103 minuten kijken naar wegen. Wat valt daar nou over te zeggen?

De schrijver van dit stuk komt er niet uit. James Benning is een filmmaker die eigenlijk niet in een categorie is in te delen. Hij is deels bekend van zijn trage, statische landschapsfilms. Zijn nieuwe film Small roads is zo'n project. 103 minuten kijken naar wegen. Wat valt daarover te zeggen?

Pieter Sabel
Still uit de film Small Roads Beeld
Still uit de film Small Roads

Aan de ene kant
Je zou kunnen zeggen dat Benning een prachtmanier vond om films te maken. Small roads is een registratie van wegen in de Verenigde Staten. Niets meer, niets minder. 47 wegen achter elkaar in beeld dus, ruim twee minuten lang, af en toe worden beeld en geluid doorsneden door het beeld van een langsrijdende auto. Er zijn wegen in de zomer te zien, wegen in de herfst, wegen in de winter. En altijd begint de weg links of rechtsonder in beeld, het verdwijnpunt ergens in het midden van het beeld.

Je zou kunnen zeggen dat Benning het verder aan de kijker laat om te bepalen wat hij met de beelden wil overbrengen. Lijkt een weg en de omringende (vaak spectaculaire) natuur de eerste dertig seconden de opmaat tot er iets gaat gebeuren, nog eens dertig seconden niets en je gaat zitten denken. Wat doet die vlek in de bergen daar? Wat bezielt ons mensen om overal maar asfalt neer te leggen? Hoe mooi moet het niet zijn om op een van die wegen te rijden. Wat een natuur. Als er al twee auto's op een weg te vinden zijn, waarom dan altijd vlak achter elkaar? De complentatieve beelden. De natuurgeluiden, ruw en aanzwellend verstoord door motoren; zijn wij nou op aarde om de natuur te verstoren middels asfalt en diesel? Of zijn dit de monumenten van onze ontwikkeling, onze vooruitgang? Schildert Benning hier eigentijdse meesterwerken? Dwingt hij ons te kijken, door iets lang, lang te laten zien? Landschapskunst anno 2011, tot ervaring verheven door het geluid en beeld van een bioscoop?

Aan de andere kant
Je zou ook kunnen zeggen: Is 103 minuten niet wat lang, om naar weliswaar prachtig gefotografeerde beelden van wegen te kijken? Is het doodgewoon filmen van wegen en een enkele auto niet een beetje mager voor een film? En waarom vooral wegen genomen waar nauwelijks auto's langskomen? Waarom geen snelwegen?

Daar kom je dus niet uit.

Small roads is morgen nog te zien in Rotterdam, tijdens het International Film Festival Rotterdam. Meer informatie en kaarten via de website van het IFFR.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden