'Voor anonimiteit op internet moet worden geknokt'

Anonimiteit op het internet is een verworvenheid waarvoor gevochten moet worden, alle trollen en vervelende reageerders ten spijt, zegt Geert-Jan Bogaerts.

© THINKSTOCK

Wat is uw privacy u waard? Mag, behalve uw goede vrienden, de hele wereld weten waar u op vakantie bent geweest, hoe lang precies, en hoe het u is bevallen? Aan wie vertelt u welke boeken u heeft gekocht? En, sterker nog, welke u op uw nachtkastje heeft liggen?

Online anonimiteit
Misschien bent u zo'n type die wel meldt dat-ie dagelijks Tolstoj leest voor het slapen gaan, maar liever verzwijgt dat hij smult van de Bouquet-reeks. Kan allemaal - maar als het aan Google en Facebook ligt, heeft u geen keus meer. Volgens deze bedrijven heeft online anonimiteit zijn langste tijd gehad. Het is gedaan met de Donald Ducks en Sleezy Sluts die het internet onveilig maken - voortaan zal ook de brave student die rabiaat rechtse reacties post onder de GeenStijl-stukjes met de billen bloot moeten.

Zo ver is het nog niet, en in Nederland komt er nu zelfs nog een extra bescherming van uw privacy. Filmpjes van inbrekers en straatcrimineeltjes die op beveiligingscamera's worden vastgelegd, mogen niet meer online worden gepubliceerd. Het College Bescherming Persoonsgegevens, de privacybewaker in Nederland, gaat boetes uitdelen aan mensen die dat toch doen.

Google+
Google is deze zomer met een nieuwe dienst begonnen, een eigen sociaal netwerk onder de naam Google+. Het bedrijf heeft meegedeeld dat het niet toestaat dat mensen onder een pseudoniem lid worden van dit netwerk. Iedereen moet zijn echte naam opgeven. Hoe Google dat exact zou willen controleren, is niet duidelijk. En trouwens, het is zelfs niet duidelijk wat een echte naam is. Google omschrijft het als 'de naam waarmee mensen je in het echte leven in de regel identificeren'.

Marketingmanager Randi Zuckerberg van Facebook zal deze maatregel waarschijnlijk van harte toejuichen. Zij zei vorige week: 'Ik denk dat anonimiteit op het internet moet verdwijnen. Mensen gedragen zich een stuk beter wanneer ze onder eigen naam opereren. Ik denk dat mensen zich verbergen achter hun anonimiteit en dat ze denken dat ze mogen zeggen wat ze willen omdat ze toch onherkenbaar zijn'.

Ik moet eerlijk toegeven dat er een tijd is geweest dat ik er zelf ook zo over dacht. De grofste beledigingen, verwensingen en bedreigingen op het internet vind je op de fora waar anoniem gepost kan worden. Wat is er dan simpeler, dacht ik toen, dan registratie met een werkend emailadres verplicht stellen? En alles wat overduidelijk een nepnaam is, wordt geweerd.

Het echte leven is niet zo simpel. Om praktische redenen: mijn buurman zou zich bij bijna elke site onder mijn naam kunnen registreren en er allerlei akeligs kunnen achterlaten. De beheerders hebben geen manier om te achterhalen dat hij niet mij is, en ik niet hem. Ik kan natuurlijk ook een willekeurige naam uit het telefoonboek plukken. Kortom: het gebruik van echte namen is niet controleerbaar.

Repercussie
Maar ook om principiële redenen vind ik dat anonimiteit op het internet gewaarborgd moet blijven. Wij zijn in Nederland gezegend met een relatief goed werkende rechtsstaat en vrijheid van meningsuiting. Wij kunnen in de regel zeggen wat we willen zonder dat we bang hoeven te zijn voor repercussies. Maar dat is niet in alle landen het geval. In sommige landen is het beschermen van je identiteit een sine qua non voor alle activiteit die je ontplooit op internet.

En we hoeven niet eens over de grens - want hoe zit het met de puber die zijn relatieproblemen wil delen op een forum? Of met de dame die zich bij de vakbond beklaagt over haar baas? Of met de verpleegster die een natuurgetrouw verslag wil doen van wat ze op haar werk meemaakt, zonder dat ze de privacy van haar patiënten wil schenden?

Waardevoller
Al deze gevallen heb ik meegemaakt toen ik nog de beheerder was van het Volkskrantblog. Daardoor ben ik ervan overtuigd geraakt dat anonimiteit op het internet een verworvenheid is waarvoor gevochten moet worden, alle trollen en vervelende reageerders ten spijt.

Uiteindelijk is natuurlijk ook wel duidelijk wat de werkelijke redenen zijn van het beleid van Facebook en Google: echte namen, met identificeerbare echte mensen erachter, zijn natuurlijk commercieel veel waardevoller. Maar dat hoor je Zuckerberg dan weer niet zeggen.

Geert-Jan Bogaerts heeft ruim twintig jaar ervaring in de journalistiek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.