100 jaar na start WO1: herdenkingen en multimediale producties

Vandaag is het 100 jaar geleden dat het Duitse leger België binnenviel en daarmee de Eerste Wereldoorlog ontketende. Nog voor het einde van de dag had ook Engeland zich in de strijd gemengd. In Luik, en op verschillende plaatsen in het Verenigd Koninkrijk, worden vandaag herdenkingen gehouden.

De Sanctuary Wood Cemetery, een Britse militaire begraafplaats in Ieper. Hier liggen slachtoffers van de Eerste Wereldoorlog begraven. Beeld getty

De Engelsen dachten aanvankelijk dat de Eerste Wereldoorlog rond de kerst wel voorbij zou zijn, maar de oorlog duurde langer dan vier jaar. De aanleiding voor de oorlog was de moord op de Oostenrijks-Hongaarse kroonprins Franz Ferdinand door een Servische nationalist, Gavrilo Princip. Oostenrijk-Hongarije verklaarde na deze moord de oorlog aan Servië. Rusland steunde Servië, Duitsland stond achter het Oostenrijks-Hongaarse leger. Het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk kozen de kant van Servië.

De oorlog kostte 10 miljoen soldaten het leven. Twee derde stierf op het slagveld en een derde stierf aan ziekte, opgelopen in de omgeving waar ze zich bevonden. Twintig miljoen soldaten raakten gewond. Meer dan de helft van alle soldaten die vochten tijdens de Eerste Wereldoorlog stierf, raakte gewond, werd ontvoerd of werd vermist verklaard. Ongeveer 6 tot 10 miljoen burgers vonden de dood tijdens de oorlog. Het totale dodental ligt tussen de 16 en 20 miljoen.

Luik
De eerste herdenking is vandaag in het Belgische Luik. Bij deze plaats vielen de Duitsers op vier augustus België binnen. Groot-Brittannië gaf Berlijn een ultimatum: Duitsland moet haar troepen terug trekken of het is oorlog. Duitsland trok haar troepen niet terug: het begin van 'The Great War'.

Luik werd gezien als een sterke vestingstad in Europa. De stad werd verdedigd vanaf twaalf goed bewapende burchten. De slag om Luik duurde twaalf dagen, waarna de stad viel en het Duitse leger de slag gewonnen had.

Bij de herdenking in Luik waren vijftig staatshoofden aanwezig. De Franse president Francois Hollande en prins William hielden toespraken.

Klaprozen in Passendale. Beeld getty
Koning Filip van België bij de ceremonie in Luik. Beeld belga

Herdenkingen
Na de herdenking in Luik is er een dienst in een kathedraal in Glasgow, die prins Charles, de Britse premier David Cameron en Alex Salmond, de minister-president van Schotland bijwonen. Bij die dienst zijn 1400 mensen aanwezig. In Folkestone in Kent is een parade waar prins Harry heen gaat, in Belfast in Noord-Ierland is een herdenking in de St Anne's Cathedral, er is een herdenking in Bergen in België en tot slot een grote herdenking in Westminster Abbey in Londen.

Tussen tien en elf uur 's avonds Britse tijd doen alle huishoudens en bedrijven in Groot-Brittannië het licht uit en laten ze een enkele kaars of een licht branden.

Het idee voor dat evenement komt van Sir Edward Grey. Hij was minister van Buitenlandse Zaken tijdens de oorlog en zei op de vooravond van de Eerste Wereldoorlog: 'The lamps are going out all over Europe; we shall not see them lit again in our life-time'.

Honderd witte kruizen met de namen van slachtoffers van de Eerste Wereldoorlog in Wellington in Nieuw-Zeeland. Beeld afp
Een Canadese soldaat troost een Belgisch kind wiens moeder gedood werd door een granaat in Bergen in België. Beeld ap

Overzicht mediaproducties
Verschillende kranten hebben de herdenking een speciale mediaproductie over de Eerste Wereldoorlog gemaakt. De mooiste exemplaren op een rij.

De Britse krant The Guardian pakt op haar website uit met een grote multimediaproductie over de Eerste Wereldoorlog. De krant maakte een interactieve kaart met zeven hoofdstukken. De productie behandelt de hele Eerste Wereldoorlog, van begin tot eind. Tien geschiedkundigen geven een korte terugblik op de oorlog: van de rol van de koloniën in de oorlog, de vele soldaten die om het leven kwamen tijdens oorlog, tot de nasleep ervan. De productie bevat filmpjes van soldaten die naar het front trekken, geluidsfragmenten van het front en een interactieve kaart die na ieder hoofdstuk in beeld komt. De productie is te bekijken in het Engels, Frans, Duits, Italiaans, Spaans, Arabisch en Hindi.

BBC
De BBC heeft de hele dag een live-blog op haar website, met alle evenementen die vandaag plaats vinden, maar ook met terugblikken naar wat er vandaag in 1914 gebeurde. Lezers kunnen naar de nieuwsorganisatie emailen, twitteren of sms'en, hun aanvullingen worden ook meegenomen in het live-blog.

BBC maakte daarnaast ook een countdown, die de laatste 37 dagen tot de start van de Eerste Wereldoorlog, gedetailleerd beschrijft. De tijdlijn bevat filmpjes en korte teksten over wat er op die specifieke dag in 1914 gebeurde.

New York Times
De New York Times maakte een hele pagina over de Eerste Wereldoorlog. Bovenaan de pagina is de wereldkaart te zien - eerst de kaart in 1914, dan in 1924 en tot slot de huidige wereldkaart. De krant geeft een overzicht van haar eigen producties over de Eerste Wereldoorlog en tot slot een overzicht van de krantenkoppen van de New York Herald, de voorganger van de Times, uit de periode 1914-1918.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.