11-9-01: het einde van het einde van de geschiedenis

De vlag wappert nog. Het is de boodschap van zowel Time als Newsweek. De laatste heeft de inmiddels wereldberoemde foto van de drie brandweermannen die op de WTC-puinhopen de stars and stripes hijsen op het omslag....

Twee dagen na de aanslagen denkt 34 procent van de Amerikanen dat hun leven zal veranderen. Maar ruim 60 procent denkt van niet. Time vraagt zich af in hoeverre die laatste groep een eerlijk antwoord heeft gegeven.

Generaal Wesley Clark houdt de Amerikanen in Time voor dat het na 11 september nooit meer zo wordt als het was. En eigenlijk wás de wereld al veranderd. Clark herinnert aan Bosnië, waar een soldaat hem meldde dat hij dacht dat de gezochte Radovan Karadzic 'zojuist langs reed, maar dat weten we niet helemaal zeker'.

Geen overzichtelijke oorlogen meer tussen landen. Amerika moet zich opmaken voor een andere manier van oorlogvoering, gericht tegen individuen. Die moeten eerst worden opgespoord. Daarvoor zijn nieuwe technieken nodig. En ook voor het elimineren van deze terroristen volstaan geen traditionele bombardementen. Getraumatiseerd door Vietman of niet, 'legerlaarzen zullen de grond op moeten'. En dat gaat ook Amerikaanse levens kosten, waarschuwt Clark maar alvast.

Dinsdag 11 september 2001 zal de geschiedenis ingaan als de dag dat een einde kwam aan het einde van de geschiedenis, schrijft Fareed Zakaria in Newsweek. Grote politieke conflicten waren voorbij. Dachten we. Maar plots geldt: voorbij is het idee dat de Koude Oorlog voorbij was, ideologische en politieke geschillen begraven waren en het leven in het teken zou staan van het managen van de economie en bezorgd kijken naar het consumentisme.

Dit is het einde van de overwinning van de economie. Niet dat die niet belangrijk blijft, maar het idee dat de politiek onbelangrijk was geworden en regeringen er niet meer toe deden, lijkt absurd in het licht van wat zich vorige week afspeelde. De staat is helemaal terug, en voor wat de Britse filosoof Hobbes beschouwde als de belangrijkste reden: het bieden van veiligheid.

Voor de VS betekent dit tevens het einde van het unilateralisme. En voor de rest van de wereld is dit het einde van het gratis meeliften met de VS. Niet alleen de Verenigde Staten, ook de rest van de wereld zal zich moeten realiseren hoe ze geprofiteerd hebben van de voordelen van de mondialisering. Het gemak van handel en reizen, de informatie en het vermaak. Ook al klonk wereldwijd kritiek op de VS, ze zijn de spil van de mondialisering. En wie de vrijheden, zowel individueel als op het gebied van handel, echt serieus neemt, ontkomt er nu niet aan Amerika te steunen in de nieuwe oorlog, vindt Newsweek.

Time stelt voorzichtig de vraag wat er moet gebeuren als het puin is geruimd. Herbouwen of niet. De tegens: herbouw van de Twin Towers gaat miljarden kosten, huurders zullen niet in de rij staan om een terroristisch doelwit te betrekken. Aan de andere kant blijft er in New York werkruimte nodig. Bovendien zouden de nieuwe Twin Towers een monument kunnen zijn.

Oklahoma zou als voorbeeld kunnen dienen. Het federale gebouw dat door Timothy McVeigh in 1995 werd opgeblazen, is herbouwd, met vlakbij een monument voor de slachtoffers. New York doet er in ieder geval goed aan de tijd te nemen om na te denken over de toekomst van down town Manhattan en goed te luisteren naar de gevoelens van alle betrokkenen. Want dat bleek in Oklahoma goed te werken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden