Column

'Voor al die zakkenvullers is Willem-Alexander een rolmodel geweest'

Het graaien is een gezonken cultuurgoed, schrijft Meindert Fennema. 'Het is vreemd dat de kritiek op 'de zelfverrijking van de verzorgingsstaatelite' zich niet uitstrekt tot het Huis van Oranje.'

Het nieuwe buitenverblijf van prins Willem-Alexander en zijn gezin bij de Zuid-Griekse plaats Kranidi. De villa zou 4,5 miljoen euro hebben gekost en beschikt over een zwembad, privéhaven en privéstrand. Beeld anp

In 1993 kocht Willem-Alexander het statige pand Noordeinde 66 (woonoppervlakte 640 m2) voor 750.000 gulden van zijn oma. Dat was minder dan een derde van de marktwaarde. Het was een slimme manier om successierechten te ontlopen. Gek eigenlijk dat de belastingdienst dat goed vond. Ik herinner mij dat mijn oudoom, toen hij in 1956 emigreerde naar de VS, zijn huis voor 2000 gulden wilde verkopen aan mijn ouders, als dank voor het feit dat hij, na de dood van zijn vrouw, een jaar bij ons in huis gewoond had. De belasting schatte de waarde van het huis op 4000 gulden. Dat moest de minimale verkoopprijs zijn.

Zouden er voor leden van het Koninklijk Huis andere belastingregels gelden? Of heeft de secretaris van Willem-Alexander de belastinginspecteur omgekocht?

Opnieuw verbouwen
Hoe het ook zij, Noordeinde 66 werd grondig verbouwd en de kroonprins woonde daar van 1995 tot 2003. Daarna ging hij met Maxima in Wassenaar wonen in villa Eikenhorst, dat tussen 1985 en 1997 bewoond werd door zijn tante, prinses Christina.

Noordeinde 66 werd in 2007 aan het Rijk verkocht voor 3,25 miljoen. Zou de regering daar toen te veel voor betaald hebben? Waarschijnlijk niet: het pand was in 1993 al twee miljoen gulden waard. De renovatie zal ook wel een miljoen gekost hebben. Wij kunnen dus gevoeglijk aannemen dat het pand in 1995 al drie miljoen gulden waard was. Het is aannemelijk dat Noordeinde 66 tussen 1995 en 2007 in waarde verdubbeld is. Nu gaat de regering het pand opnieuw verbouwen, dit keer ten behoeve van een nieuwe oma, prinses Beatrix. Zij woont dan naast het werkpaleis Noordeinde en heeft daarmee een pied-a-terre in Den Haag. De verbouwing kost opnieuw een miljoen, dit keer in euro's. Rutte spreekt van 'een gigantisch gebouw waar voortdurend aan verbouwd moet worden'.

'Prins Vastgoed'
Overdrijven is ook een vak. Een pand van drie verdiepingen met een vloeroppervlak van 640 m2 is geen 'gigantisch gebouw' en dat het 'voortdurend verbouwd moet worden' is niet inherent aan dat gebouw, maar aan de koninklijke familie. Een pand dat in 1995 geheel gerenoveerd is, hoeft in 2014 niet opnieuw 'geheel verbouwd te worden' tenzij de renovatie in 1995 gedaan is door malafide aannemers met illegale en ongeschoolde bouwvakkers.

De huidige koning werd vroeger 'prins vastgoed' genoemd, omdat hij overal op de wereld winst rook bij het bouwen van luxe verblijfplaatsen. In 2007 kocht hij vier percelen voor grote vakantiehuizen in Mozambique, die hij in 2012 moest verkopen, nadat het project onder vuur kwam te liggen. Daarna ging hij in Griekenland bouwen; daar blijkt de bouw van zijn privéhaven niet volgens de grondwettelijke regels te zijn verlopen. Er wordt beweerd dat Griekse ministers zijn omgekocht.

Foute mannen
'Zakkenvullers ondermijnen democratie' schrijft René Cuperus op 23 juni in de Volkskrant. 'De foute mannen van Vestia, NZa en ANWB worden bedankt voor hun opbouwende bijdrage aan de Nederlandse democratie. Met verve hebben zij voor de gemiddelde Nederlander het beeld bevestigd dat mensen aan de top van de samenleving amorele zakkenvullers zijn.'

Het is vreemd dat deze kritiek op 'de zelfverrijking van de verzorgingsstaatelite' zich niet uitstrekt tot het Huis van Oranje.

En dat terwijl de geestelijk vader van de democratie in Nederland, de patriot Joan Derk van der Capellen tot den Pol, ons al in 1781 waarschuwde:
'O, landgenoten! Onze dierbare Oranjevorsten, hoe fraai zij zich door vleiers (...) ook laten afschilderen, zijn vorsten, net als alle andere vorsten ter wereld. Zij krijgen dezelfde verdorven hoofse opvoeding; zij zuigen van hun jeugd af aan dezelfde sentimenten in, dezelfde hoogmoed, trots, heerszucht, dezelfde begeerte zich boven alles te verheffen.'

Voor al degenen die Cuperus zakkenvullers noemt is Willem-Alexander een rolmodel geweest. De vis gaat altijd rotten bij de kop.

Het graaien is een gezonken cultuurgoed. Wie de belasting niet tilt is een sukkel. Wie niet graait is een loser. We leven in het tijdperk van democratisering van de corruptie.

Meindert Fennema is emeritus hoogleraar en columnist voor Volkskrant.nl. Vorig jaar verscheen zijn eerste roman Het slachthuis.

Luchtopname van het bouwproject op het Mozambikaanse schiereiland Machangulo, waar prins Willem-Alexander en prinses Maxima een vakantievilla hadden. Beeld anp

Ps: In bovenstaande column vroeg ik mij af of er voor het koninklijk huis misschien andere belastingregels gelden. Dat is inderdaad het geval. Art. 40 lid 2 van de Grondwet zegt over de leden van het koninklijk huis:

'De door hen ontvangen uitkeringen ten laste van het Rijk, alsmede de vermogensbestanddelen welke dienstbaar zijn aan de uitoefening van hun functie, zijn vrij van persoonlijke belastingen. Voorts is hetgeen de Koning of zijn vermoedelijke opvolger krachtens erfrecht of door schenking verkrijgt van een lid van het koninklijk huis vrij van de rechten van successie, overgang en schenking. Verdere vrijdom van belasting kan bij de wet worden verleend.'
Martijn Bolkestein wees mij op dit artikel. Dank!

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.