#13 Een nieuw lab

Koers Kunst verzamelt plannen voor een nieuw cultuurbeleid. Op de gelijknamige website worden die bij elkaar gebracht. Vandaag: een laboratorium voor nieuwe activiteiten.

Wat is het voorstel?

Begin een laboratorium waar cultuurinstellingen nieuwe soorten activiteiten kunnen ontwikkelen en uitproberen. Hoe kan het traditionele format van een voorstelling of een tentoonstelling worden vernieuwd en wat zijn alternatieven? Kunnen cultuurinstellingen hun artistieke ambities ook gieten in de vorm van een cursus, training of evenement?


Waarom?

In de cultuurwereld wordt in het algemeen gewerkt met een bescheiden aantal formats. Theatergroepen maken voorstellingen, orkesten geven concerten en musea houden tentoonstellingen. Cultuurinstellingen kunnen nieuwe formats ontwikkelen, die aansluiten bij de behoeften van anderen, zoals het bedrijfsleven, overheden, maatschappelijke organisaties.


Wie heeft dit bedacht?

Brigitte Bloksma is hoofd R&D en programmadirecteur bij Marres, centrum voor contemporaine cultuur in Maastricht. In de cultuurwereld is 'Hoofd R&D' een opmerkelijke functie. Het betekent dat Bloksma vanuit Marres, het centrum voor actuele beeldende kunst waar ze werkt, actief opdrachtgevers en publiek zoekt waarvoor Marres iets kan ontwikkelen. Uiteraard, benadrukt Bloksma, heeft Marres zijn eigen thema's en interesses, maar er wordt gekeken waar die aansluiten bij interesses van anderen.


Geef eens een voorbeeld

Marres helpt DSM om zijn prominente rol in het landschap van Midden- Limburg op een nieuwe manier vorm te geven. Marres zet zijn netwerk van kunstenaars in en de uitkomst wordt waarschijnlijk een vorm van landschapsarchitectuur. Op dezelfde manier probeert Bloksma Heinz te interesseren in lokale duurzame landbouw. Het zijn projecten met zowel een culturele als commerciële betekenis.


Wat moet het laboratorium gaan doen?

Het biedt plek, budget en ondersteuning voor instellingen die iets anders ambiëren dan een conventionele voorstelling of tentoonstelling en een nieuw format of product willen ontwikkelen. Dit kan een vernieuwende kunsttentoonstelling zijn, die draait om een maatschappelijk vraagstuk of waarin kunstwerken totaal anders worden gepresenteerd. Maar het kan ook gaan om nieuwe producten zoals een talkshow, een wedstrijd, een campagne.


En wat levert dat op?

Misschien wel een nieuw publiek. Theaters zouden zich bijvoorbeeld op de markt voor cursussen en trainingen kunnen richten, door andersoortige, theatrale workshops te ontwikkelen over onderwerpen als geschiedenis, architectuur, natuur, koken of leiderschap. Hiermee kunnen zij op andere manieren - vermakelijker, dramatischer en verhalender - kennis overdragen, waar misschien een behoorlijk publiek voor geïnteresseerd kan worden.


Zijn instellingen niet zelf hiervoor verantwoordelijk?

In principe wel, zegt Bloksma, maar zoals de sector nu in elkaar zit, zijn er tal van begrijpelijke redenen waarom instellingen er niet aan toe komen. De druk van het dagelijks werk is groot, de knowhow om vraaggericht te werken en iets nieuws te ontwikkelen ontbreekt, net als een goede plek hiervoor.


Zijn er al goede voorbeelden?

De Firma Rieks Swarte produceerde een theatraal college over bouwkunst, geloof, de gulden snede en het ontbreken ervan. In het college doceerden twee enthousiaste architecten gewapend met videocamera's, boeken en veel spullen via een stukje stucwerk van de synagoge in Cordoba over de oorsprong van de architectuur.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden