'We moeten af van de Zalmnorm als die niet meer werkt'

Scheidend PvdA-voorzitter Mariëtte Hamer stoort zich aan de starheid waarmee de VVD vasthoudt aan de scheiding van inkomsten en uitgaven....

'Er komen tientallen miljarden binnen aan meevallers, maar de wachtlijsten staan nog overeind, er zijn te weinig handen aan het bed en aan de scholen mankeert nog steeds van alles. De mensen snappen er geen hout meer van.'

PvdA-partijvoorzitter Mariëtte Hamer snapt het wél. De Zalmnorm, die de inkomsten en uitgaven strikt gescheiden houdt, beteugelt de hoge ambities van de PvdA en D66 aan de vooravond van de strijd om de begroting voor 2002, het verkiezingsjaar.

'In de PvdA-achterban begint nu vermoeidheid te ontstaan over de starheid waarmee de Zalmnorm wordt gehanteerd', zegt Hamer. 'Je ziet enorme inkomstenmeevallers die volgens de norm niet besteed kunnen worden aan zorg, onderwijs en veiligheid.'

Het knarsetanden door sociaal-democraten neemt toe. VVD-minister Zalm van Financiën presenteert aan de vooravond van de strijd om de begroting voor 2002 een begrotingsruimte van drie miljard gulden.

'We moeten van de Zalmnorm af als die niet meer werkt', zegt Hamer. 'Als creativiteit om de problemen in de samenleving op te lossen niet binnen de Zalmnorm kan worden gevonden, dan is het met deze meevallers logischer voor het kabinet om een nieuwe norm in te voeren.'

De VVD houdt volgens Hamer monomaan vast aan de Zalmnorm, zonder te kijken naar de effecten ervan. 'Als het instrument bij de VVD heiliger is dan het doel, dan komt er een moment dat de PvdA haar knopen moet gaan tellen. Dat instrument van de Zalmnorm kan nooit zwaarwegender zijn dan waar we als sociaal-democraten voor knokken.'

Die betere samenleving duikt op in het beginselprogramma van de commissie-Witteveen, dat half maart behandeld wordt op het PvdA-partijcongres. Witteveen zei recent te vrezen dat zijn stuk het niet haalt, zelfs niet in een aangepaste versie, omdat het partijbestuur door alle ruzies te weinig gezag heeft om het door het congres te slepen.

Hamer: 'Ik geloof niet dat de kritiek vanuit de partij anders zou zijn met een ander partijbestuur. Het was een te liberaal getint stuk en dat we hebben we aangepast.'

En de kritiek van Witteveen dat Kok en Melkert zich ervan af hebben gemaakt door zich niet met het beginselprogramma te bemoeien? 'Die is onterecht. Ze hebben zich er ingetogen tegenaan bemoeid tijdens een sessie op het Catshuis.'

Nog een kleine twee weken is Hamer partijvoorzitter. Op het PvdA-congres in Rotterdam zijn de partijvernieuwing, Hamers opvolger en het nieuwe beginselprogramma aan de orde. Hamer is het gesomber, dat aan PvdA'ers eigen is, moe. Crisis? Hoezo crisis? PvdA'ers en de buitenwacht duiden de onrust over leiderschap en de koers volgens Hamer als negatief.

'Het is een heel gezonde onrust van een partij die allang regeert en zich tegelijkertijd vernieuwt. De meeste partijen hernemen zich in de oppositie, wij doen dat regerenderwijs. Zo denk ik dat het Politiek Forum, dat de leden een plaats geeft voor open tussentijds debat, de PvdA weer spannend zal maken.'

De partijvoorzitter snapt wel iets van de onrust over het leiderschap, het mogelijke vertrek van Wim Kok en de opvolging door fractievoorzitter Ad Melkert. 'Heel veel leden vragen zich af of zij er ook nog aan te pas komen. Het zou heel slecht zijn als we dat niet samen als partij kunnen doen. Het zou mooi zijn als het volgende partijbestuur dat organiseert. Het moet vanzelfsprekend zijn dat als Kok er straks mee zou stoppen, we achter de nieuwe leider gaan staan. Dat kan heel goed Melkert zijn.

'Maar het kan niet zo zijn dat wie nu zegt dat het goed is als Kok blijft, wordt ingedeeld bij de tegenstanders van Melkert.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.