125 jaar Carré: van circus tot theater

Circusdirecteur Oscar Carré maakte 125 jaar geleden heel wat los toen hij aan de Amsterdamse Amstel de deuren van het naar hem vernoemde circusgebouw opende. Een plek waar circus toegankelijk was voor alle rangen van de bevolking, het eerste vaste circusgebouw in ons land.

Een affiche van Paul van Vliet wordt opgehangen. Bij de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam wordt de laatste hand gelegd aan de tentoonstelling over het 125-jarig bestaan van koninklijk circus en theater Carre. Foto ANP

In de loop der jaren bood Carré ook plaats aan ballet, opera, variété en revue, musical en cabaret en groeide het uit tot het bekendste theater van Nederland.

Vanaf vrijdag toont Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam een expositie over 125 jaar Carré. Aan de hand van circusaffiches, strooibiljetten, kostuums, filmfragmenten en foto's krijgt de bezoeker een beeld van de geschiedenis van het jubilerende theater.

Carré deed aanvankelijk alleen in de wintermaanden dienst als circus. In de zomer trok de directeur met zijn gevolg door Europa, heel modern per trein. Op filmbeelden van eind 19de eeuw is te zien hoe Amsterdam uitliep als vervolgens de stoet terugkeerde aan de Amstel. Na 1911, als Oscar Carré zich vlak voor zijn dood terugtrekt, verdwijnt het circus uit het theater. In 1941 keert het terug met de komst van Circus Strassburger, maar dat moet in 1962 plaats maken voor musical. Sinds 1985 vult de piste zich weer jaarlijks met zaagsel voor het traditionele Wereldkerstcircus.

Wereldsterren
Vanaf 1900 stond er in Carré variéte en later de revue, opera en operette op het programma. Na de Tweede Wereldoorlog kwamen daar ballet, musical en cabaret bij. Ook wereldsterren als Josephine Baker, van wie een jurk te zien is, Marlene Dietrich en Elvis Costello wisten het podium te vinden. De tentoonstelling laat beelden zien van Live, een ballet dat choreograaf Hans van Manen speciaal voor Carré maakte.

Cabaretiers
Op de expositie is verder aandacht voor de onemanshow, die Toon Hermans in 1957 in Carré introduceerde. Hij stond meer dan 550 keer op het podium. Paul van Vliet, Youp van 't Hek, Freek de Jonge, Herman van Veen, Jasperina de Jong en Tineke Schouten volgden hem. In de beroemde nagebootste kleedkamer 3 zijn diverse spullen te vinden van deze cabaretiers, zoals de make-upset en lakschoenen van Hermans, een badjas van Van 't Hek en het koeienpak van De Jonge.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.