gegaan. Foto Cigdem Yuksel / de Volkskrant

De verdragsbepalingen, met termen als loon en verlof, gaan volgens de minister niet over zelfstandigen, maar over werknemers. Bovendien mist het zijn doel om de vrouwen zes tot tien jaar later nog te betalen. Dat is bedoeld om 'de (aanstaande) moeder gedurende enige tijd het moment van de bevalling de benodigde rust te geven, ter bescherming van de gezondheid van moeder en kind', schrijft Asscher.

Het Proefprocessenfonds Clara Wichmann was namens vijf kleine zelfstandigen naar de VN gestapt nadat de Hoge Raad in 2011 had bepaald dat de overheid geen zorgplicht had voor de zwangere zelfstandigen. Het comité dat gaat over de naleving van het VN-Vrouwenverdrag (CEDAW) bepaalde daarop in april dat Nederland de zzp'ers heeft gediscrimineerd. Alle zwangere zelfstandigen uit de periode 2004-2008 moeten alsnog hun verlofuitkering krijgen, vindt CEDAW.

De twintigduizend om wie het gaat, vielen tussen wal en schip. Vóór 2004 en na 2008 was er een regeling voor zzp'ers die bevielen van een kind. In de tussentijd moesten zij een particuliere arbeidsongeschiktheidsverzekering afsluiten. Die keerden pas uit nadat twee jaar premie was betaald.

'Teleurstellend'
'Teleurstellend', reageert de woordvoerster van het proefprocessenfonds op de brief van Asscher. 'Nederland heeft een grote mond als het gaat om het naleven van mensenrechtenverdragen. Nu houdt Nederland zich zelf niet aan een verdrag. Wij gaan ervan uit dat de VN-commissie en de Tweede Kamer hier niet mee akkoord gaan.'

Het proefprocessenfonds heeft altijd aangevoerd dat de overheid impliciet heeft toegegeven dat het in gebreke is gebleven, omdat er sinds 2008 weer een verlofregeling voor zwangere zzp'ers is. Kleine zelfstandigen krijgen tijdens hun zwangerschapsverlof maximaal het minimumloon. Asscher betaalt wel de proceskosten van de vrouwen die naar de VN zijn gestapt.

'Ongelijk behandeld'
'Het is niet alleen volstrekt belachelijk dat Nederland zich niet aan internationale verdragen houdt, het valt me ook tegen van minister Asscher, die ik geëmancipeerder had ingeschat', zegt Yolanda Huntelaar (40). De grafisch ontwerpster uit Amsterdam beviel in 2005 van haar tweede zoon Rijk (bijna 9) en is een van de vijf vrouwen die naar de VN zijn gestapt. 'De minister breidt wel het zorgverlof voor vaders uit, maar laat zzp'ers in de kou staan. Er waren muzikanten die na twee weken al weer gingen optreden omdat ze anders geen inkomen hadden. Ik heb ook doorgewerkt terwijl vrouwen in loondienst verlof konden nemen. Dan word je ongelijk behandeld. Tot 2004 had ik wel jarenlang premie betaald. Daarna moest ik een particuliere verzekering afsluiten. Die was ontzettend duur, en bevatte de clausule dat je binnen twee jaar niet zwanger mocht worden. De houding was toen heel erg: als vrouw kies je er zelf voor dat je een kind wilt. Is het voor de minister echt zo moeilijk om te zeggen dat de overheid een fout heeft gemaakt en alsnog uitbetaalt?'

Foto anp
Foto anp