15.000 knoflookpadden uit Artis in N-Brabant uitgezet als experiment

AMSTERDAM - Dierentuin Artis zet deze week 15 duizend gekweekte knoflookpadden uit op drie plaatsen in Noord-Brabant. Het is voor het eerst dat op zo'n grote schaal wordt geprobeerd het in Europa ernstig bedreigde amfibie in Nederland terug te laten keren - een kleinschaliger experiment, even-eens in samenwerking met Ravon (Reptielen Amfibieën en Vissen Onderzoek Nederland), mislukte deels vorig jaar. De pad, die een knoflookgeur verspreidt als er gevaar dreigt, moet de voortplantingsinspanningen van Artis de komende jaren waarmaken.


In Nederland leven zestien soorten amfibieën, maar de knoflookpad is van dat stel uniek, zegt Ravon-projectleider Wilbert Bosman. 'Als enige amfibie kan hij zichzelf achterwaarts als een spiraal de grond ingraven met de graafknobbel op zijn achterpoot. Padden en kikkers beschermen hun huid tegen vochtverlies door ergens onder te kruipen.'


Vanaf de jaren zeventig gaat het niet goed met de knoflookpad, te herkennen aan rode vlekjes op zijn donkerbruine lijf en een lichte pijlvormige tekening op de rug. Het aantal habitats kromp van 112 naar 40 eind jaren negentig. Zure regen veroorzaakte zuur water waardoor de eieren zich niet goed konden ontwikkelen. Daarnaast veranderde het landbouwgebruik: aardappelen en niet-intensieve graansoorten maakten plaats voor mais. In visloze poelen voelt de pad zich als een vis in het water. Maar geïsoleerde wateren zonder vis zijn tegenwoordig steeds minder te vinden.


De overheid kwam in 2000 met een beschermingsplan. Ze legde nieuwe wateren en kleinschalige zandakkertjes aan waar de pad zich makkelijk kon ingraven. Het was niet voldoende. Op plekken waar kleine populaties leven, is de geslachtsverhouding scheefgegroeid. Op enkele plekken is er één vrouwtje tegenover tien mannetjes.


Bosman: 'Onder de knoflookpadden vindt inteelt plaats. Bij het vrijlaten in de natuur hebben we larven van verschillende populaties bij elkaar gezet. Hopelijk werpt dat vruchten af.'


De knoflookpad leed jarenlang aan een 'identiteitscrisis', zegt Bosman. Hij heet pad, maar is een kikkerachtige. 'De knoflookpad springt als een kikker, terwijl normale padden zich lopend of met minisprongetjes voortbewegen. Ook heeft hij een gladde kikkerhuid.' De knoflookpad voedt zich met mieren, kevers, regenwormen en slakken. Op zijn beurt is de pad een lekkernij voor muizen, dassen, vossen en uilen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden