Nieuws Meningokokken

18 duizend jongeren halen geen vaccinatie tegen gevaarlijke meningokokken

Zo’n 18 duizend jongeren hebben hun vaccinatie tegen het gevaarlijke meningokokken W-virus niet opgehaald. Afgelopen najaar kregen ruim 130 duizend 14-jarigen een oproep om die inenting te laten zetten. 

De GGD start in Eersel met zijn regionale campagne tegen de meningokokkenziekte. Beeld Pauline Niks

86,5 procent van de jongeren ging daar op in, maar met name in Zeeland en Amsterdam (respectievelijk 72 en 77 procent opkomst) lieten relatief veel jongeren de vaccinatie links liggen. Dat blijkt uit cijfers van het RIVM, waar het AD over schrijft.

Bij reguliere inentingen uit het rijksvaccinatieprogramma ligt het opkomstpercentage rond de 93 procent, een percentage dat enkele jaren licht daalde. Staatssecretaris Blokhuis schreef vorige maand aan de Tweede Kamer dat die daling vorig jaar tot staan lijkt te zijn gebracht. 

Op het randje

Meningokokkenexpert Arie van der Ende, van het Nederlands Referentielaboratorium voor Bacteriële Meningitis, noemt de opkomst voor het meningokokkenvaccin in Zeeland en grote steden van onder de 80 procent dan ook ‘zorgelijk’. De coördinator van het Rijksvaccinatieprogramma denkt dat die gebieden ‘op het randje’ zitten als het gaat om groepsbescherming door het vaccin, waardoor ook niet ingeënte kinderen een veel kleiner risico lopen. Die grens ligt bij meningokokken rond een vaccinatiegraad van 80 procent.

Van de patiënten die deze gevaarlijke variant van meningokokken oploopt, komt zo’n 1 op de 6 om het leven; bij jongeren tussen de 14 en de 24 jaar is dat zelfs 1 op de 3. Het griezelige van de W-variant is dat het zeer abrupt toeslaat, sneller dan andere meningokokken. Waarschijnlijk komt dat omdat de bacterie lang onder de radar van het immuunsysteem blijft. 

Wat is meningokokkenziekte?

Meningokokkenziekte is een verzamelnaam voor ziekten die worden veroorzaakt door een bacterie, de meningokok. De verschillende typen van deze bacterie worden aangeduid met letters. In Nederland worden mensen vooral ziek van de typen B, C, W en Y. De meningokokbacterie houdt zich op in keel- en neusholten en verspreidt zich door de lucht via kleine druppeltjes. Besmetting is alleen mogelijk van mens tot mens. Personen die de bacterie bij zich dragen, maar daarvan zelf niets merken, kunnen toch anderen besmetten. Bij gezonde mensen veroorzaakt de bacterie gewoonlijk geen ziekteverschijnselen, maar als de bacterie in de bloedbaan of in het zenuwstelsel komt, kan het leiden tot ernstige aandoeningen als hersenvliesontsteking en bloedvergiftiging. Meningokokkenziekte komt voor onder alle leeftijdsgroepen, maar vooral bij jonge kinderen, tieners en ouderen.

Uit de nieuwe cijfers blijkt verder dat er sinds 2015 in Nederland 41 mensen zijn overleden aan meningokokken type W. 22 van hen overleden in 2018, in januari stierven er nog twee mensen.

De campagne die het RIVM voert is een harde: onder meer een oud-patiënt die als baby zwaar gehandicapt raakte door de ziekte en de zus van een tiener die eraan overleed doen hun verhaal. Deze week begon deel twee van de vaccinatiecampagne. Zo’n 860 duizend jongen die geboren zijn in 2001, 2002, 2003, (een deel van) 2004 en 2005 ontvangen een oproep voor een prik.

Hoe herken je de verschijnselen?

Meningokokkenziekte begint met betrekkelijk onschuldige verschijnselen als koorts, misselijkheid en hoofdpijn, zegt Arie van der Ende van het Nederlands Referentielaboratorium voor Bacteriële Meningitis. Bij hersenvliesontsteking krijgt een patiënt last van hoge koorts, braken en stijfheid van de nek. Hij of zij kan de kin dan niet meer op de borst krijgen. Kenmerkend voor bloedvergiftiging zijn verlies van bewustzijn, plotselinge hoge koorts en paarse vlekken op de huid die almaar groter worden. ‘Als niet adequaat wordt ingegrepen, kan een patiënt binnen 24 tot 48 uur overlijden. Het sterftecijfer is opmerkelijk hoog’, aldus Van der Ende.

Meer over meningokokken

Terwijl de vaccinatiegraad in Nederland daalt, roept het RIVM op om nog een extra inenting te halen. Dit jaar hoopt het RIVM nog eens 860 duizend jongeren in te enten tegen deze ziekte.

Aantal patiënten met meningokokken neemt toe – wat is er aan de hand?

Over vaccinaties bestaat groeiende twijfel. Onderzoek hier zelf hoe infectieziekten zich verspreiden en hoe vaccinaties die kunnen indammen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden