'Vrouwen brengen een zekere irrationaliteit met zich mee, die iemand zoals ik, die erg in zijn hoofd zit, goed doet'

Politicus Stef Blok over man zijn, vrouwen en politiek

Wat betekent het om nu man te zijn? Politicus Stef Blok (52): 'Als ik iemand boos maak, vind ik dat niet per se een probleem.'

Stef Blok: 'Zelf had ik profijt van een werkende moeder.' Foto Imke Panhuijzen

Stef Blok houdt van avontuur, om het gevaar te bedwingen. In chaotische omstandigheden zet hij graag de feiten op een rijtje. 'Problemen lostrekken' noemt hij dat. Tijdens de turbulente jaren van Rutte I was hij het anker van de VVD, als minister saneerde hij de woningmarkt en kalmeerde hij Justitie. Voor hij weer 'een nieuw bergje' gaat beklimmen, ('iets tussen bedrijfsleven en overheid in') reist hij met zijn vrouw eerst een maand door Australië.

Wat heeft u van uw moeder geleerd?

'Niet zeuren maar aanpakken. Men ziet altijd graag dat voorvaderen van politici door spaarzaamheid en hard werken een bescheiden welstand bereikten. Nou, in dat opzicht stel ik niet teleur. (Grijnst) Als boekbinder liet mijn grootvader mijn moeder studeren. Ze was docent Engels en bleef dat ook na haar huwelijk. Ik was een sleutelkind avant la lettre.'

Uw vader trouwde met een onafhankelijke vrouw.

'Die was hij gewend. Zijn moeder loodste drie kinderen door het kamp in Indië. Toen ze na de oorlog vernam dat haar man in het kamp aan uitputting en ondervoeding was overleden, keerde ze terug naar Nederland om daar de kost te verdienen als juf op een basisschool. Ze was behoorlijk gekneusd uit de oorlog gekomen, maar zette de schouders eronder.

'Die mentaliteit had mijn vader ook. Niemand vroeg aan hem: hoe is dat nou, om na het kamp zonder vader naar een vreemd, koud land te moeten en drie jaar leerachterstand te hebben? Door hard zijn best te doen kwam hij op de hbs en werd hij ingenieur.'

Journalist en schrijver Daniela Hooghiemstra interviewt voor de Volkskrant bekende mannen over wat het betekent man te zijn anno nu.

Wat verwachtte hij van u?

'Omdat hij zelf nogal gebukt was gegaan onder de druk verliezen te moeten compenseren, heeft hij me nooit willen pushen. Hij zei dat ik vooral moest doen wat ik leuk vond.'

Wat voor een jongen was u?

'Ik doorliep met gemak de middelbare school, maar vond het leven in onze Voorschotense doorzonwoning nogal saai. Ik ging 's winters kamperen en gaf mij op voor spannende dingen, zoals een bergsportcursus.'

Wat waardeert u in vrouwen?

'Zorgzaamheid en vrolijkheid. Als ik een berg beklim of een woningmarkt saneer, sta ik niet stil bij hoe ik mij voel. Toch vind ik het wel fijn als dat zo nu en dan gevraagd wordt. Vrouwen brengen een zekere irrationaliteit met zich mee, die iemand zoals ik, die erg in zijn hoofd zit, goed doet. Mijn studentenkamer in Groningen was een onherbergzaam hol. Maar meisjes hadden het in zich om te zeggen: 'Wij gaan het hier eens even een beetje gezellig maken.'

Hoe ontmoette u uw vrouw?

'Ik was derdejaarsstudent, liep als lid van de kroegcommissie van de Groningse studentenvereniging Albertus op haar af en vroeg: (zet zware stem op) 'Zeg, wil jij wat drinken?' Dat wilde ze.'

Tekst gaat verder na de foto.

Stef Blok en zijn echtgenote arriveren bij de Ridderzaal op Prinsjesdag. Foto ANP

Loofden studenten in die tijd ook al bokalen uit voor de 'slet van het jaar', zoals onlangs bij uw oude roeivereniging Aegir gebeurde?

