1 januari: het doek is gevallen

Deze week moet een aantal theaters hun deuren sluiten. Sinds 1 januari krijgen ze geen subsidie meer. Hoe sluit je een theater? Waar blijven de spullen? 'Het ziet er hier uit om door een ringetje te halen.'

PERSIS BEKKERING

'Hé, dus daar is mijn koffer!' Maritska Witte rent af op een grote, oude hutkoffer die bedolven ligt onder verkleedkleren. Terwijl ze hem dichtslaat, zegt ze: 'We hadden hier zo veel ruimte, dat ik nooit kleren weggooide. Ze kwamen altijd wel weer van pas.'

De zolder van het sluitende Rozentheater in Amsterdam is een feest voor de verbeelding. Over de grond liggen voorwerpen verspreid die ogenschijnlijk geen samenhang vertonen: een tredmolen, losse benen van etalagepoppen, hoeden, nepbloemen. 'Wil je nog een tasje?', vraagt Witte, de directeur van het theater, wijzend op een verhuisdoos. Hier liggen de laatste spullen die nog geen nieuwe bestemming hebben gevonden. Vrijdag, een paar dagen voor de sleutel aan de nieuwe 'bewoners' van Boom Chicago wordt overhandigd, houdt het podium voor jeugd- en jongerentheater de grote leegverkoop. Op Facebook kun je nog bieden op de keukeninboedel. 'Voor wie op kamers gaat, heel handig', prijst Witte aan.

Maar het meeste is al vergeven. De technische apparatuur gaat naar andere theaters die de subsidiekaalslag wel hebben overleefd, zoals het Compagnietheater. Van de negen werknemers kunnen er zes voor de nieuwe stichting blijven werken. Degenen die weg moeten, zijn bijna allemaal al van ander werk voorzien. Bij de Balie, of ook het Compagnietheater.

Het Rozentheater weet al heel lang dat het doek zal vallen. Anderhalf jaar geleden, toen bekend werd dat er een aantal theaters moest sluiten, besloot Witte: vechten is zinloos, we gaan vrijwillig iets anders doen. Het Rozentheater gaat zich, onder een nieuwe naam, alleen nog maar bezighouden met educatieprojecten. De jeugdtheaterproducties worden ondergebracht bij andere podia, zoals Bellevue en De Krakeling.

Witte: 'If you can't beat them, join them. Ik ben altijd inhoudelijk gedreven geweest en ik maal niet om instituten. Uiteindelijk is een gebouw maar een lege huls.' Maar toch, als wordt gevraagd naar haar gevoel, zegt ze: 'Loslaten doet pijn, het is zo'n prachtige plek.'

Hoe anders is de situatie bij de Engelenbak, in de Amsterdamse Nes. Nog geen verhuisdoos te bekennen. Tot het laatste moment heeft het podium voor amateurtoneel geprobeerd geld te krijgen van de gemeente, door middel van lobby en een grote mediacampagne waar BN'ers, voor wie de Engelenbak een springplank was, hun gezicht aan gaven. Maar twee maanden geleden, op 8 november, besloot de gemeente definitief geen oplossing te zien. De laatste voorstelling vond vorige week plaats.

'Eind september, na het besluit van het college van B en W, zijn we al begonnen met de voorzorgsmaatregelen', zegt directeur Pia van den Berg. 'Van de internetprovider tot de glazenwasser en de kranten; we hebben ze allemaal opzegbrieven gestuurd. Ondertussen waren we bezig met de campagne om toch nog steun te vinden. Die tijd was zwaar. Aan de ene kant heb je hoop, vecht je, aan de andere kant schrijf je alvast de ontslagbrieven.' De toneelgroepen die de Engelenbak in 2013 hadden geboekt, weigerden een ander podium te zoeken. 'Ze geloofden niet dat het werkelijk zou eindigden.' Van den Berg klinkt gekwetst: 'We zijn altijd lovend beoordeeld en opeens worden we gedeletet. We worden geofferd aan de banaliteit van de huidige politiek.'

Voor het gebouw, twee jaar geleden nog ingrijpend gerenoveerd en geïsoleerd, is nog geen nieuwe eigenaar gevonden. 'De gemeente heeft geen frictiekosten ter beschikking gesteld, dus het sociaal plan moet deels worden betaald uit de opbrengst van de verkoop. We willen het gebouw in zijn geheel aanbieden, met alles erop en eraan. Het ziet er hier uit om door een ringetje te halen.' Tot 1 april blijft Van den Berg nog aan het werk. 'Om het goed af te ronden.' Het archief dat in 37 jaar is opgebouwd moet een plek krijgen, de stichting moet beheerd.

Terugkijkend denkt Van den Berg vooral: 'Wat was het fantastisch.' Bitterheid is er ook, over de culturele kaalslag in het land. 'Maar ik ben hier 22 jaar heel gelukkig geweest. Dat neemt niemand me af.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden