'Wegsturen Algerijnse en Marokkaanse asielzoekers loopt spaak'

Asielzoekers uit 'veilige landen' vrijwel kansloos voor verblijfsvergunning

Het snel afwijzen en terugsturen van kansloze Algerijnse en Marokkaanse asielzoekers schiet niet op. Begin november wachtte driekwart van de dit jaar aangekomen Algerijnen en Marokkanen nog op een besluit van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Het kabinet wil deze groepen snel uit de asielopvang hebben, maar dat lukt in de praktijk niet.

De Algerijnen Fouad en Salaheddin, asielzoekers in het AZC in Den Helder. Foto Harry Cock / de Volkskrant

Sinds het eind van de zomer is er een piek van Noord-Afrikanen die asiel aanvragen in Nederland. Van augustus tot en met november dienden 1.024 Marokkanen een aanvraag in en 767 Algerijnen. Daarmee vormden zij in die periode de twee grootste groepen. Overigens vallen die aantallen in het niet vergeleken bij bijvoorbeeld de ruim 18 duizend Syrische vluchtelingen die vorig jaar naar Nederland kwamen.

Veilige landen

Desondanks is het een opmerkelijke trend. Marokko en Algerije behoren tot de zogenoemde 'veilige landen': asielzoekers met die nationaliteit maken vrijwel geen kans op een verblijfsvergunning. Verzoeken van 'veilige landers' worden door de IND in een versnelde procedure van tien dagen afgehandeld, waarna doorgaans een afwijzing volgt. Daarna heeft de afgewezen asielzoeker geen recht meer op opvang en moet hij het land verlaten. In de praktijk gaat dit blijkbaar niet zo rap, want op 1 november wachtten volgens Eurostat-cijfers 1.245 Algerijnen en Marokkanen nog in de opvang op een IND-besluit (tegen 1.620 ingediende aanvragen tot dat moment). Dit komt vermoedelijk doordat relatief veel Marokkanen en Algerijnen al eerder elders in Europa hebben aangeklopt met hun asielverzoek. Het ministerie van Justitie kan geen precieze percentages noemen, maar zei eerder dat veel Noord-Afrikanen die nu binnenkomen in Duitsland en Spanje al een poging deden.

Het Dublinverdrag bepaalt dat een asielverzoek in principe wordt afgehandeld in het EU-land waar een migrant zich het eerst heeft geregistreerd. Nederland zendt een asielzoeker in zo'n geval terug naar bijvoorbeeld Spanje of Duitsland, maar in de praktijk gaat daar vaak een tijd overheen. Het duurt nu acht tot negen weken voordat de IND een 'Dublin-besluit' heeft genomen, schreef staatssecretaris Dijkhoff (Vreemdelingenzaken) onlangs aan de Tweede Kamer. Volgens de bewindsman is dat tien weken sneller dan voorheen. Als de IND het besluit heeft genomen moet vervolgens het andere EU-land nog meewerken aan het terugnemen van de migrant, wat soms ook weer gepaard gaat met bureaucratie.

'Overal waar ik kom, moet ik weer weg'

Marokkanen en Algerijnen maken weinig kans, dus waarom komen ze? Drie van hen doen hun verhaal.

Langere Dublinprocedure

Overigens zou Nederland er ook voor kunnen kiezen deze asielverzoeken wel zelf in behandeling te nemen in een tiendaagse procedure. 'Maar het probleem is dat je daarna dan ook zelf verantwoordelijk bent voor de uitzetting naar landen die migranten niet of moeilijk terugnemen', zegt een woordvoerster van het ministerie van Justitie. Zo verstrekken de Marokkaanse autoriteiten bijvoorbeeld geen vervangende reisdocumenten voor afgewezen asielzoekers zonder paspoort. Daarom kiest de Nederlandse overheid in zo'n geval liever voor een langere Dublinprocedure, waarna het 'uitzetprobleem' terechtkomt bij een ander EU-land.

Dat Noord-Afrikanen nu ineens naar Nederland trekken, komt mogelijk door geruchten onder migranten onderling, die elkaar (onterecht) vertellen dat er hier toch kansen zijn voor asielzoekers die eerder elders in Europa aanklopten. 'In Luxemburg hoorde ik van andere Noord-Afrikanen dat Nederland een relatief makkelijke asielprocedure heeft, dat er hier wel kansen zijn voor mensen met een Dublin-stempel', zegt bijvoorbeeld een 36-jarige Algerijn in het asielzoekerscentrum in Den Helder.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.