'Ik vond het vreselijk om dat te lezen. Het zal je maar gebeuren dat je publiekelijk zo wordt afgeschilderd. In mijn tijd werden ook wel foute grappen gemaakt, maar die verschenen niet in het clubblaadje. Door de sociale media is de impact ook groter geworden.'

Hoe kijkt u aan tegen de schandalen die naar buiten komen door #MeToo?

'We moeten vasthouden aan het principe dat iemand pas schuldig is als dat bewezen is. Het strafrecht lost helaas niet alles op en de Arbowet kan ook niet garanderen dat iedereen zich fatsoenlijk gedraagt. De meeste mensen zijn normaal, een deel is gevaarlijk gek, een deel is heilig, en een deel is de ene keer gevaarlijk gek en de andere keer heilig. Hopelijk worden organisaties gestimuleerd beter op te letten. In mijn eerste baan belandde ik op een kantoor met vier baliemeisjes. Mijn superieur zei: 'Stef, je komt in een kippenhok. Denk erom: ik wil geen gelazer.' Ik had die waarschuwing niet nodig, maar het was wel goed dat het werd gezegd.'

CV Stef Blok

1964 Geboren te Emmeloord
1982 Eindexamen Stedelijk Gymnasium in Leiden
1982-1988 Studie bedrijfskunde
1988-1989 Managementtrainee ABN Amro
1989-1991 Directeur ABN Amro in Nieuwkoop
Tot 1998 Diverse functies bij ABN Amro
1998-2012 Lid Tweede Kamer voor de VVD en fractievoorzitter
2012-2017
Minister voor Wonen en Rijksdienst
2016
Waarnemend minister van Binnenlandse Zaken
2017 Minister van Justitie

Waarom gaat iemand die een spannend leven nastreeft bij ABN Amrobank werken?

'Op mijn 24ste werd ik directeur van de vestiging in Nieuwkoop. Ik kreeg een welkomstreceptie met de burgemeester en werd ook meteen gevraagd penningmeester van de tennisvereniging te worden. Ik was de eerste van mijn vrienden die een doorzonwoning betrok, maar als bankdirecteur belandde ik wel midden in een samenleving. Dat was bepaald niet saai.'

U bond zich al jong aan één vrouw.

'Politiek ben ik liberaal, maar in mijn privéleven ben ik conservatief. Ik sluit niet uit dat andere mensen op een andere manier gelukkig worden, maar zelf zie ik het vinden van een vaste partner als een belangrijke halte in mijn leven. Als politicus ben je natuurlijk geen goede echtgenoot. Ik was er de laatste jaren haast nooit en als ik er was, was ik met mijn gedachten bij andere dingen of ging de telefoon. Maar bij het huwelijk voel ik mij comfortabel en daarom heb ik mijn best gedaan het te managen, al is dat misschien een raar woord. We zijn bijvoorbeeld naar Den Haag verhuisd, zodat ik 's ochtends onze zoon naar de crèche kon brengen.'

Moeten vrouwen altijd de vrijheid hebben een hoofddoek te dragen?

'Niet in publieke functies. Het signaal is: ik vind mijn godsdienst zo belangrijk dat ieder het moet kunnen zien. Dat strookt niet met de neutraliteit die het publiek van bijvoorbeeld agenten mag verwachten. Een uniform is er niet voor niets. Elders valt de hoofddoek in de categorie tatoeage of roze trainingspak. Van mij mag het, maar mogelijk helpt het je niet bij een sollicitatie. Wie een specifieke identiteit uit, moet niet verbaasd zijn als anderen erop reageren.'

Waarom wilde u de politiek in?

'Na tien jaar bij de bank hoorde ik oudere collega's bij de koffieautomaat vooral zeuren dat ze niet genoeg verdienden en dat die kluns wel promotie maakte en zij niet. Zo wil ik niet worden, dacht ik. Bovendien leek het mij leuk het algemeen belang te dienen.'

Is de vrouwenemancipatie gelukt volgens u?

'Grotendeels. Al wordt het potentieel van vrouwen nog niet optimaal benut. Mijn traineeklasje bij ABN Amro bestond voor de helft uit vrouwen, maar na vijf jaar waren de meesten van hen met een econoom of een ingenieur van Unilever naar Abu Dhabi vertrokken. Vrouwen kiezen vaak toch niet voor zichzelf.'

