023: Einde telegram

Het eerste telegram werd in Nederland in 1850 verzonden. Na ruim 150 jaar, en na de opkomst van telex en de telefoon te hebben overleefd, legt het telegram het toch af....

Zaterdag is het laatste telegram door de PTT verzonden. De posterijen zien geen emplooi meer voor het genre, hoewel het bedrijf Unitel Groningen nog wel een variant van het telegram commercieel wil exploiteren.

Het telegram heeft een rijke grafische traditie. De PTT heeft bij diverse gelegenheden speciale formulieren laten ontwerpen voor gelukstelegrammen, met name voor de oorlog. Zoals bij het huwelijk van prins Bernhard en prinses Juliana in 1937, en het jubilieum van Koningin Wilhelmina in 1938. Een aantal bekende Nederlandse grafisch ontwerpers, onder wie G. Rueter, hebben in opdracht van de PTT formulieren ontworpen.

De uitvinding die aan de telegrafie ten basis ligt, is de techniek om met elektrische stroom een magneetnaald in beweging te zetten. Dat werd in 1820 ontdekt. In de daarop volgende decennia werden systemen bedacht om via kabels boodschappen in code door te seinen. De bekendste code is van die Samuel Morse, een Amerikaan, wiens toestel de Nederlandse telegraafdienst in 1852 aankocht. Morse ontwierp een alfabetcode op basis van de duur van stroomzendingen, lang en kort. S is kort-kort-kort, T is lang, O is lang-lang-lang, P is kort-lang-lang-kort. De Morse toestellen hebben tot 1956 in Nederland dienst gedaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden