'Ze zullen zeggen over het plein: Andersson had gelijk'

Trots kijkt Sven Ingvar Andersson uit over 'zijn' Museumplein. De Zweedse landschapsarchitect is donderdag even in Amsterdam om een kijkje te nemen op het door hem ontworpen plein....

Natuurlijk heeft de 72-jarige Andersson gehoord van alle problemen. Over het gebrek aan afwatering, waardoor het gras niet goed kan groeien. Over de lekkages in de parkeergarage. Over de fontein die maar niet wil werken. 'Ik beschouw ze als kinderziektes die zeker worden opgelost', zegt Andersson. 'Bovendien heb ik het gevoel dat alleen degenen die het plein niét gebruiken, zo lopen te klagen. Kijk naar al die tevreden gezichten op het plein.'

Toch ziet het Museumplein er een half jaar na de opening gehavend uit. 'Het grasveld heeft nooit de kans gekregen om te groeien', meent hij. Kort na de ingebruikname van het nieuwe plein, vorig jaar augustus, werd het gras door duizenden bezoekers van de Uitmarkt vertrapt. Vervolgens veranderde de overvloedige regenval het plein in een modderpoel.

'De autoriteiten hadden direct na de opening een hek om het gras moeten plaatsen', zegt Andersson. 'Dan had het gras vier maanden lang normaal kunnen groeien.' Opeens beseft hij waar hij is. 'Hoewel, had je dat in Amsterdam zien gebeuren? Waarschijnlijk was er een opstand uitgebroken.'

Andersson loopt langs de kapotgetrapte lichtlijn. De lange rij lampen die schuin over het 'groen' van het Rijksmuseum naar het Concertgebouw loopt, moest volgens de Zweed een herkenningspunt worden. Een symbool. Amsterdamse voetgangers gebruiken het liever als wandelpad. 'Als je mensen zou hebben verboden om over de lichtlijn te lopen, hadden ze het júist gedaan. De Amsterdammer is anarchistisch van aard. Nu weten we dat het gebeurt en kunnen we een pad ernaast maken.' Andersson ziet zelfs een voordeel. 'Zo wordt het niet alleen in het donker, maar ook overdag een richtlijn.'

Hij wijst op de grote vijver bij het Rijksmuseum. 'Dit is nou het meest geslaagde deel van het plein. Het is als het ware een 'opening' geworden van het museum. Waarom de fontein het na al die maanden nog niet doet, is mij ook een raadsel. Ik heb gehoord dat het één dag kost om dat ding te repareren. Maar ja, de bureaucratie om dat in beweging te krijgen.'

Bij het Concertgebouw is zijn droom van wijdsheid en ruimte minder goed gelukt. 'De politiek hield dat tegen. Toch ben ik ervan overtuigd dat men ook daar iets zal veranderen. Het is nu zo nietszeggend. Als je het Concertgebouw uitloopt, kom je letterlijk nergens in terecht.'

Het kan lang duren. Andersson herinnert zich de lange weg van de herinrichting. 'Acht jaar geleden kreeg ik al het verzoek om het plein te reconstrueren. Vervolgens moest iedereen inspraak krijgen. Van de vereniging van buurtkinderen tot de vereniging van fietsers.' Met name Rudi Fuchs, directeur van het Stedelijk Museum, was achter de schermen een groot tegenstander. 'Hij heeft werkelijk álles gedaan om mijn plannen te torpederen.'

Ook veel buurtbewoners en toeristen bekritiseren Andersson omdat hij het plein veranderd zou hebben in een speelweide. 'Mensen reageren altijd terughoudend op veranderingen. Bovendien weet ik niet waarom de mensen zo over het grote grasveld vallen. Vroeger liep een weg dwars door het plein, met aan weerskanten gras. In mijn ontwerp is er niet méér gras bijgekomen.'

Controverse hoort bij zijn beroep. 'In de jaren zeventig beleefde ik iets soortgelijks in Wenen. Ook daar moest ik een plein ontwerpen en kwamen er felle protesten. Het is nu één van de populairste plekken van de stad.'

Hij is ervan overtuigd dat met het Museumplein hetzelfde zal gebeuren. 'Vanaf 1 juli zijn alle problemen opgelost. Dat hoop ik niet, dat wéét ik. Als al die mensen die nu op mij mopperen straks op het gras van het zonnetje genieten, zullen ze zeggen: Die Andersson had toch gelijk.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.