Nieuws Asielkinderen

1.600 asielkinderen verdwenen uit de opvang – waar komen ze terecht?

De afgelopen 4,5 jaar zijn ruim 1.600 asielkinderen weggelopen uit opvanglocaties, blijkt uit cijfers die NRC opvroeg bij het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) en Nidos, de organisatie die de voogdij heeft over alleenstaande minderjarige vreemdelingen in Nederland.

Alleenstaande minderjarige asielzoekers in een opvanglocatie in Arnhem. Beeld Joost van den Broek

Opvallend is dat vooral Marokkaanse (325), Algerijnse (190) en Afghaanse (167) kinderen ‘verdwenen’. Omdat ze uit landen komen die door immigratiedienst IND als veilig worden aangemerkt, maken ze – net als volwassen asielzoekers – weinig kans op een verblijfsvergunning. De jongeren, en dan met name de groep tussen 15 en 18 jaar, belanden hierdoor vaker in de illegaliteit. Tot 15 jaar worden asielkinderen bij pleeggezinnen onderbracht.

Ook alleenstaande Syrische (114) en Eritrese jongeren (114) verdwenen afgelopen jaren relatief vaak uit opvanglocaties, terwijl zij doorgaans wél een verblijfsvergunning krijgen. Vermoedelijk is een deel naar familie of vrienden in het buitenland afgereisd.

Het werkelijke aantal vermiste asielkinderen ligt volgens het vorig jaar verschenen rapport Child trafficking van Europol waarschijnlijk hoger. Sommige asielkinderen worden door mensensmokkelaars bewust buiten het gezichtsveld van de autoriteiten gehouden. Vooral Nigeriaanse criminele netwerken zijn hierin erg bedreven, blijkt uit het rapport. Nigeriaanse meisjes worden in illegale bordelen in Europa geëxploiteerd.

Voogd

Alleenstaande minderjarige asielzoekers (zogeheten amv’s) krijgen bij aankomst in Nederland een voogd toegewezen, die ze begeleidt bij de asielprocedure. Asielkinderen van wie wordt ingeschat dat ze een verhoogd risico lopen slachtoffer te worden van mensensmokkel worden in een beschermde opvanglocatie geplaatst. Ze kunnen daar beperkt naar buiten en krijgen intensieve begeleiding.

Toch is het gevaar daarmee niet geweken. De afgelopen vijf jaar verdwenen ruim zestig Vietnamese asielkinderen uit de beschermde opvang. De inmiddels afgetreden staatssecretaris Mark Harbers (Asiel) kondigde in april een extra onderzoek aan naar de jongeren, van wie wordt vermoed dat ze door Vietnamese bendes worden uitgebuit.

Doorgaans belanden asieljongeren in reguliere asielzoekerscentra van het COA, waar het toezicht beperkter is dan in de beschermde opvang. Ze kunnen gewoon in- en uitlopen. ‘De jongeren krijgen hier niet de zorg die ze in hun kwetsbare situatie nodig hebben, waardoor ze steeds verder afglijden’, zegt Elianne Zijlstra, onderzoeker op het terrein van pedagogiek en migratie (Rijksuniversiteit Groningen). ‘Als ze geen perspectief hebben in Nederland of het land van herkomst, zullen ze sneller uit de opvang vertrekken. Ze zijn dan ook ontvankelijker voor mensen met foute bedoelingen.’

Een woordvoerder van Nidos stelt dat minderjarige jongeren op alle opvanglocaties ‘intensief worden begeleid, juist omdat ze zo kwetsbaar zijn’. 

Door ouders verkocht

Er zijn verschillende redenen dat kinderen alleen door Europa zwerven. Een deel raakt zijn ouders in de chaos van de vluchtelingenstroom kwijt, een ander deel wordt bewust door de ouders gestuurd in de hoop op een betere toekomst of met het doel om later meerdere familieleden over te laten komen.

Europol signaleert bovendien de alarmerende trend dat kinderen vanuit financiële motieven door hun eigen ouders aan criminele netwerken worden verkocht. Veel vaker dan bij de handel in volwassenen, spelen vrouwelijke verdachten hierin een hoofdrol.

Volgens onderzoeker Zijlstra is het cruciaal dat in de asielprocedure rekening wordt gehouden met de individuele belangen van een kind. ‘Er wordt nu alleen gekeken of het land waar ze naar terugkeren veilig is, maar de gezinsomstandigheden hoeven dat niet te zijn. Er kan bijvoorbeeld sprake zijn van een gewelddadige thuissituatie.’

Bij Nidos loopt nu een pilot om jongeren ‘met wie niemand raad weet’ extra intensief te begeleiden, in de hoop ze een toekomstperspectief te kunnen bieden. Het gaat voornamelijk om jongeren van Noord-Afrikaanse komaf. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden