122 regeringsleiders afgeluisterd door NSA

De Amerikaanse inlichtingendienst NSA heeft in het recente verleden zeker 122 regeringsleiders afgeluisterd. Over de Duitse bondskanselier Angela Merkel werden driehonderd bestanden bewaard.

AMSTERDAM - Ook heeft de dienst, samen met de Britse GCHQ, geprobeerd te infiltreren in Duitse bedrijven die satellietcommunicatie verzorgen voor grote bedrijven en regeringen.


De nieuwe onthullingen, die het Duitse weekblad Der Spiegel afgelopen weekeinde publiceerde, vormen verse brandstof voor de inmiddels wat smeulende verontwaardiging over de afluisterpraktijken in met name Duitsland. Een aangekondigd gerechtelijk onderzoek daar is nog niet van de grond gekomen, bij gebrek aan stevig bewijs. De nu gepubliceerde documenten, wederom uit het pakket van Edward Snowden, vormen nieuwe aanwijzingen dat Duitsland een prominent doelwit was van de Amerikaanse en Britse spionnen.


Bewijsstuk 1 is een 'top secret'-presentatie uit 2009 van het Center for Content Extraction van de NSA, een van de afdelingen die onderschepte berichten moeten analyseren. Daarop staat een lijst van elf namen (1, 2, 3, tot en met 10, en dan ook nog een nummer 122) van regeringsleiders die behoren tot de Target Knowledge Database, een grote informatiebank over alle doelwitten. De namen staan op alfabet, gesorteerd op voornaam. Bovenaan staat Abdullah Badawi, destijds premier van Maleisië; Angela Merkel staat op 9, net voor Bashar al-Assad van Syrië. Daarna volgt een regel met puntjes (...), en dan nummer 122, kennelijk de laatste van de lijst: Julia (Yulia) Timosjenko.


Of toenmalig premier Jan Peter Balkenende ook doelwit was, is dus niet bekend: de meeste namen worden overgeslagen.


De presentatie beschrijft hoe een analist dankzij de geautomatiseerde informatieverwerking een 'volledig profiel' kan krijgen van de doelwitten. Zo zijn voor Merkel driehonderd hits beschikbaar, informatie over haar die is opgevist uit telefoontjes, faxen, mails en andere inlichtingenbronnen. Dat Merkels mobieltje op een lijst met afluisterdoelwitten stond, bleek al in oktober uit Snowden-documenten. Maar het hoe en wat bleef mistig.


Duitsland is een interessant land, blijkt uit andere documenten die Der Spiegel beschreef. Daartussen zit een weekrapport van de Special Sources Operations, de afdeling verantwoordelijk voor het aftappen van de internetinfrastructuur - zoals glasvezelkabels. Op 7 maart 2013 kreeg deze divisie toestemming van de spionagerechtbank (FISC) om 'Germany' af te tappen. Eerder deze maand bleek dat de NSA soms een korte periode de communicatie van hele landen onderschept.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden