'Verplaats Koninginnedag naar 24 april, de geboortedag van Willem van Oranje'

Prins Willem-Alexander moet Koninginnedag verplaatsen van 30 april naar 24 april, de geboortedag van Willem van Oranje (1533-1584). Met deze nieuwe Oranjedag wordt dan gevierd dat Oranje 'zowel grondlegger was van een vrije republiek, als stamvader van het Huis van Oranje'.

Koninginnedag in Amsterdam Foto ANP

De synthese tussen deze twee tradities bepaalt in belangrijke mate de identiteit van Nederland en is een betere rechtvaardiging van de nationale feestdag.

Dat zegt de historicus Coos Huijsen, die morgen promoveert op de studie 'Nederland en het verhaal van Oranje'. Volgens Huijsen (73) versterkt verplaatsing van Koninginnedag 'het bindend vermogen' van het verhaal van Oranje, mede omdat het goed is uit te leggen aan nieuwkomers.

'Ons staatsbestel is altijd een hybride geweest: ruim 200 jaar een republiek met uiteindelijk zelfs een erfelijk stadhouderschap, nu al bijna 200 jaar een koninkrijk met republikeinse inborst. Dat verhaal kan beter worden verteld dan nu gebeurt.'

Beatrix
Koninginnedag is eind negentiende eeuw ontstaan en werd aanvankelijk gevierd op 31 augustus, de verjaardag van koningin Wilhelmina. In 1949 is de viering verplaatst naar 30 april, de verjaardag van koningin Juliana. Koningin Beatrix, zelf jarig in de winter op 31 januari, heeft dat zo gelaten.

Huijsen vindt dat de elite het natiebesef bij de bevolking verwaarloost. 'Het populisme is een reactie op de ontkenning van het eigene van Nederland en een uiting van onvrede over het ontbreken van directe democratie. De volkssoevereiniteit is weliswaar vastgelegd in het Plakkaat van Verlatinghe uit 1581, maar nooit in de Grondwet.' Dat zou in een 'preambule' alsnog kunnen.

Hij bepleit aanvaarding van het mondig burgerschap. 'Laat de natie meer een gemeenschappelijk project van gelijke burgers zijn, door de verkiezing van politieke ambtsdragers zoals burgemeesters en commissarissen van de Koningin. Dan zou Nederland afmaken waarmee Oranje al in de zestiende eeuw begon.'

Meer over