Nieuws

1,4 miljoen onbedoelde zwangerschappen door coronacrisis

Door de wereldwijde coronacrisis hadden bijna 12 miljoen vrouwen het afgelopen jaar niet langer de beschikking over voorbehoedsmiddelen. Als gevolg daarvan raakten 1,4 miljoen vrouwen onbedoeld zwanger. Dit meldt het VN-bevolkingsfonds (UNFPA) in een donderdag gepubliceerd rapport.

Anticonceptiepillen. In Suriname en Gabon nam het gebruik van voorbehoedsmiddelen met 75 procent af. Beeld ANP
Anticonceptiepillen. In Suriname en Gabon nam het gebruik van voorbehoedsmiddelen met 75 procent af.Beeld ANP

De pandemie heeft de gezondheidssystemen in alle landen zwaar onder druk gezet. Daardoor, aldus UNFPA, werden financiën, middelen en mensen onttrokken aan diensten voor reproductieve gezondheid, zodat ze konden worden ingezet voor de coronabestrijding. Ook verloren vrouwen toegang tot anticonceptie doordat ze minder bewegingsvrijheid hadden of doordat ze uit angst dan wel voorzorg thuis bleven.

Het VN-fonds deed onderzoek in 115 landen, zowel arme landen als die in de middencategorie. De grootste daling in het gebruik van voorbehoedsmiddelen vond plaats in de maanden april en mei 2020.

Enkele mogelijke gevolgen van het uitbreken van de epidemie konden niet worden meegenomen in het onderzoek. Zo heeft de daling van inkomsten wellicht de aanschaf van anticonceptie moeilijker gemaakt. Ook kan de crisis van invloed zijn geweest op de wens tot gezinsuitbreiding en op het seksueel gedrag.

De uitkomsten verschilden sterk per regio. De sterkste daling in het gebruik van anticonceptie en reproductieve diensten – 75 procent – werd geregistreerd in Suriname en Gabon. In de helft van de onderzochte landen was de daling juist minimaal.

Tekorten snel gecompenseerd

Overigens waren de problemen aanzienlijk geringer dan UNFPA vorig jaar bij het uitbreken van de coronacrisis vreesde. In april sloeg de organisatie alarm toen het er, op grond van voorlopig onderzoek, op leek dat na drie maanden lockdown 13- tot 44 miljoen vrouwen niet langer de beschikking zouden hebben over voorbehoedsmiddelen. Uiteindelijk werden dat er, naar schatting, nog geen 12 miljoen.

‘De gezondheidssystemen in veel landen zijn veerkrachtig genoeg gebleken om zich aan te passen en de diensten te blijven aanbieden’, aldus UNFPA-directeur Natalia Kanem. ‘De internationale gemeenschap heeft samengewerkt om het worstcasescenario te voorkomen.’ Regeringen, producenten en gezondheidswerkers zorgden er volgens haar samen met UNFPA voor dat de tekorten aan anticonceptie uit de eerste dagen van de pandemie snel werden gecompenseerd. Zo werden voorraden zo nodig van het ene land naar het andere overgeheveld.

Tienerzwangerschappen

Marie Bass Gomes, hoofdverloskundige in Gambia, merkte de afgelopen maanden dat vooral scholieren en studenten van onder de 20 veel vaker zwanger worden dan voorheen. ‘Vooral jongeren stoppen met anticonceptie’, zegt ze telefonisch vanuit Serrekunda, de grootste stad van het West-Afrikaanse land. ‘De scholen zijn dicht, de meisjes zitten maar thuis. Gezondheidswerkers zien ze niet meer, ze krijgen geen informatie meer over seks en zwangerschap. Voorheen was het aantal tienerzwangerschappen erg, erg laag. Het kwam bijna niet voor. De toename is echt alarmerend.’

Gomez werkt in de Bundung-kraamkliniek in Serrekunda, die ook veel cliënten trekt uit omliggende dorpen. De jonge moeders worden er begeleid tot na de bevalling. Abortus is verboden in Gambia.

Zij maakte de piek van april/mei vorig jaar mee, waarvan sprake is in het rapport van UNFPA. Ook in Gambia was de epidemie toen op zijn hevigst. ‘Er kwamen bijna geen vrouwen meer naar onze kliniek. Serrekunda is eigenlijk een verzameling dorpen, de mensen leven in kleine gemeenschappen. Elke keer als er iemand ziek werd, veroorzaakte dat veel onrust en bleven de mensen thuis.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden