Update

'Volksrepubliek Donetsk' vraagt aansluiting Rusland

De separatisten in Donetsk hebben de onafhankelijkheid uitgeroepen en vragen Moskou de Oekraïense regio op te nemen in de Russische Federatie. Dat heeft de zelfbenoemde leider Denis Poesjilin van de 'Volksrepubliek Donetsk' vandaag gezegd in Donetsk. Dezelfde geluiden kwamen uit Loegansk, waar een onafhankelijkheidsverklaring op een centraal plein werd voorgelezen.

Denis Poesjilin, leider van de separatisten in Donetsk. Beeld ap

'Op basis van de wil van het volk en het herstellen van historische rechtvaardigheid vragen wij de Russische Federatie te overwegen de Volksrepubliek Donetsk op te nemen', aldus Poesjilin. 'Het volk van Donetsk heeft altijd deel uitgemaakt van de Russische wereld. Voor ons is de Russische geschiedenis onze geschiedenis.'

In Donetsk stemde zondag bijna 90 procent van de stembusgangers voor zelfbestuur. De regering in Kiev erkent het referendum niet. De Oekraïense regering gaf niet onmiddellijk een reactie.

Pro-Russische separatisten in Loegansk claimen dat 96 procent van de kiezers voor een soeverein Loegansk heeft gestemd. Volgens een woordvoerder van de separatisten overweegt de regio nu een volksraadpleging over aansluiting bij Rusland. Ook de regio Donetsk (bijna 90 procent heeft voor gestemd) overweegt zich bij de Russische Federatie aan te sluiten.

Een woordvoerder van de pro-Russische separatisten in Loegansk liet tegenover persbureau RIA weten dat 'de wil van het volk gerespecteerd moet worden' als er wordt besloten om een referendum te houden voor aansluiting bij Rusland.

Van diegenen die gisteren in Loegansk hun stem hebben uitgebracht, was 96,2 procent voor onafhankelijkheid. Dat blijkt uit de definitieve uitslag, meldt persbureau RIA. De regio gaat de Verenigde Naties vragen haar onafhankelijkheid te erkennen. Loegansk zal niet deelnemen aan de presidentsverkiezingen van Oekraïne op 25 mei, liet de leider van de separatisten in de regio weten.

Inwoners van Svatove bij een lokaal 'mobiel stembureau'. Beeld afp

'Farce'
Het Kremlin riep de pro-Russische separatisten vandaag op 'om op een beschaafde manier zonder geweld' uitvoering aan de uitslag te geven. President Vladimir Poetin drong vorige week nog tevergeefs aan op uitstel van het door separatisten op eigen houtje georganiseerde referendum.

Bijna 90 procent van de kiezers in de Oost-Oekraïense regio Donetsk heeft gisteren middels het door separatisten georganiseerde referendum gekozen voor zelfbestuur.

De Oekraïense interim-president Oleksandr Toertsjinov heeft het referendum afgedaan als een 'farce', geïnspireerd door Ruslands intenties om de machthebbers in Kiev uit hun functie te zetten en het land te destabiliseren. De uitslag van het referendum 'heeft geen legale consequenties voor Oekraïne', zei hij verder.

Meer autonomie
Inwoners van de zelfgeproclameerde Oost-Oekraïense 'Volksrepublieken' Donetsk en Loegansk konden gisteren stemmen over meer autonomie, al was het motief van het referendum onduidelijk. Sommige kiezers dachten voor aansluiting bij Rusland te stemmen.

De organisatie van het referendum rept over een hoge opkomst; plaatselijk zijn 80 of 50 procent genoemd. Onafhankelijke bevestiging hierover is niet mogelijk. De centrale regering in Kiev, de Verenigde Staten en de Europese Unie erkennen het referendum niet. Het Kremlin heeft laten weten de uitslag van het referendum te respecteren als 'de wil van het volk'.

Doe-het-zelf-referendum
De organisatie van het referendum was verre van professioneel. 'Het is een doe-het-zelfreferendum', schrijft correspondent Olaf Koens vandaag in de Volkskrant. 'In sommige stembureaus zijn de stembussen transparant en verzegeld, in andere worden ze in de loop van de ochtend van triplex gemaakt en op het laatste moment in elkaar geschroefd. De stembiljetten zijn halve A4'tjes, gestencild, vers uit desktopprinters of gewoon gekopieerd. Overal werkt het anders. Bij een school in Donetsk loopt een kiescommissie de stemlijsten uit 2010 streng na, verderop mag iedereen met een paspoort een stem uitbrengen.'

'In vier klaslokalen in Donetsk wezen stemmen', schrijft de Oekraïense journalist Sergej Soechobok op Facebook. 'Twee keer ook voor mijn vrouw, en dat terwijl ik niet eens getrouwd ben.'

Leden van een kiescommissie tellen de stemmen na sluiting van een stembureau in Donetsk. Beeld ap
Inwoners van Krasnoarmisk helpen een gewonde man. Beeld epa
Valeriy Bolotov, de zelfbenoemde gouverneur van Loegansk. Beeld ap

Doden en gewonden
Inmiddels gaan de gevechten door, zoals in de Oost-Oekraïense stad Slovjansk. Daar hebben regeringsmilitairen opnieuw slag geleverd met pro-Russische separatisten. De separatisten schoten granaten af op de televisietoren en militairen. Er vielen dit keer geen gewonden.

Gisteren was dat wel het geval. Soldaten van de Oekraïense Nationale Garde openden in de avond het vuur op een menigte voor het stadhuis in Krasnoarmeisk in het oosten van Oekraïne. Volgens een leider van de separatisten zijn daarbij doden gevallen, de Russische televisiezender RT spreekt van twee doden en meerdere gewonden. Ook in het separatistenbolwerk Slavjansk werd gevochten. Er waren geweerschoten en explosies hoorbaar.

In de zuidoostelijke havenstad Marioepol, waar ook gestemd kon worden, werd het lichaam van politiechef Valeri Androesjtsjoeka gevonden. Volgens een pro-Russische website is hij door een 'militair volkstribunaal' berecht, schuldig bevonden en ter dood veroordeeld.

Koens: 'Wat een paar weken geleden nog een politiek conflict was, is inmiddels uitgegroeid tot een burgeroorlog.'

Meer sancties
De ministers van Buitenlandse Zaken van de EU-landen hebben vandaag besloten tot nieuwe sancties tegen Rusland. Twee bedrijven die na de annexatie van de Krim door Rusland zijn genationaliseerd, komen op een zwarte lijst. Daarnaast komen nog eens 13 personen op een lijst van mensen die de EU niet in mogen en van wie bankrekeningen worden bevroren. Daar stonden al 48 Russen en Oekraïners op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.