nieuws amfetamine

‘Voor het maken amfetamine moet je echt wel wat kunnen’

Wie op grote schaal drugs wil produceren, moet een goede opleiding hebben, zeggen chemici.

Chemisch drugsafval gedumpt langs een landweggetje. Beeld Marcel van den Bergh

Het 9 kilometer lange spoor van drugsafval dat de brandweer bij Nijmegen ontdekte, bestaat hoofdzakelijk uit de chemische stof mierenzuur, zo werd woensdag bekend. ‘Maar dat is gegarandeerd geen zuivere variant’, zegt chemicus Jan van Maarseveen (Universiteit van Amsterdam). Bij de productie van drugs ontstaan allerlei bijproducten. De zoete geur die voorbijgangers roken, vormt al een aanwijzing. ‘Mierenzuur ruikt zuur, maar de bijproducten ruiken mogelijk zoet’, zegt hij. ‘Die stoffen vormen een soort vingerafdruk die na analyse precies vertelt welk molecuul is gemaakt. En welke methode ze hebben gebruikt.’

Mierenzuur is onder andere nodig bij het maken van amfetamine, stelt chemicus Floris Rutjes (Radboud Universiteit). ‘Bij het proces gebruikt men ook vluchtige oplosmiddelen’, zegt hij. Die zijn heel brandbaar – de reden dat drugslabs nog weleens willen afbranden, zoals zondag in Eindhoven waar een vrachtwagen vol drugsafval uitbrandde. ‘Maar op straat verdampen die stoffen meteen’, zegt Rutjes.

Overigens moet je wel wat kunnen om op grote schaal drugs te maken. ‘Als deze gasten straks gepakt zijn, zou ik wel willen weten waar ze hun kennis vandaan hebben’, zegt Van Maarseveen. Veel basiskennis is op internet te vinden, zegt hij, maar dan begint het pas. ‘Met wat op Wikipedia staat, zou ik direct aan de slag kunnen – maar ik ben dan ook chemicus. Ik denk dat je op z’n minst een opleiding aan de laboratoriumschool nodig hebt.’

Promovendus met foute vrienden

Is dit dan een gevalletje Breaking Bad in de Lage Landen, een situatie waarin beroepschemici overlopen naar het criminele circuit? Van Maarseveen denkt dat dat mogelijk is. Vijftien jaar geleden stond een lab van een collega al eens vol politie. ‘Een promovendus met foute vrienden was gechanteerd om analyses te doen voor het criminele circuit’, zegt hij. ‘Zelf ben ik gelukkig nog nooit benaderd, al ben ik daar eigenlijk ook wel verbaasd over.’

Om amfetamine te kunnen maken, heb je fenylaceton nodig als grondstof. Iets wat Van Maarseveen ook weleens gebruikt in het lab. ‘Het verschil is: wij bestellen een potje van 25 gram. Voor productie op dit niveau heb je honderden kilo’s nodig. Dat kan niet zomaar.’

Ook stoffen waaruit je fenylaceton kan maken, tik je niet even op de kop. ‘Als leveranciers van chemische grondstoffen een bestelling krijgen waarvan ze vermoeden dat je er drugs mee kunt maken, gaan meteen alle alarmbellen af’, zegt hij. ‘Dit kan echt alleen via een ondergronds circuit.’

Lees meer over drugsafval op straat:

Drugsafval op de stoep, het wordt steeds gewoner en de hoeveelheden worden steeds groter
Voor het lozen van drugsafval wordt vrijwel nooit iemand gepakt. Daardoor worden de daders brutaler. Ze kiezen, als het zo uitkomt, een woonwijk als dumpplek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.