Opinie

'100.000 hulpverleners toegang tot uw zorggegevens, dat gaat vroeg of laat fout'

De Landelijke Huisartsen Vereniging wil het beschikbaar stellen van vertrouwelijke medische gegevens aan artsen tot beroepsnorm verheffen. Huisarts Cees Dekker zegde zijn lidmaatschap op. 'Het zorgvuldig omgaan met datgene wat mij is toevertrouwd, vormt een fundamentele waarde in de relatie met mijn patiënten.'

OPINIE - Cees Dekker
Een huisarts informeert een patiënt in haar praktijk en raadpleegt het elektronisch patientendossier. Beeld ANP
Een huisarts informeert een patiënt in haar praktijk en raadpleegt het elektronisch patientendossier.Beeld ANP

Nadat vorig jaar de Senaat de invoering van het Landelijk Elektronisch Patiëntendossier (L-EPD) heeft geblokkeerd, proberen diverse private partijen dit alsnog via een omweg voor elkaar te krijgen. Zorgverzekeraars, de door de overheid gefinancierde Nederlandse Patiënten en Consumenten Federatie (NPCF), ICT-bedrijven, maar ook de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) proberen u over te halen uw vertrouwelijke medische gegevens voor behandelend artsen, apothekers en hun medewerkers in heel Nederland beschikbaar te stellen.

Deze instanties willen dat uw medische gegevens via een Landelijk Schakel Punt (LSP) te raadplegen zijn. U kunt dan achteraf vernemen wie uw gegevens hebben ingezien.

Toestemming
Binnenkort kan uw huisarts u vragen of u dit goed vindt. Hij kan met één druk op de knop ('Opt-in'), na uw toestemming, zorgen dat anderen medische gegevens van u kunnen inzien. Dat zou nuttig kunnen zijn, voor als u een allergie hebt bijvoorbeeld. Of als u veel medicijnen gebruikt, een bijzondere ziekte hebt of een inwendig orgaan mist.

Waarom zijn veel huisartsen dan tégen deze nieuwe versie van het L-EPD?

Wel, de argumenten blijven onveranderd: uw privacy staat op de tocht, het beroepsgeheim wordt ondermijnd, het kost heel veel geld en het systeem brengt niet te overziene risico`s met zich mee. Bovendien is de meerwaarde ervan nooit in onderzoek aangetoond. De ontwikkelaars van dit LSP claimen veiligheid. Maar iedereen weet dat elk computersysteem gehackt kan worden. Recent bleek, dat onder omstandigheden Amerika in medische gegevens op het LSP zal kunnen kijken. Gerenommeerde ICT-beveiligingsdeskundigen, zoals wetenschappelijk onderzoeker Guido van `t Noordende van de Universiteit van Amsterdam en anderen, waarschuwen voor cybercriminaliteit. Immers, inzage in geheime medische gegevens kan door kwaadwillenden goed te gelde worden gemaakt.

Een wat onderbelicht nadeel van het vooraf beschikbaar hebben van de medische voorgeschiedenis is dat bijvoorbeeld de vakantiedokter daar te veel op kan varen, in plaats van eerst goed naar het verhaal van de patiënt te luisteren en deze goed te onderzoeken. Zo kan een hersenbloeding of een blindedarmontsteking worden gemist, als in het dossier de hoofdpijn of de buikpijn eerder als psychogeen zijn geduid.

Medicijnpas
En als u nou uw milt mist? Of veel medicijnen gebruikt? Of een allergie hebt voor penicilline? Veel mensen hebben al een medicijnpas, eventueel ook met probleemlijst met daarin de actuele en de relevante informatie. Uw huisarts zal deze graag voor u maken. U bent dan zélf houder van gegevens over uw relevante medische bijzonderheden. Ik ben in 25 jaar nog nooit een situatie tegengekomen, waar de patiënt schade heeft opgelopen omdat vitale informatie op het behandelmoment ontbrak.

Is het dan niet goed dat in de waarneming de dienstdoende huisarts uw gegevens kan inzien? Is het geen winst, dat laboratoriumuitslagen, specialistenbrieven en medicatieveranderingen via de computer binnenkomen en direct in het dossier kunnen worden opgenomen?

Zeker is dat zo. Dat gebeurt regionaal ook al jaren. Rondom gemeenschappelijke patiënten. En natuurlijk is die communicatie nog te verbeteren. Maar bij het LSP gaat het juist om de schaalgrootte. Als slechts enkele tientallen mensen in het dossier kunnen kijken, is er inderdaad ook een risico dat daar verkeerde dingen mee gebeuren. Niemand kan 100 procent veiligheid garanderen. Maar als meer dan 100.000 verschillende hulpverleners toegang kunnen krijgen tot de gegevens van alle Nederlanders, dan gaat het gegarandeerd vroeg of laat fout!

Spookverhalen
De rol, die mijn beroepsvereniging, de LHV, bij deze ontwikkeling speelt, heeft mij ertoe gebracht, mijn lidmaatschap op te zeggen. De LHV wil namelijk de aansluiting op het LSP 'tot beroepsnorm verheffen'. Dat betekent, dat vervolgens zorgverzekeraars aansluiting op het LSP contractueel zullen verplichten en wellicht gaat de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) dit daarop voortbordurend ook als eis stellen. Immers, 'de huisartsen willen het zelf'.

De LHV doet de bezorgdheid van velen en ook de waarschuwingen van ICT-beveiligingsexperts af als spookverhalen.

Het zorgvuldig omgaan met datgene wat mij is toevertrouwd, vormt een fundamentele waarde in de relatie met mijn patiënten. Die waarde laat ik niet ondermijnen door een aantal private partijen. Zeker niet wanneer eerder de voltallige Senaat een weloverwogen streep heeft gehaald door diezelfde Landelijke Elektronische 'Zorginfrastructuur'.

Cees Dekker is huisarts in Urk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden