'Wij zijn de Bornse NOS'

Toine Heijmans in Borne

De lastige luxe van zes lokale nieuwsverstrekkers.

Toine Heijmans in Borne.

Wie hier woont is op de hoogte, dat kan niet anders. Elke woensdag komt de Week van Borne, elke donderdag de Bornse Courant. Er is radio en tv van RTV Borne, er is de oppermachtige website Borne Boeit. Plus Tubantia. En RTV Oost.

Er wordt wel geklaagd over de staat van de lokale journalistiek, maar met het Bornse medialandschap lijkt niks mis. Zes media. Soms zitten ze met vier, vijf verslaggevers bij een raadsvergadering. En dan kijken wie de scherpste vragen stelt.

Het nieuwe kabinet heeft zorgen over de nieuwsvoorziening, zie paragraaf 1.7 van het regeerakkoord. 'De uitdagingen (...) zijn enorm.' Een woord als 'uitdagingen', daar houden journalisten niet van. Het is onscherp. Tot zover mijn cynisme, want hier komen de concrete pegels: jaarlijks vijf miljoen euro erbij voor 'lokale media' en 'onderzoeksjournalistiek'.

De vraag is wel: wie krijgt wat, wanneer, waarom en hoe?

Borne is een eigenzinnige gemeente ('best een beetje een raar dorp', zegt Anke) die slim aan de landelijke fusiedrang ontkwam. Anders hadden ze nu 'Twentestad' geheten, onder het juk van Hengelo-Enschede. Mooi niet. Maar de functie van forensendorp is slecht voor de samenhang, en daar heeft Borne Boeit een taak: 'Wij laten zien: we horen hier bij elkaar.'

Willem Pfeiffer en Anke Jonathans, ruggegraat van Borne Boeit. Foto RV

In Grand Café De Steeg ('ons kantoor') tref ik de ruggegraat van de redactie: Anke Jonathans en Willem Pfeiffer. Sinds 2010 de leading newsoutlet van Borne. Ontstaan uit onvrede; 'de kranten doen te weinig aan nieuws', zegt Anke. Ze is net als Willem vol van journalistiek plezier, 'als ergens een perkje met geraniums wordt ingezaaid, zijn wij erbij', en tegelijk zo onafhankelijk als wat: 'heel strikt, heel streng, héél duidelijk'. Willem stopte zeven jaar geleden bij de krant, waar hij decennia hartstochtelijk verslaggever was. Hij heeft die blik. 'Actueel, kwaliteit, hartstikke dichtbij' moet het zijn. Anke zegt: 'We houden ons verre van knip- en plakwerk. Het is: eropaf.'

Er was een zandpad geasfalteerd, Anke ging kijken en zag dat de laatste 110 meter niet waren gedaan. Precies vanaf de gemeentegrens Hengelo-Borne. Dat schreef ze op, 'Borne boos, Hengelo boos, wethouders erbij. Dat is denk ik wat je bedoelt met onderzoeksjournalistiek.'

Borne Boeit is opgericht met steun van de winkeliersvereniging; ze komen aan geld met reclame en advertorials. 'Het verdienmodel is minimaal', zegt Willem. Van de tien redacteuren zijn er drie betaald. Het is hard werken en het levert nauwelijks wat op: 'de vraag is wel: hoe lang hou je dit vol.'

Ook in het levendige medialandschap van Borne blijft het sappelen. Daarom bedacht de gemeente een 'waarderingssubsidie' voor Borne Boeit en RTV Borne, als ze tot samenwerking kwamen. Dat lukte niet. Nu krijgen ze niks.

RTV Borne houdt domicilie in het Kulturhus, in het kantoortje naast dat van Vluchtelingenwerk en het Steunpunt Mantelzorg. 'We bestaan nog', zegt directeur Michel van der Voort, 'maar we waren op sterven na dood'. Michel gaat al lang mee in de wereld van de lokale omroepen en is gevraagd voor de wederopbouw. Dat doet hij door samenwerking te zoeken met andere lokale omroepen, zodat ze nu het Regionaal Mediacentrum Twente vormen, een streekomroep. Een pilot. En niet toevallig precies de weg die het kabinet wil volgen, volgens het regeerakkoord. 'Ik wil niet arrogant klinken, maar ik geloof echt dat we heel populair worden.'

Michel van der Voort: 'We innoveren ons helemaal suf.' Foto RV.

Het budget van RTV Borne is tienduizend euro per jaar, 'daar kun je net een camera van kopen'. Dus werken ze samen met Almelo, Hengelo, Enschede en Haaksbergen: talentenklas, technische dienst, redactiesysteem. Als er een evenement is, lenen ze een cameraploeg uit Almelo. 'Nu spelen we ongeveer quitte.' Voor de komende verkiezingen heeft RTV Borne zich ten doel gesteld de opkomst naar tachtig procent te krikken; daar kregen ze een innovatiesubsidie voor. 'We innoveren ons helemaal suf.'

Maar nu stuit ik op iets belangrijks: concurrentie. Dat houdt journalisten scherp. Maar niet als het om het kale bestaansrecht gaat. Dan is het overleven.

Borne Boeit doet het jaloersmakend goed - Michel is de eerste die het erkent, 'alle complimenten', 'echt goede journalistiek'. Maar samenwerken lukt niet, 'daarvoor verschillen we te veel'. RTV Borne is 'te ouderwets, te algemeen', zeggen ze bij Borne Boeit. Anke: 'Ze subsidiëren iets wat achterloopt bij de tijd.' Maar dan zegt Michel weer: 'wij zijn de Bornse NOS.' En iedereen behalve Michel is vrijwilliger, inclusief een paar statushouders, een vondst.

Enorme uitdagingen, en iedereen hier doet z'n best. Dus heeft Anke een idee: 'laat die miljoenen van het kabinet door de gemeentes verdelen, die kennen het lokale medialandschap.' Krijgt iedereen wat-ie nodig heeft. En Borne de topjournalistiek die het verdient.

Borne, mooi niet onder het juk van Hengelo-Enschede. Foto RV
Meer over