19 Joden uit Jemen in het geheim overgebracht naar Israël

Israël heeft afgelopen dagen in het geheim 19 Jemenitische Joden vanuit het door oorlog geplaagde land overgebracht. De vijftig overgebleven Joden in Jemen voelen zich bedreigd onder het leiderschap van islamitische Houthi-rebellen, maar weigeren het land te verlaten.

Joden in Raida vieren een bruiloft in 2008.Beeld afp

Vijf van de in Israël gearriveerde Joden zijn afkomstig uit de hoofdstad Sanaa, veertien uit Raida, vijftig kilometer ten noorden van Sanaa. Onder hen bevindt zich de rabbijn Saliman Dahari, een van de leiders van de Joodse gemeenschap in Jemen. Hij bracht zijn ouders en vrouw mee, evenals een oude Torah-rol die dateert uit de vijftiende of zestiende eeuw.

De operatie is uitgevoerd door het Joods Agentschap voor Israël, dat zich hoofdzakelijk bezighoudt met het bevorderen van migratie van Joden naar Israël. Ook het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft afgelopen jaar in het geniep gewerkt aan de operatie, al is niet duidelijk wat hun rol precies is geweest.

Natan Sharansky, het hoofd van het Joods Agentschap, spreekt in een verklaring van 'een zeer belangrijk moment'. 'Dit hoofdstuk in de geschiedenis van een van 's werelds oudste Joodse gemeenschappen komt ten einde, maar de unieke 2000 jaar oude bijdrage van Jemenitische Joden zal worden voortgezet in de staat Israël.'

Bedreigd door Houthi's

Joden zijn in Jemen niet meer veilig sinds de door Iran gesteunde Houthi-rebellen aanvallen uitvoeren op de internationaal erkende regering in Sanaa. Hun slogan luidt: 'God is Groot. Dood aan Amerika. Dood aan Israël. Vloek over de Joden. Overwinning voor islam.'

In 2007 gaf een Houthi-leider de Joden in Jemen een ultimatum: verlaat het land in tien dagen, bekeer jullie tot de islam of accepteert jullie ondergang. De toenmalige president Ali Abdulah Saleh wierp zich op tot beschermheer van de Joden en gaf ze onderdak in een ommuurde compound nabij de Amerikaanse ambassade in Sanaa. Daar konden ze rekenen op maandelijkse stipendia en voedselrantsoenen.

Van die steun is weinig overgebleven. De Houthi's hebben de hoofdstad overgenomen, de regering is verdreven, de Amerikaanse ambassade gesloten en terreurorganisaties als Al Qaida en Islamitische Staat krijgen steeds meer voet aan de grond. Door Saoedische luchtaanvallen op posities van Houthi's zijn het afgelopen jaar honderden burgerdoden gevallen.

Zo'n 200 Joden hebben het land, onder begeleiding van het Joods Agentschap, afgelopen jaren verlaten. Ze voelden zich niet langer veilig en hebben zich verenigd met familie in Amerika, Engeland of Israël.

Een joodse jongen speelt in de bewaakte wijk in Sanaa.Beeld afp

De laatste vijftig joden

Nu er nog eens 19 Joden het land hebben verlaten, telt het land nog maar vijftig Joden. Zij wonen nog altijd in de ommuurde wijk nabij de Amerikaanse ambassade, maar kunnen niet meer rekenen op bescherming vanuit de staat. Toch hebben ze het aanbod van de Israëlische regering om te emigreren afgeslagen. Volgens het Joods Agentschap betreft het vooral ouderen en Joden die (al dan niet gedwongen) met moslims zijn getrouwd. Sommigen hebben hun pijpenkrullen afgeknipt om nog veilig over straat te kunnen.

Het grootste deel van de Joden in Jemen, namelijk zo'n 50.000, emigreerde al in 1949 en 1950 naar Israël. De operatie staat bekend onder de naam Vliegend Tapijt.

Levende geesten

'We zijn levende geesten geworden', vertelt een inwoner uit Sanaa in december aan de Volkskrant. 'Een bom slaat in en je huis schudt. Alles om je heen blijft zwart en je weet dat er in dat pikkedonker mensen worden geplet onder het beton.' Lees hier meer.

Jemenitische joden in Raida.Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden