'Voorlopige deal' Rusland en VS over staakt-het-vuren Syrië

Er is een voorlopig akkoord over een wapenstilstand in Syrië, zei de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry zondag. In Homs en Damascus ging het bloedvergieten door.

Archiefbeeld van John Kerry en zijn collega buitenlandminister Sergey Lavrov Beeld reuters

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry is gematigd optimistisch over de kans op een staakt-het-vuren in Syrië in de komende dagen. Hij zei zondag daarover een 'voorlopig akkoord' bereikt te hebben met zijn Russische ambtgenoot Sergej Lavrov.

De Russen spraken dat niet tegen, maar hielden zich op de vlakte. Een regeringswoordvoerder in Moskou zei dat de beide bewindslieden per telefoon gesproken hadden over de 'modaliteiten en voorwaarden' van een wapenstilstand. De Russische president Vladimir Poetin en zijn Amerikaanse ambtgenoot Barack Obama zouden later telefonisch contact hebben om de afspraken te bezegelen.

Het is aan de VS en Rusland, die met luchtaanvallen de grote buitenlandse spelers zijn in Syrië, om hun bondgenoten 'op de grond' ervan te overtuigen de wapens neer te leggen. Moskou steunt met onder anderen Iraanse militairen en strijders van de sjiitische Herzbollah-beweging de Syrische president Assad.

Assad, wiens leger dankzij Russische luchtsteun terreinwinst boekt op allerlei rebellengroepen, wees dit weekeinde een wapenstilstand niet bij voorbaat af. Voorwaarde is, zei hij in de Spaanse krant El Pais, dat de rebellen er 'geen misbruik' van maken door zich te hergroeperen.

Voorwaarden

Ook de gematigde Syrische oppositie, gesteund door de VS, zei welwillend te staan tegenover een staakt-het-vuren. Zij stelde wel voorwaarden: de Russen moeten hun bombardementen stopzetten en de belegering van tal van steden moet opgeheven worden zodat voedseltransporten mogelijk zijn.

Al eind vorige week had een wapenstilstand van kracht moeten worden, maar gevechten op de grond duurden voort. Ook voerden zowel Rusland en de VS dit weekeinde luchtaanvallen uit. De internationale coalitie onder leiding van de VS, waartoe ook Nederland behoort, meldde zondag bijna veertig aanvallen op doelen van de terreurgroep Islamitische Staat (IS) in zowel Irak als Syrië.

Tekst gaat door onder video.

Aanslagen

De vijf jaar durende burgeroorlog in Syrië, die al meer dan een kwart miljoen mensen het leven heeft gekost, eiste ook dit weekeinde een zware tol. In de stad Homs vielen door toedoen van autobommen ten minste 32 slachtoffers, aldus de Syrische staatstelevisie.

Onafhankelijke bronnen noemden een dodental van 57. De aanslagen vonden plaats in de wijk Zahraa waar vooral alawieten wonen, moslims die tot dezelfde minderheidgroepering behoren als Assad. Ook in een buitenwijk van de hoofdstad Damascus werden aanslagen gepleegd. Daarbij zouden circa 80 doden zijn gevallen. IS heeft vanavond zowel de aanslagen in Homs als in Damascus opgeëist.

Assad zei dat zijn troepen succes boeken in de strijd om Raqqa, de door IS uitgeroepen hoofdstad van 'het kalifaat'. Raqqa is ook een van de belangrijkste doelwitten van Amerikaanse bombardementen. Maar de Amerikaanse minister Kerry beklemtoonde zondag tijdens een bezoek aan de Jordaanse hoofdstad Amman dat van enigerlei steun voor Assad geen sprake is: 'Een uitweg uit de Syrische burgeroorlog zal niet worden gevonden door een militaire alliantie met Assad.'

Op de rand van WO III

Voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog opereren de Verenigde Staten en Rusland militair op hetzelfde slagveld. Wordt Syrië het nieuwe Sarajevo, waar in 1914 het startschot klonk voor de Eerste Wereldoorlog? Lees dit artikel van Bert Lanting, voormalig correspondent in Moskou en Washington, en Buitenland-redacteur Theo Koelé.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.