12 augustus 1994: Lange zomer in VS zonder vertrouwde geluiden

Een zomer en najaar zonder honkbal is een boze droom voor veel Amerikanen.

De trage, technische sport levert de perfecte invulling voor de warme middagen in augustus. Honkbal is evenzeer ideaal voor koele avonden in september en voor koudere dagen als het seizoen in oktober en november zijn climax bereikt.

De New York Yankees, de Los Angeles Angels, de Seattle Mariners en alle ploegen er tussenin spelen urenlang baseball in de stadions en live op de televisie. Supporters eten hotdogs, dragen honkbalpetjes en bespreken omstandig de prestaties en tekortkomingen van hun teams.

Honkbal is het ‘nationale tijdverdrijf’, dat weet iedereen. Tussen mei en november is de bekende melodie van het muziekje in de stadions – Take Me Out To The Ball Game – even vertrouwd als het geluid – tok! – van een goede honkslag.

Boze droom
Op 12 augustus 1994 werd de boze droom werkelijkheid. De spelers van alle clubs gingen in staking, nadat de verenigde club-eigenaren hadden besloten een limiet aan de salarissen van de spelers te stellen. De vakbond van spelers in de Major League Baseball (de eredivisie) weigerde dit te aanvaarden.

De spelers en bazen waren al lang in onderhandeling over een nieuw contract. Maar achterdocht en vijandigheid hingen in de lucht. Tijdens de laatste wedstrijd van 1994 waren boze spandoeken in Oakland (Californië) te zien. ‘Eigenaren en spelers: wanneer is het nou eens genoeg?’ En een verzuchting van een supporter op zoek naar een bijbaantje: ‘Bereid tot honkballen voor eten.’

Het had geen zin. Na een paar koortsachtige weken werd in september formeel besloten het hele seizoen verder af te gelasten. Geen naseizoen, geen finale, geen kampioen.

Na een lange winter kijken liefhebbers doorgaans vol verlangen uit naar spring training, de weken in maart en april waarin de clubteams beginnen te trainen in hun nieuwe samenstellingen. De belofte van topsport, popcorn en zaterdagmiddagen voor de televisie hangt in de lucht.

Rechter
Maar in 1995 dreigde een staking nóg een seizoen lam te leggen. Dit gebeurde niet, doordat een rechter in New York zich ermee bemoeide. Ze heette Sonia Sotomayor, en dankzij haar gerechtelijke bevel moesten de eigenaren en spelers weer aan het werk. Het bevel kwam twee dagen voordat het seizoen formeel moest beginnen, en leidde uiteindelijk tot een nieuwe arbeidsovereenkomst.

Zo kwam de staking ten einde na 232 dagen en meer dan 900 afgelaste wedstrijden. ‘Haar besluit gaf de partijen de tijd om de zaken weer op te pakken en terug naar de onderhandelingstafel te gaan’, aldus Donald Fehr, die destijds namens de spelers onderhandelde. ‘Het besluit gaf beide kanten de kans om diep adem te halen en hun positie te bepalen’, vindt ook Randy Levine, die de eigenaren vertegenwoordigde.

Het honkbalseizoen begon in het voorjaar van 1995 wat later dan gepland, maar er werd tenminste gespeeld. Een neveneffect van de staking – naast duizelingwekkende financiële verliezen – was emotionele schade voor een generatie jonge liefhebbers.

Desastreus
En voor de ploeg die in augustus 1994 nog op de eerste plaats stond, waren de gevolgen desastreus. De Montreal Expos in Canada raakten veel van hun toeschouwers en inkomsten kwijt. Ze kwamen de klap niet te boven. De club sloot in 2001 te deuren en werd in 2004 wedergeboren in de Amerikaanse hoofdstad, als de Washington Nationals – de verhuizing van complete professionele sportclubs is een bekend verschijnsel in de VS.

Hoe relevant was de beëindiging van de staking door Sotomayor? Belangrijk genoeg voor president Obama om de zaak als enige met name te noemen toen hij de rechter in mei nomineerde voor het Hooggerechtshof. Sotomayor (55), die vlakbij Yankee Stadium opgroeide en al levenslang een supporter van de club is, had duizenden rechtszaken behandeld. Obama koos de stakingskwestie om zijn keuze voor de juriste uit de Bronx kracht bij te zetten: ‘Sommige mensen zeggen dat ze het honkbal heeft gered.’

Daarna kon het eigenlijk niet meer misgaan met haar voordracht voor het Hooggerechtshof in het honkbalgekke land.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden