Reportage

'Wrang: geen moskee, wel een azc'

Inloopavond vluchtelingenopvang Gouda

Met succes streden omwonenden van de Prins Willem-Alexanderkazerne in Gouda tegen de komst van een 'megamoskee'. Nu bundelen ze hun verzet tegen een azc in datzelfde gebouw.

Burgemeester Milo Schoenmaker (midden) discussieert met bewoners. Beeld Freek van Den Bergh

Groot was in juli de opluchting in Gouda Noord toen de gemeenteraad de plannen dwarsboomde voor een 'megamoskee'. Groot was begin deze maand de verbijstering toen bleek dat er in plaats daarvan de komende tien jaar een asielzoekerscentrum wordt gevestigd. En groot was woensdag de opkomst bij een inloopavond over de nieuwe bestemming voor de Prins Willem-Alexanderkazerne.

'Een wrange smaak geeft het wel: geen moskee, maar een asielzoekerscentrum', zegt wijkbewoner en buschauffeur Koos Kers. 'Het eerste wat ik dacht: en mijn tienerdochter dan? Hier in de buurt zitten allemaal scholen. Wat gebeurt er als hier getraumatiseerde oorlogsslachtoffers wonen? Die jongemannen zitten hier als in een kind in de snoepwinkel.'

Stoom afblazen

Tweehonderd wijkbewoners, voornamelijk tegenstanders, laten zich in de leegstaande kazerne informeren. Het is vooral stoom afblazen, want de strijd van de buurt tegen de moskee heeft de verhoudingen met het stadsbestuur danig op de proef gesteld. Benadrukte de burgemeester niet onlangs dat het vertrouwen moest worden hersteld? In plaats daarvan kondigde hij per brief de komst van een azc met vijfhonderd bewoners aan.

'We moeten zonder meer vluchtelingen opvangen in Gouda, maar niet hier', is de stellige overtuiging van Edward Uittenbroek, de voorzitter van de vereniging Gouda Noord zoals het Hoort. 'Waarom brengen ze die mensen niet onder in de lege kantoren van Goudse Poort? Dat is een veel betere locatie.' Uittenbroek leidde het verzet tegen wat hij destijds het 'islamitisch cultureel centrum met zeven dagen per week uitvaarten en toeterparades' noemde. Hij is vastberaden om ook het azc tegen te houden.

Op de eerste verdieping zijn statafeltjes opgesteld waar de gemeente in gesprek gaat met omwonenden. Burgemeester Milo Schoenmaker (VVD) wordt er voortdurend in de verdediging gedrukt. 'Ik heb Gouda Noord als een betrokken buurt leren kennen', zal hij later zeggen. 'De mensen nemen geen meel in de mond.'

Veiligheid

Schoenmaker krijgt het verwijt dat hij de veiligheid niet kan garanderen ('de politie heeft 's nachts twee wagentjes rondrijden, dat is heel magertjes'), en dat hij het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) zelf zou hebben gewezen op de kazerne. Dat ontkent hij ten stelligste.

De kazerne, zegt de burgemeester aan dovemansoren, is van het Rijksvastgoedbedrijf. Gouda mocht als eerste een nieuwe bestemming zoeken en zo kwam het plan voor het islamitisch centrum El Wahda (De Eenheid), in samenwerking met een school voor moeilijk lerende kinderen en een medisch kinderdagverblijf. Nadat de gemeenteraad dat plan had geblokkeerd, waren de opties voor de gemeente van de baan.

Daarop ging het Rijksvastgoedbedrijf zelf op zoek, aldus Schoenmaker. 'Ook de gemeente is verrast over de snelheid van de vraag van het COA. We hebben gezegd: liever niet, maar we beseffen dat het moet.' Dan, tegen de zoveelste criticus: 'Probeer nou eens niet zo cynisch te zijn! Probeert u eens iets positiefs te verzinnen.'

De aangesproken man haalt zijn schouders op. 'Er is niks positiefs. Hoeveel narigheid hebben we niet met de Marokkanen gehad?'

Protest tegen opvang
Een kerk in het Gelderse Wezep is in de nacht van woensdag op donderdag beklad met een leus tegen asielzoekers: 'Nee AZC' met een Jodenster, aldus regionale krant de Stentor. In de kerk was een avond over de komst van asielzoekers.

In Enschede zijn woensdag de ramen beklad van drie leegstaande huizen in de wijk Dolphia waar noodopvang zou komen. Er werden spandoeken opgehangen met teksten tegen een azc in de buurt. Volgens de gemeente berust het verhaal over de woningen op onzin. De woordvoerder spreekt van een 'kwalijk gerucht', aldus dagblad Tubantia.

Fietsles

Op de begane grond probeert COA-bestuurder Pieter Siebers zich te beperken tot de feiten. 'Mevrouw, ik heb het gevoel dat ik u niet ga overtuigen', zegt hij als een discussie in herhaling valt. En: 'Elk gebouw dat wij uitzoeken, heeft zijn eigen geschiedenis.'

Siebers legt uit waarom het COA uitgerekend op deze kazerne is uitgekomen. 'Dit pand is van het Rijksvastgoedbedrijf, het ís dus al van de staat. Anders moet ik commercieel huren. De kantoren in de Goudse Poort zijn veel minder geschikt. Ik realiseer me dat dit een woonwijk is, maar in Utrecht, Nijmegen en Breda gaat dat ook goed.'

De meeste bewoners van het azc zullen een verblijfsstatus hebben, vervolgt Siebers, het gaat niet om noodopvang. 'Die mensen krijgen taal- en fietsles. Ze zijn leergierig. Ze willen geen sores, die zijn ze ontvlucht in Syrië of Eritrea. Ze willen rust voor hun gezin.'

Adriane, een 73-jarige mevrouw in een scootmobiel, vraagt aan Siebers of hij wist dat er ook plannen waren om de kazerne te verbouwen tot een complex met seniorenwoningen. Tachtig gegadigden hadden zich daar al voor ingeschreven. Siebers kent die plannen niet. 'Sorry mevrouw, ik ben een potentiële koper. Over die andere mogelijkheden ga ik niet.'

Adriane is teleurgesteld. 'Ik ben niet boos dat hier vluchtelingen komen. Totaal niet. Je zult maar in Syrië wonen. Maar waarom moet die opvang uitgerekend hier? Ik vind het eng.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.