'Wanneer zijn we eindelijk eens Henk Bres zat?'

Bij gebrek aan een innerlijk kompas, durft niemand in Nederland meer iets te zeggen als Het Volk spreekt. Het optreden van iemand als Henk Bres wordt dan ook geen strobreed in de weg gelegd, schrijft Thomas von der Dunk.

Henk Bres heeft voldoende handtekeningen verzameld voor een debat in de Tweede Kamer over een verbod van pedofielenvereniging Martijn. Beeld anp

De fameuze Henk van Wilders' duo Henk & Ingrid heeft afgelopen week een concreet gezicht gekregen: het lelijke gezicht van Henk Bres. Henk Bres belichaamt ongeveer alles wat er mis is met het huidige Neder­land: schreeuwerig, ongenuanceerd, niet voor deskundige argumenten vatbaar, ongegeneerd xenofoob en met een licht gewelddadige inslag. Bres is iemand van de volkse variant van de VVD-borrelta­fel die voortdurend alles zat is - behalve dan zichzelf.

Het is het soort van toffe jongen van wie sommigen dan vergoelijkend zeggen dat 'hij het eigenlijk niet zo kwaad bedoelt' en 'een gouden hart heeft', maar bij wie je als oppassend burger toch maar beter uit de buurt kan blijven, omdat dat gouden hart net iets te vaak met loszittende handjes gepaard blijkt te gaan - niet alleen in het voetbalstadion, maar ook vaak daarbui­ten.

Linkse hobby's als cultuur, natuur en nadenken zijn zulke types uiteraard vreemd - daarvoor zijn ze echter erg dol op rechtse: hard rijden, vrij paffen en streng straffen, ofschoon ze toch uit ervaring met zichzelf zouden moeten weten dat dat laatste niet erg werkt.

Orakelkracht
Vroeger beston­den ze uiteraard ook, maar in de huidige tijden, waar de media geobsedeerd zijn door de angst om het contact met de onderbuik van de samenleving te verliezen, wordt hen ware orakelkracht toege­dicht. Wilders heeft hem dan ook uiteraard allang als personifi­catie van de Echte Gewone Neder­lander ontdekt.

Bres kreeg al jaren lang voortdurend de gelegenheid om zijn zegje te doen, maar internet heeft hem nu pas echt populistische vleugels ver­schaft: als aanvoerder van een nieuwe heksenjacht, daarbij natuurlijk van harte ondersteund door de PVV.

Met een burgerinitiatief, waarvoor hij intussen al een 40 duizend hand­te­keningen ingezameld heeft, wil hij een verbod op pedofielenver­eni­gingen afdwingen. Iedere terzake deskundige weet dat zoiets weinig helpt, en niet alleen omdat je dan ­ook al snel een verbod zou moeten afkondigen op bepaalde takken van de Rooms-Katho­lieke Kerk.

Modieus
Maar ja, deskundigen - kennis van zaken telt, sinds bij de VVD Leegte het intellectuele vacuüm vult, in de hedendaagse modieuze kennis-
e­conomie natuurlijk niet meer mee. Het volk weet alles beter. Bres' argu­mentatie, Aleid Trui­jens constateerde het al terecht in haar column van 19 juli, bleef beperkt tot de opmerking dat hij en veel andere Gewone Nederlan­ders het gewoon zat waren, en dat moest voldoende zijn.

Dat had hij goed gezien. Inderdaad kakelden ook Kamer­le­den van de coalitie­partij­en meteen als bange hazen de vox populi na, in plaats van het behar­tigenswaar­dige interview met de directeur ven Reclassering Neder­land Sjef van Gennip in De Volkskrant van 23 juli aandachtig tot zich te nemen.

Op naar het volksge­richt - in Hengelo kregen we er al met de recente belaging van het woon­huis van de voorzitter van 'Martijn' een voor­proefje van. Nog even, en we zijn hier net zo hysterisch als in Engeland en Ameri­ka, waar inmiddels zelfs kinderen elkaar niet meer aan mogen raken en als gevolg van de hetze al enkele slachtoffers zijn gevallen.

Moedig
Dat moment in Hengelo was er typisch zoëentje waarop een moedi­ge premier van Neder­land zijn morele gezag had moeten laten gelden: aan eigenrich­ting doen we niet.

Maar ja, dan moet je natuurlijk wel over moed en moreel gezag beschik­ken. En je niet via Wilders van Henk Bres afhankelijk weten, die in een eerder bestaan zelfs in een VVD-verkiezingsspotje heeft gefunctio­neerd.

Dat is vast ook een van de redenen dat van het kabinet voortaan welis­waar alle organisatoren van grote evenementen zelf hun politiebij­stand moeten betalen, behalve dan die waarvoor zulke bijstand het vaakst noodza­ke­lijk is: Koning Voetbal.

Dat kan immers ingeval van wanbeleid en faillisse­ment ondanks krank­zin­ni­ge spelerssalarissen en megalomane stadion­bouw­plannen toch vrijwel altijd op financiële redding van de overheid rekenen, omdat anders de ontstemde hooligan-aanhang het stadhuis wel te vinden weet. Wanneer durft overigens de fatsoenlijke helft van Neder­land dát eens zat te zijn?

En wanneer durven fatsoenlijke politici eindelijk eens tegen Henk Bres tegenspel te bieden, in plaats van mee te huilen met de wolven in het bos?

Willoos
In vrijwel alle Europese landen kampen de gevestigde partijen met platte populistische stromingen, maar vermoedelijk nergens gedragen zij zich zo willoos en weerloos als bij ons. Dat heeft veel te maken met het sterk egalitaire karakter van de Nederlandse samenleving sinds de jaren zestig en het sedertdien beperkte zelfvertrouwen van de elite.

Die buigt vanouds met alle volkse winden mee uit angst om voor paterna­lis­tisch en betuttelend versleten te worden: ons nationale trauma uit de tijd van de verzuiling, toen Nederland inderdaad onwaar­schijnlijk paternalis­tisch en betuttelend was, en elke herder de eigen schaapjes zeer nauwgezet in de gaten hield.

Van het ene uiterste naar het andere uiterste: bij gebrek aan innerlijk kompas, durft niemand meer iets te zeggen als Het Volk bij monde van Henk Bres gesproken heeft. Wie dat toch doet, is namelijk direct aan het 'demoni­seren' - de dooddoenersmantra van deze tijd.

Wat de elite kwalijk valt te nemen, is dat zij in de afgelopen decennia misschien teveel haar eigen weg is gegaan en zich te weinig om de belan­gen van de rest van de bevolking heeft bekommerd. Alleen mag een koers­correctie er niet toe leiden dat de abstracte grondwaarden van de rechts­staat door dubieuze 'burgerinitiatieven' concreet geweld worden aange­daan.

Thomas von der Dunk

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.