195 landen sluiten historisch klimaatakkoord in Parijs

'Opwarming beperken tot ruim onder 2 graden in 2100, met streven 1,5 graad'

Aan het einde van het warmste jaar ooit gemeten is zaterdagavond een historisch klimaatakkoord gesloten in Parijs. Voor het eerst in de geschiedenis hebben 195 landen zich gecommitteerd aan het gezamenlijk reduceren van hun CO2-uitstoot. Het resultaat leverde de alom geprezen COP21-voorzitter Laurent Fabius een staande ovatie op.

Laurent Fabius (L) met de Franse president Hollande. Foto ap

Het akkoord heeft als belangrijkste doelstelling dat de opwarming beperkt moet blijven tot ruim beneden 2 graden in 2100, met het streven het niet meer te laten zijn dan 1,5 graad, de limiet die cruciaal is voor de poolgebieden, koraalriffen en bewoners van laagliggende eilanden en kuststreken. Opname van de 1,5 graad is een overwinning voor de armste, kwetsbaarste landen.

'12 december 2015 zal een grote dag voor de aarde blijven', zei de Franse president Hollande. 'In Parijs zijn door de eeuwen heen veel revoluties geweest. Vandaag heeft de mooiste en de vreedzaamste plaatsgevonden.'

Het oponthoud van bijna twee uur voor aanvang van de slotvergadering was volgens diplomaten te wijten aan het feit dat de VS bezwaar hadden tegen een enkel woord in de tekst. Die tekst zegt dat ontwikkelde landen hun emissies in hun gehele economie moeten terugbrengen. De VS wilden daarvan maken 'zouden moeten', om te voorkomen dat de regering-Obama het klimaatakkoord moet voorleggen aan het door de Republikeinen gedomineerde Congres. De aanpassing - 'should' in plaats van 'shall' - is doorgevoerd.

In het akkoord staan dan ook geen bindende afspraken over het terugdringen van broeikasgassen, maar wel dat alle landen elke vijf jaar samenkomen om te controleren of hun klimaatplannen moeten worden aangescherpt om de temperatuurdoelstellingen te halen. Wel wordt rekening gehouden met de mogelijkheden en verantwoordelijkheden van landen. De rijke ontwikkelde landen moeten meer doen dan de ontwikkelingslanden. Ook krijgen arme landen jaarlijks 100 miljard dollar financiële steun om zich aan te passen aan de opwarming.

Foto AFP

Klimaatblog

Lees in dit klimaatblog alles over hoe het historische klimaatakkoord tot stand is gekomen en de reacties erop.

Probleem: gebaseerd op vrijwillige klimaatplannen

Vager is de tekst over wat dit impliceert, namelijk een snelle afbouw van het gebruik fossiele brandstoffen en een overgang naar 100 procent duurzame energie voor 2050. De tekst spreekt over een piek in broeikasgasemissies 'zo snel mogelijk' en dan snelle reducties, tot in de tweede helft van de eeuw een 'balans' wordt bereikt tussen uitstoot en opslag van broeikasgassen.

Een probleem van het klimaatakkoord is dat het gebaseerd is op de vrijwillige klimaatplannen (INDC's) die landen hebben ingediend. Die leiden nu opgeteld tot een temperatuurstijging van zeker 2,7 graden C. Belangrijk is daarom dat de tekst vastlegt dat deze klimaatplannen elke vijf jaar zullen worden geëvalueerd en bijgesteld om de 2 graden C doelstelling uiteindelijk toch te halen.

Het feit dat het akkoord deze ambitie vastlegt is volgens insiders cruciaal. Wat nu niet wordt afgesproken kan dan later alsnog gebeuren. Het is bovendien, zeiden vertegenwoordigers van het bedrijfsleven in Parijs vandaag, een duidelijk signaal aan bedrijven en beleggers dat het tijdperk van fossiele brandstoffen afloopt en de toekomst is aan hernieuwbare energie.

John Kerry met de Chinese onderhandelaar Xie Zhenhua. Foto epa
Meer over