Reportage Staking Spaanse taxichauffeurs

‘Wij betalen mee aan universiteiten, wegen, ziekenhuizen, aan alles. Uber niet’

In veel Spaanse steden hebben taxichauffeurs het werk neergelegd uit protest tegen de in hun ogen oneerlijke concurrentie van bedrijven als Uber en Cabify. In Madrid blokkeren taxi’s al drie dagen een grote doorgangsweg.

Honderden taxi’s blokkeren de Paseo de la Castellana in Madrid. Beeld AP

‘Je komt uit Nederland! Uit dat belastingparadijs waar Uber zijn hoofdkantoor heeft.’ Jesús Álvarez (60) kijkt erbij alsof de duivel zelf afkomstig is uit Amsterdam. ‘Dit is nu waarom wij staken. Als taxichauffeurs dragen wij hier in Spanje belasting af. Zo betalen we mee aan de universiteiten, de ziekenhuizen, de wegen, aan alles. Dat doet Uber niet.’ En daarom vinden de taxistas een bedrijf als Uber een oneerlijke concurrent.

Álvarez zit met een groepje collega’s op de middenberm van de Paseo de la Castellana, een grote doorgangsweg door Madrid. Ze hebben hun campingstoeltjes in de schaduw van een paar struiken gezet en delen gebroederlijk een chorizoworst: dit is een staking, maar wel een zomerse staking.

'Bezet'

Honderden witte taxi’s laten de tienbaansweg blikkeren in de zon. De bordjes achter de voorruit zijn op ‘bezet’ gedraaid, een tekst die nu een nieuwe betekenis heeft gekregen. De taxi’s staan hier sinds drie dagen geparkeerd. Er kan geen auto meer langs.

De taxichauffeurs verzetten zich tegen de concurrentie van vervoersdiensten als Uber en Cabify (een grote speler in Spanje). Ze willen dat er nog maar beperkt vergunningen worden afgegeven voor zulke ‘auto’s met chauffeur’. Eén op elke dertig taxi’s, dat is hun eis. Door te staken proberen ze druk uit te oefenen op het ministerie van Stimulering, dat hier aan de Paseo de la Castellana is gevestigd in een streng neoklassiek gebouw.

‘Wij beschouwen onszelf als publieke dienstverleners’, legt Héctor García (40) uit. ‘We zijn er voor de Spanjaarden. Als Cabify of Uber straks een monopolie hebben, kunnen ze de prijzen zo hoog maken als ze zelf willen. Kijk maar wat er gebeurt na een terroristische aanslagen: dan gooien ze hun prijzen omhoog. Wij niet, wij zijn gebonden aan tarieven die door de gemeente zijn vastgesteld.’

De stakende chauffeurs doden de tijd met spelletjes. Beeld Getty Images.

Geen pensioen meer

Het protest van de taxichauffeurs brak vorige week uit in Barcelona. Daarna sloeg het stakingsvuur over naar Madrid, Sevilla, Valencia en andere grote Spaanse steden. Overal zijn nu belangrijke wegen geblokkeerd. ‘Het is de eerste keer dat zoiets gebeurt in de geschiedenis van de taxi’, glundert García.

Vooral voor vakantiegangers is het lastig dat ze niet in een taxi kunnen stappen op de luchthavens. Zij worden door de chauffeurs onverbiddellijk naar de metro, trein of bus gedirigeerd.

Verderop op de Paseo de la Castellana zit Antonio Arranz (55) - zijn bijnaam is ‘de Drijfstang’, lachen zijn collega’s, vanwege zijn linkerbeen dat onhandig zwaait als hij loopt. Hij legt uit dat de concurrentie van de nieuwkomers veel taxichauffeurs in een netelige situatie heeft gebracht. Ze hebben vaak kapitalen geïnvesteerd in een taxivergunning: tot wel 200 duizend euro, vertellen ze. Op die manier verzekerden ze zichzelf van een baan - maar ook van een pensioen, later. Arranz: ‘Inmiddels zijn de vergunningen al erg in prijs gezakt. Nu is een licentie nog tussen de 130- en 150 duizend euro waard. Dat betekent: geen pensioen meer.’

Gewend aan Uber

Her en der in de berm zijn kleine Quechua-tentjes opgezet. Het ademt de sfeer van 15M, het grote protest van tijdens de economische crisis. Toen werd een centraal plein in Madrid nachtenlang bezet door demonstranten. Daar werd de kiem gelegd voor de politieke partij Podemos.

Bij een van die tentjes, in de schaduw van de platanen, zitten Luis Rengel (57) en zijn veelal buitenlandse collega’s. ‘We komen moeilijker rond dan voorheen’, vertelt de Boliviaan. ‘Vooral op het vliegveld en tijdens de weekenden merk je het verschil. Dan zijn er meer toeristen. Zij zijn gewend aan Uber of Cabify, dat kennen ze uit hun land.’

Hij heeft medelijden met de chauffeurs van die bedrijven. ‘Er zijn genoeg migranten die op die manier werken. Ik word er erg triest van als ik zie dat ze niet waardig worden behandeld. Ze worden misbruikt. Ze werken twaalf tot veertien uur per dag, zes dagen in de week, en verdienen 800 of 900 euro in de maand.’

Een stakende chauffeur doet een dutje in een van de kleine Quechua-tentjes. Beeld Reuters

Verbroedering

Ondertussen merkt Rengel dat het staken verbroedert. ‘Het is een integratieproces. Eerst keken de Spaanse taxichauffeurs op ons neer. Nu zijn ze dankbaar dat we ook meedoen.’

Een collega komt aanlopen, hij heeft een belangrijke mededeling. ‘Vanavond bepalen we of we doorgaan met staken, waarschijnlijk wel. En dan nu: wie eet er mee? Hoeveel kippen kopen we?’ De mannen roepen door elkaar. Drie! Vier! Vijf! Blikjes bier worden opengetrokken.

De minister van Stimulering is inmiddels gezwicht voor de belangrijkste eis van de taxichauffeurs: een limiet aan het aantal vergunningen. Hij riep hen dinsdag op te stoppen met staken. Maar dat willen de chauffeurs nog niet: ze willen niet alleen strikte regels, maar ook de zekerheid dat die worden gehandhaafd.

Het samen staken verbroedert de taxichauffeurs. Beeld Hollandse Hoogte

Nederland gewend aan concurrentie

Zo grootschalig als in Spanje is het taxiprotest in Nederland tegen Uber niet. Toch heerst ook onder Nederlandse taxichauffeurs onvrede over de dienst, die voor het eerst in 2012 in Amsterdam verscheen en waarvoor inmiddels circa drieduizend chauffeurs rondrijden. In februari riep een handvol boze taxichauffeurs nog op om het hoofdkantoor van Uber in Amsterdam aan te vallen. Een staking, zoals nu in Spanje en eerder in onder meer Groot-Brittannië en Italië, hielden de taxichauffeurs echter nog nooit. 

‘Onze taxichauffeurs zijn gewend aan het verschijnen van nieuwe aanbieders’, legt Hubert Andela, directeur van branchevereniging KNV, uit. ‘Sinds 2002 is de Nederlandse taximarkt geliberaliseerd. Dat is anders in veel andere Europese landen, waar de staat het aantal taxi’s bepaalt. Voor de Nederlandse chauffeur is moordende concurrentie, en daarmee een relatief laag loon, niets nieuws.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.