Veel westerse feministen zeggen: de hoofddoek stelt moslima's in staat vrij in de wereld te opereren.

'Onzin. In Nederland kunnen vrouwen ook zonder hoofddoek vrij opereren. Op die verworvenheid kunnen wij trots zijn.'

Maakte uw eigen vrouw carrière?

'Zij werkte aanvankelijk op hoog niveau in het personeelsbeleid maar koos ervoor om een bed and breakfast te beginnen en daarnaast voor een wat kleiner bedrijf te werken.'

Voor u was het misschien wel fijn dat zij thuis de meeste taken waarnam?

'Ja, maar als ze hoofd HR van Unilever had willen worden, had ik dat ook prima gevonden. Zelf had ik profijt van een werkende moeder. Ik leerde al vroeg om op mezelf te staan, thee te maken, een ei te bakken. En we konden twee keer per jaar met vakantie.'

Veel vrouwen kiezen zelf voor deeltijdbanen. Moet de overheid hun topcarrières dan nog wel blijven stimuleren?

'Als liberaal geloof ik doorgaans niet in ordening van bovenaf. De overheid streeft geluk na, maar kan mensen niet gelukkig maken. En toch vind ik dat we wat dit betreft moeten blijven duwen. Voorlichten, kinderopvang faciliteren en als werkgever het goede voorbeeld geven. Om de simpele reden dat het zonde is als vrouwelijk potentieel onbenut blijft. Gemengde teams functioneren beter, we hebben de vrouwen nodig.'

Tekst gaat verder na de foto.

Terwijl ik bezig was lijnen uit te zetten, politieke thema's te agenderen en verkiezingen te winnen, lette Anouchka van Miltenburg op de mensen. Foto ANP

Waar blinken ze vooral in uit, volgens u?

'Aan Anouchka van Miltenburg had ik destijds een geweldige vicefractievoorzitter. Terwijl ik bezig was lijnen uit te zetten, politieke thema's te agenderen en verkiezingen te winnen, lette zij op de mensen: 'Hoe gaat het nou met jullie, in die ratrace?' Daarin vulden wij elkaar perfect aan.'

De man als denker, de vrouw als verzorger. Met die typering maakt u sommige vrouwen misschien boos.

'Als ik iemand boos maak, vind ik dat niet per se een probleem. Inhoudelijke kennis is natuurlijk altijd een voorwaarde om iets te bereiken. Maar statistisch gezien hebben vrouwen daarnaast vaker aandacht voor het menselijke, terwijl mannen eerder de draufgangers zijn die de berg op willen. Elke kracht is ook een zwakte. De bankencrisis was tevens een mannencrisis. Tegen elkaar opbieden, knallen, winnen, niet zeiken. Daar zitten risico's aan. Toen ik net op het (door affaires geteisterde, red.) ministerie van Justitie begon, trof ik ook een mannencultuur aan. Knappe vaktechnici tikten uitstekende wetten, maar de relaties met andere ministeries verliepen moeizaam. Het bureau van de minister werd volgestort met details zonder dat iemand zich afvroeg hoe het daarna verder moest. De foto's van mijn voorgangers op de gang vormden een galerij van gesneuvelden. Als je 's avonds na een debat weer twee volle tassen in je handen gedrukt krijgt, moet er af en toe ook iemand zijn die zegt: 'Kom op, hé, is dit nou nodig?'


Dit schreven we eerder over Stef Blok

Gezocht: politici die net zo saai zijn als Stef Blok
Het is de wonderlijke paradox van de Nederlandse politiek. Stef Blok was de afgelopen jaren de minst gekende en gewaardeerde minister. En toch hoor je nu: in Rutte III moeten meer Stef Blokjes zitten. Waar komt die hang naar onverwoestbare saaiheid vandaan? (+)

Is Nederland klaar voor een gesluierde politieagente?
Het is een proefballonnetje dat de Amsterdamse politiechef oplaat: sta moslimagentes toe een hoofddoek te dragen. Dat vergroot het vertrouwen in het korps en komt het politiewerk ten goede. (+)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.