100 milieumaatregelen, zoals lage parkeertarieven voor schone auto's, moeten luchtkwaliteit in Nederland verbeteren

Zo’n honderd extra maatregelen moeten ervoor zorgen dat de luchtkwaliteit in Nederland ‘op de kortst mogelijke termijn’ aan de Europese normen gaat voldoen. Staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Infrastructuur en Waterstaat) heeft dit vandaag in een brief aan de Tweede Kamer medegedeeld.

Het Weena in Rotterdam is een van de meest vervuilde plekken in Nederland. Beeld anp

Het pakket varieert van extra investeringen in elektrische laadpalen tot het aanpakken van specifieke kruispunten op plaatsen waar de uitstoot van stikstofdioxide te hoog is. Verder krijgen gemeenten de mogelijkheid om parkeertarieven te verlagen voor schonere auto's.

De plannen zijn onderdeel van het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL), waarin het Rijk met provincies en gemeenten samenwerkt om de luchtkwaliteit te verbeteren. Het gros van de maatregelen is lokaal, zoals het instellen van een 30-kilometerzone in Den Bosch en het plan om taxi’s bij het drukke Leidseplein in Amsterdam elektrisch te maken. ‘Die staan nu vaak te ronken, en dat geeft veel uitstoot’, aldus een woordvoerder van het ministerie.

De Europese normen worden in een groot deel van Nederland al gehaald, maar op zo’n 150 locaties is de lucht nog altijd te ongezond. Vooral in drukke binnensteden en rond grote veehouderijen hangt te veel fijnstof en stikstofdioxide – de twee belangrijkste boosdoeners – in de lucht. Staatssecretaris Van Veldhoven komt eind dit jaar met een Nationaal Actieplan Luchtkwaliteit om de luchtkwaliteit permanent te verbeteren.

De voorgestelde maatregelen zijn alvast een eerste voorzet. Ze zijn nog niet definitief. Tot mei mag iedereen zijn mening erover geven. Ondertussen worden de plannen doorgerekend.

'Van levensbelang'

Hoewel het behalen van de Europese normen het doel is, is dit niet het eindstation. Van Veldhoven wil uiteindelijk toe naar het behalen van de strengere waarden van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), zoals de Gezondheidsraad begin dit jaar adviseerde in een rapport. ‘We zijn continu bezig onze luchtkwaliteit verder te verbeteren en de knelpunten uit de wereld te helpen’, aldus Van Veldhoven in een reactie. ‘Gezonde lucht is van levensbelang.’

Met het huidige beleid duurt het nog tot 2030 voordat de WHO-advieswaarden worden behaald, is de verwachting. Volgens Milieudefensie duurt dit te lang. De organisatie probeerde de overheid vorig jaar door middel van een rechtszaak te dwingen maatregelen te nemen om de luchtkwaliteit op de korte termijn te verbeteren. De rechter oordeelde echter dat de staat nu al genoeg doet op dit gebied en dat het ‘mensenrecht op gezondheid’ niet wordt geschonden. Milieudefensie gaat in beroep.

‘We zijn heel blij dat er stappen worden genomen’, zegt Anne Knol, die voor Milieudefensie strijdt voor schonere lucht. ‘Maar we zijn er nog niet.’ Volgens haar zijn maatregelen als het investeren in elektrische laadpalen en gedifferentieerde parkeertarieven alleen zinvol als dit wordt gecombineerd met het weren van vervuilende auto’s in binnensteden en het goedkoper maken van voertuigen die minder schadelijke stoffen uitstoten. ‘Elektrische auto’s zijn nu alleen bereikbaar voor mensen die veel geld hebben’, zegt Knol. ‘Gemeenten moeten ervoor zorgen dat ook mensen met een kleinere beurs de stad kunnen bereiken, door te investeren in het openbaar vervoer en de fiets.’ Dit levert nog een extra voordeel op: ruimte in de overvolle binnensteden. ‘50 procent van die ruimte gaat nu op aan auto’s die staan geparkeerd.’

Knol is kritisch op het plan om kruispunten anders in te richten. Het idee hierachter is dat de doorstroming wordt verbeterd, zodat vervuilende auto’s niet te lang stilstaan. ‘Maar in de praktijk zorgt dit voor meer verkeer, omdat mensen kiezen voor de weg waar je het hardst kunt doorrijden.’ Beter is het volgens haar om te investeren in eenrichtingsverkeer en 30-kilometerzones, ‘zodat mensen ervoor kiezen om de stad op een andere manier binnen te gaan’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden