'Voor mij voelt niemand zich verantwoordelijk'

Dien Korvinus (63) en Nel Bakker (81) hebben geen kinderen, maar redden zich prima alleen. Aan ziek en afhankelijk worden durven ze echter niet te denken....

Ze heeft veel neven en nichten met wie ze graag omgaat, maar ze denkt dat ze vooral veel zelf moet ondernemen. 'Je moet creatief zijn en je hebt humor en doorzettingsvermogen nodig. Zolang je mobiel bent en een redelijk inkomen hebt, valt de tijd straks aardig en zinvol te vullen. Maar soms is er ook de onrustige gedachte: wie kijkt er naar mij om als er mankementen zijn?'

Ooit was ze de eerste vrouwelijke advocaat-generaal. Omdat ze lange tijd in een mannenwereld werkte, verwacht ze niet veel van voormalige werkcontacten. 'Ik heb altijd wel kameraadschappelijke contacten met mannen gehad, maar als het werk wegvalt, ligt het iets gecompliceerder.'

Nel Bakker (81) heeft ruime ervaring als oudere zonder kinderen en deelt die met haar zusters. Ze is uit een gezin van tien kinderen een van de vier dochters die ongehuwd bleven. Ongewild. 'Door de oorlog, denk ik. Het liep gewoon zo.'

Bakker ziet dat zij als kinderloze oudere een ander sociaal leven heeft dan vrienden met kinderen. 'Die hebben aan alle kanten belangstelling en zorg voor hun ouders. Voor mij is ook wel belangstelling, maar meer op afstand.'

Maar verschil was er al eerder. 'Zonder kinderen mis je de ontwikkelingen in de jeugdcultuur. Ouders horen spelenderwijs over computers, nieuwe leermiddelen en dat soort dingen en op het schoolplein hebben ze contact met andere ouders. Daar staat tegenover dat ik collega's had.'

Op de oude dag is het verschil misschien zelfs kleiner. 'Kinderen leven hun eigen leven. Ik merk aan kennissen met kinderen dat hun bedje ook niet gespreid is.'

Dien Korvinus, zelf 63, heeft twee alleenstaande tantes van ruim tachtig. 'Het zijn dappere dames. Tante wijkverpleegster staat nog steeds voor iedereen klaar, tante onderwijs blijft in balans door de omgang met een oud-collega en beiden hebben veel contacten via de kerk. Maar van de familie ben ik de enige die ze echt regelmatig opzoekt. De anderen zijn druk met hun gezinnen.

'De maatschappij verwacht in toenemende mate dat de directe familie voor je zorgt. Ik denk er maar niet te lang over na. Met mijn tantes voer ik weleens gesprekken over de vraag waar je bij hoort als alleenstaande: bij je vrienden of bij je familie.'

Nel Bakker twijfelt toch of ouders wel zo makkelijk op hun kinderen kunnen terugvallen als ze zorg nodig hebben. 'Kinderen hebben veel minder vrije tijd dan vroeger en hebben al hun aandacht nodig voor hun gezin en hun werk. Ze geven hun ouders wel een handreiking. Voor mij voelt niemand zich verantwoordelijk.

'Maar ik maak me er maar niet al te veel zorgen over, het loopt toch altijd anders dan je denkt.'Dat gold ook voor haar zus die dit jaar overleed. Ze bracht de kerstdagen door bij Nel Bakker toen haar situatie ineens verslechterde. Bakker heeft haar toen tot het laatst bij haar thuis verpleegd. 'Dat was toeval. Maar ik ben wel blij dat het zo gelopen is.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.